Ο Τζεμ επιμένει… ειρηνικά

Στην Κωνσταντινούπολη ο Τζεμ παρουσιάστηκε καθησυχαστικός, αλλά στην Αθήνα ο Γ.Α. Παπανδρέου ετοιμάζεται για διάβημα…

Μία μέρα μετά τις παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου από τουρκικά
αεροσκάφη που σκίασαν το κλίμα του Ελσίνκι, η Άγκυρα προσπάθησε να διασκεδάσει
τις εντυπώσεις με δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών κ. Ι. Τζεμ.

«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ξεκινά περίοδος μόνιμης ειρήνης και
συνεργασίας μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας», ανέφερε ο κ. Τζεμ, σε ομιλία
του στο Ίδρυμα Οικονομικής Ανάπτυξης στην Κωνσταντινούπολη. Ο Τούρκος
υπουργός, που απέφυγε αναφορές είτε στις παραβιάσεις είτε στο θέμα της αλλαγής
του χαρακτήρα της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης σε τουρκική, το οποίο
έθεσε ο συνάδελφός του κ. Σ. Τζακμάκογλου, εξέφρασε την πεποίθησή του για
θετική εξέλιξη των σχέσεων των δύο χωρών. «Μέρα με τη μέρα θα πηγαίνουν
καλύτερα», είπε, ενώ σε άλλο σημείο ανέφερε ότι παγίως η Τουρκία κρατά φιλική
στάση απέναντι σε χώρες που στάθηκαν φιλικά απέναντί της. Και επανέλαβε ότι οι
αποφάσεις του Ελσίνκι είναι λάθος να χαρακτηρίζονται ήττα ή νίκη της Ελλάδας
και της Τουρκίας.

Η λογική της αδράνειας

Στην Αθήνα, πάντως, όπου ετοιμάζεται ο φάκελος για διάβημα στην Άγκυρα,
υπάρχει η εκτίμηση ότι τουλάχιστον μερίδα της ηγεσίας της Τουρκίας κινείται με
τη λογική της αδράνειας του παρελθόντος και δεν αντιλαμβάνεται τις δυνατότητες
που δίνει το νέο πλαίσιο. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Δ. Ρέππας χαρακτήρισε
«αρνητική συνεισφορά» τις παραβιάσεις, οι οποίες, όπως είπε, «πρέπει να
λείψουν. Κάποιοι», τόνισε, «δυσκολεύονται να προσχωρήσουν στα νέα δεδομένα».

Ο κ. Γ. Παπανδρέου, εξάλλου, όταν ρωτήθηκε για το θέμα των παραβιάσεων, είπε
ότι «θα πρέπει να δούμε το Ελσίνκι ως άνοιγμα μιας ευκαιρίας, μιας νέας
σελίδας που επιτρέπει», όπως υπογράμμισε, «μια μακροπρόθεσμη στρατηγική
βελτίωσης όχι μόνο του κλίματος, αλλά και της επίλυσης σημαντικών
προβλημάτων». Τόνισε ακόμα ότι «αν σταθούμε σε μεμονωμένα γεγονότα ή σε
πρακτικές που έχουν την αδράνειά τους, τότε θα χάσουμε το δάσος απ’ το
δέντρο». Και δίνοντας το στίγμα της ελληνικής οπτικής προς το Ελσίνκι
υπογράμμισε: «Δεν ανοίξαμε την πόρτα του παραδείσου, ανοίξαμε την πόρτα της
ευκαιρίας».

Το ζήτημα της Χάλκης

Όσον αφορά το ζήτημα της Χάλκης και την προσπάθεια σύνδεσης της λειτουργίας
της με αλλαγή της Συνθήκης της Λωζάννης όσον αφορά τη μουσουλμανική
μειονότητα, ο κ. Γ. Παπανδρέου ήταν κατηγορηματικός: «Εμείς», είπε, όταν
ρωτήθηκε σχετικά, «δεν συνδέουμε με αμοιβαιότητα ζητήματα του Πατριαρχείου με
ζητήματα της μουσουλμανικής μειονότητας στην Ελλάδα». Ο υπουργός Εξωτερικών
ανέφερε για τις ελληνικές υποχρεώσεις απέναντι στη μουσουλμανική μειονότητα
ότι προσδιορίζονται από τη Συνθήκη της Λωζάννης και διάφορες, όπως είπε,
συνθήκες του Συμβουλίου της Ευρώπης. Από την πλευρά του ο κ. Ρέππας τόνισε ότι
η μουσουλμανική μειονότητα απολαμβάνει ίσα δικαιώματα με όλους τους Έλληνες.

Στο θέμα της Σχολής της Χάλκης, πάντως, η Αθήνα έχει καταγράψει μια
συστηματική προσπάθεια της Άγκυρας «να φέρει στα μέτρα της» το θέμα παρά τις
διαβεβαιώσεις που φέρεται πως έδωσε ο κ. Ντεμιρέλ στον πρόεδρο Κλίντον. Τις
τελευταίες ημέρες έχουν διατυπωθεί σχέδια από Τούρκους αξιωματούχους για
ίδρυση Θεολογικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, με απώτερο
στόχο, όπως αφήνεται να εννοηθεί, να υποκαταστήσει τη Σχολή της Χάλκης. Στους
σχεδιασμούς αυτούς έχει εκφράσει την αντίθεσή του το Οικουμενικό Πατριαρχείο.