Νέα μείωση επιτοκίων με ανατίμηση της δραχμής

Με τρεις άσους στο χέρι, σε ό,τι αφορά την οικονομία, θα βαδίσει η κυβέρνηση
από το νέο έτος.

Το σκηνικό, όπως έχει διαμορφωθεί, της επιτρέπει να αξιοποιήσει:

1. Τη μείωση των επιτοκίων, που υπολογίζεται σε άλλες 2 ποσοστιαίες
μονάδες κατά τους τρεις πρώτους μήνες του 2000.

2. Την ανατίμηση της κεντρικής ισοτιμίας της δραχμής, κατά 3% περίπου,
έτσι ώστε η ισοτιμία να διαμορφωθεί στις 343 δρχ./ευρώ περίπου από 353,1
δρχ./ευρώ που έχει προσδιορισθεί και ισχύει έως σήμερα.

3. Το Χρηματιστήριο, το οποίο εκτιμάται ότι θα τονωθεί από το νέο έτος,
όχι μόνο γιατί θα υπάρξουν καλά νέα, όπως μεταξύ άλλων τα παραπάνω, αλλά και
γιατί η κυβέρνηση θα φροντίσει γι’ αυτό στο μέτρο των δυνατοτήτων της.

Η οικονομία ήταν σταθερά το τελευταίο διάστημα το ισχυρό χαρτί στα χέρια της κυβέρνησης.

Η εντυπωσιακή πορεία του Χρηματιστηρίου τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά και
όλες οι άλλες θετικές οικονομικές εξελίξεις, όπως η πτώση του πληθωρισμού ­
έστω και με την ανακοπή των τελευταίων μηνών ­ η πτώση των επιτοκίων, η
μεγαλύτερη από την προβλεπόμενη μείωση του ελλείμματος, σε συνδυασμό με
παροχές, όπως οι φοροελαφρύνσεις, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση μίας
θετικής εικόνας για την οικονομία.

Τώρα, εν όψει της προεκλογικής περιόδου, η κυβέρνηση σκοπεύει να επιστρατεύσει
και πάλι τα όπλα που χειρίζεται ο κ. Γιάννος Παπαντωνίου. Άλλωστε, οι συνθήκες
ευνοούν κάτι τέτοιο, αφού βραχυπρόθεσμα αναμένεται να εκδηλωθούν νέες θετικές εξελίξεις.

Τα επιτόκια

Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά τα επιτόκια, το επιτελείο του υπουργείου Εθνικής
Οικονομίας εκτιμά ότι τα επιτόκια πρέπει να έχουν περιορίσει την απόσταση που
τα χωρίζει από τα ευρωπαϊκά στις 5 το πολύ ποσοστιαίες μονάδες, έως την ώρα
της υποβολής της αίτησης ένταξης… Αν υποθέσουμε ότι τα ευρωπαϊκά επιτόκια θα
διαμορφωθούν στο 4% περίπου έως το τέλος του χρόνου, αυτό σημαίνει ότι τα
ελληνικά δεν θα πρέπει να είναι υψηλότερα από 9% τον Μάρτιο με Απρίλιο. Έτσι,
τους τρεις επόμενους μήνες πρέπει να μειωθούν κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες
ακόμη, ώστε να φθάσουν από το σημερινό 10,75% στα επιδιωκόμενα επίπεδα.

Τα οφέλη μιας τέτοιας κίνησης είναι προφανή, αφού θα ακολουθήσουν ασφαλώς και
οι εμπορικές Τράπεζες με αντίστοιχες μειώσεις των επιτοκίων χορηγήσεων.

Όμως, όπως επισημαίνουν οι παράγοντες του οικονομικού επιτελείου της
κυβέρνησης, η μείωση των επιτοκίων θα πρέπει να γίνει με πολύ προσεκτικό
τρόπο, ώστε να ισορροπήσει με το δεδομένο ότι ο πληθωρισμός δεν θα μειωθεί
περαιτέρω τους επόμενους μήνες.

Ο πληθωρισμός

Οι πληθωριστικές πιέσεις, όπως προαναφέρθηκε, δεν θα επιτρέψουν άνετους
χειρισμούς στον κ. Λουκά Παπαδήμο, στην προσπάθειά του για αποκλιμάκωση των επιτοκίων.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις στελεχών του υπουργείου Εθνικής
Οικονομίας, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,6-2,7% τον
Δεκέμβριο, συνεχίζοντας την ανοδική πορεία των τελευταίων μηνών. Ο
εναρμονισμένος δείκτης θα είναι 2,2-2,3%. Έτσι, για το 1999 συνολικά, ο
εθνικός δείκτης κατά μέσον όρο θα διαμορφωθεί στο 2,5% και ο εναρμονισμένος
στο 2,3%.

Αλλά και για τους πρώτους δύο μήνες του 2000, η κυβέρνηση εκτιμά ότι θα
συνεχισθούν οι πληθωριστικές πιέσεις, ενώ πιθανή βελτίωση τοποθετείται τον
Μάρτιο του 2000.

Εντούτοις, δεν υπάρχουν ανησυχίες ότι δεν θα ικανοποιηθεί το κριτήριο του
πληθωρισμού για την ένταξη στην ΟΝΕ. Και αυτό για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί
από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου, στην οποία οφείλονται κατά κύριο λόγο
οι πληθωριστικές πιέσεις, επηρεάζονται και οι άλλες κοινοτικές χώρες και έτσι
η απόσταση μεταξύ του ελληνικού και του ευρωπαϊκού πληθωρισμού ­ που είναι το
ζητούμενο ­ παραμένει η ίδια. Δεύτερον, γιατί στην αξιολόγηση θα υπολογισθεί
πιθανότατα και ο μήνας Μάρτιος, κατά τον οποίο οι πιέσεις αναμένεται να υποχωρήσουν.

Η ισοτιμία

Πάντως, η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα, εφ’ όσον χρειασθεί, να προσφύγει και
στο μέτρο της ανατίμησης της κεντρικής ισοτιμίας της δραχμής για να
καταπολεμήσει με πιο ριζικό τρόπο τις πληθωριστικές πιέσεις.

Κάτι τέτοιο θα την ευνοούσε, πιθανότατα και εκλογικά, για δύο λόγους. Πρώτον,
για τον ψυχολογικό. Όπως μια υποτίμηση είναι μειωτική για μια οικονομία, έτσι
και μια ανατίμηση είναι ένδειξη υγείας. Ο δεύτερος λόγος είναι η μεγαλύτερη
βεβαιότητα που θα προσέφερε για τον έλεγχο του πληθωρισμού και συνεπώς για τη
συνέχιση της θετικής πορείας της οικονομίας.

Τα σενάρια που συζητούνται τώρα στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας μιλούν για
μια ανατίμηση της τάξεως του 3%, έτσι ώστε η κεντρική ισοτιμία να διαμορφωθεί
στις 343 δρχ. /ευρώ, περίπου.

Το πρόγραμμα σύγκλισης

Χρονικά, η ανατίμηση ­ εφ’ όσον αποφασισθεί ­ τοποθετείται μετά την έγκριση
του προγράμματος σύγκλισης, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει το επιτελείο του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.

Έτσι, αν το πρόγραμμα σύγκλισης εγκριθεί τον Ιανουάριο με Φεβρουάριο από τη
Νομισματική Επιτροπή και το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας, η απόφαση για την
ανατίμηση δεν πρέπει να αναμένεται άμεσα. Βεβαίως, η χρονική αυτή σειρά δεν
αποκλείεται να ανατραπεί, καθ’ ότι η αλλαγή μιας ισοτιμίας αποτελεί ένα
παιχνίδι αιφνιδιασμού, που μπορεί να παιχθεί ανά πάσα στιγμή.

Το Χρηματιστήριο

Αν συμβούν όλα όσα προαναφέρθηκαν, χωρίς προβλήματα, δηλαδή αν εγκριθεί το
πρόγραμμα σύγκλισης, ανατιμηθεί η κεντρική ισοτιμία της δραχμής, συγκρατηθεί ο
πληθωρισμός και πέσουν και άλλο τα επιτόκια, τότε η έγκριση της ένταξης στην
Οικονομική και Νομισματική Ένωση θα είναι μια τυπική διαδικασία. Η αγορά
προφανώς θα την προεξοφλήσει, οπότε και το Χρηματιστήριο θα επηρεασθεί ευνοϊκά.

Αλλά στο επιτελείο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας διατυπώνουν την εκτίμηση
ότι αυτό θα γίνει οπωσδήποτε και ότι οι δύσκολες ημέρες του τελευταίου
διαστήματος στην οδό Σοφοκλοέους θα τελειώσουν με την εκπνοή της χιλιετίας.
Άλλωστε, είναι γνωστό πως η κυβέρνηση έχει τρόπους να βοηθήσει αυτή την
ανάκαμψη, αν χρειασθεί. Και εν όψει εκλογών θα χρειασθεί.

Επίσης, η αγορά κεφαλαίων εκτιμάται ότι θα ευνοηθεί από τις σημαντικές
ειδήσεις που αναμένεται να ανακοινώσουν τους πρώτους μήνες του έτους τόσο η
Εμπορική Τράπεζα (η οποία θα καταλήξει στον στρατηγικό της σύμμαχο) όσο και η
Εθνική Τράπεζα.