ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η εξουσία κοιτάει τ’ άστρα

Εξουσία και αποκρυφισμός: αφού οι σχέσεις τους παρέμειναν ψυχρές επί τρεις
αιώνες, ήλθε ο καιρός να αποκατασταθούν.

Εσωτερική φιλοσοφία: σκίτσο του Ed Acuna

Το βλέπουμε στην Ελλάδα, το διαπιστώνουν κοινωνιολόγοι και ψυχολόγοι και στην
υπόλοιπη Ευρώπη: τα μέντιουμ, οι αστρολόγοι, οι χαρτορίχτρες και οι κάθε λογής
«μάγοι» είναι εδώ και λίγα χρόνια και πάλι της μόδας. Στην Ιταλία, για
παράδειγμα, στις υπηρεσίες αυτών των ανθρώπων καταφεύγουν 14 εκατομμύρια
άνθρωποι, δαπανώντας κάθε χρόνο κάπου 7,5 τρισεκατομμύρια δρχ – το 2% του
Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος! Και το σημαντικότερο είναι ότι δεν πρόκειται
μόνο για ανθρώπους που ανήκουν σε «χαμηλά» κοινωνικά στρώματα. Ανάμεσά τους,
βρίσκει κανείς πολιτικούς, διανοούμενους, καλλιτέχνες. Για ποιο λόγο λοιπόν η
πολιτική και πνευματική εξουσία στρέφεται σήμερα προς τα άστρα; Πώς εξηγείται
η τόσο μεγάλη εισπρακτική επιτυχία μιας ταινίας σαν την «Έκτη αίσθηση»;

Αποφασιστικό ρόλο παίζει χωρίς αμφιβολία ο φόβος, απαντά ο Τζόρτζιο Γκάλι, που
διδάσκει ιστορία των πολιτικών δογμάτων στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου. Ο φόβος
να μην αγαπάς και να μην αγαπιέσαι, ο φόβος να μην αναγνωριστεί η δουλειά σου,
ο φόβος να αρρωστήσεις, να πεθάνεις. Ο φόβος να χάσεις την εξουσία που κρατάς.
Όποιος κρατά στα χέρια του μια εξουσία και θέλει να τη διατηρήσει, να την
αυξήσει, να εξουδετερώσει τους αντιπάλους του ή να έχει την ψευδαίσθηση ότι
μπορεί να το κάνει, έχει τη δυνατότητα να προσφύγει, με κάποια διακριτικότητα
ασφαλώς, σε ορισμένες αρχαίες γνώσεις, οι οποίες επιτρέπουν ακόμη και την
πρόβλεψη του μέλλοντος.

Δεν μπορεί λοιπόν να αντιμετωπιστεί με άλλο τρόπο ο φόβος; Η λογική δεν
αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς; Κατά τον Γκάλι, συγγραφέα πολλών βιβλίων από
τα οποία το τελευταίο λέγεται «Ιταλία: η μεσημβρία των μάγων», δεν είμαστε
μόνον έλλογα όντα που κάνουν υπολογισμούς, όπως έλεγαν ο Χομπς και ο Λοκ.
Υπάρχουν περιοχές του υποσυνείδητού μας, πλευρές της προσωπικότητάς μας,
ερωτήματα που απορρέουν από τα βάθη της ψυχής μας, όπου η λογική δεν μπορεί να
δώσει απαντήσεις. Κι εκεί μπαίνουν στη μέση οι αστρολόγοι, τους οποίους κακώς
πολλοί διανοούμενοι χαρακτηρίζουν συλλήβδην απατεώνες. Ένας καλός αστρολόγος
έχει το ίδιο πνευματικό κύρος μ’ ένα μέτριο ψυχαναλυτή. Όποιος στρέφεται σ’
αυτούς αναπτύσσει μια πολύ ιδιαίτερη σχέση, μέσα από την οποία μπορεί να
κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του και τα κίνητρα των πράξεών του. Η αστρολογία
λειτουργεί ως ένα συμβολικό σύστημα, όπως ακριβώς και η ψυχανάλυση, στην οποία
άλλωστε δεν αναγνωρίζεται εύκολα ο επιστημονικός χαρακτήρας.

Η σχέση ανάμεσα στην πολιτική εξουσία και τα διάφορα ρεύματα της εσωτερικής
φιλοσοφίας συνόδευε συνεχώς την ανθρώπινη ιστορία, καταλήγει ο Ιταλός
πολιτειολόγος. Διεκόπη μόνο με την επιστημονική επανάσταση του 17ου αιώνα,
προκειμένου να αναπτυχθεί το σύγχρονο κράτος. Σήμερα, που η μικρή συμμετοχή
στα κοινά και η συγκέντρωση των εξουσιών απειλούν να μετατρέψουν την
αντιπροσωπευτική δημοκρατία σε ολιγαρχία, τι πιο φυσιολογικό από το να
στραφούμε ξανά σε αρχαίους πολιτισμούς για να βρούμε απαντήσεις σε ατομικές
ανάγκες και συλλογικές απαιτήσεις;