Οι σεισμοί μάς έφεραν πιο κοντά

Είναι η δεύτερη εβδομάδα μετά τον σεισμό που έπληξε το Λεκανοπέδιο. Έχει
προηγηθεί ο σεισμός στην Τουρκία και το αναπάντεχο κλίμα αλληλεγγύης και
συμπάθειας μεταξύ τουρκικού και ελληνικού λαού ­ και, μάλιστα, σε… ζωντανή σύνδεση.

Στις 14 Σεπτεμβρίου 1999 η Metron Analysis ξεκινά, για λογαριασμό του ΠΑΣΟΚ,
μια έρευνα στην κοινή γνώμη, σε μια προσπάθεια να εξαχθούν κάποια πολιτικά
συμπεράσματα για το «από δω και πέρα» των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Κατά
τραγική ειρωνεία, την ίδια μέρα σκοτώνεται, στην πτήση προς Βουκουρέστι, ο
Γιάννος Κρανιδιώτης ­ ένας άνθρωπος που ανέκαθεν υποστήριζε ότι «στην
πραγματικότητα η κοινή γνώμη είναι πολύ πιο μπροστά από εμάς τους πολιτικούς».

Ευνοϊκή η κοινή γνώμη

Τα αποτελέσματα της έρευνας, που ολοκληρώνεται δέκα ημέρες αργότερα αλλά δεν
βλέπει ποτέ το φως της δημοσιότητας, επιβεβαιώνουν αυτό που υποψιάζεται ήδη ο
Κώστας Σημίτης και ορισμένοι συνεργάτες του: ότι η ελληνική κοινή γνώμη
διάκειται πολύ πιο ευνοϊκά απέναντι στους Τούρκους ­ και άρα δεν πρόκειται να
«φρίξει» στα όποια ανοίγματα της ελληνική πλευράς.

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι ο Γιώργος Παπανδρέου, που θεωρείται όλο αυτό
το διάστημα ο υπέρμαχος της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, βλέπει ­ σε άλλες
μετρήσεις ­ τη δημοτικότητά του να εκσφενδονίζεται στα ύψη. Τα στοιχεία της
δημοσκόπησης, όπως και όλα τα συναφή με την τουρκική υποψηφιότητα στοιχεία,
αποτιμώνται σε μια κλειστή σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου ­ όπου και αποφασίζεται
οριστικώς κι αμετακλήτως η γραμμή της «σκληρής διαπραγμάτευσης» μέχρι το
Ελσίνκι. Στη διάρκειά της ο Πρωθυπουργός γνωρίζει αυτό που του έχουν πει τα
κορυφαία στελέχη στην κυβερνητική επιτροπή την παραμονή της αναχώρησής του:
ότι έχει «λυτά χέρια» για να κινηθεί όπως αυτός νομίζει. Για τον απλούστατο
λόγο, ότι τα λυτά χέρια του τα ‘χει δώσει μερικούς μήνες πριν η κοινή γνώμη.

Η «μπλόφα» στο Ελσίνκι

Στο πλαίσιο της «σκληρής διαπραγμάτευσης», ο Πρωθυπουργός ποτέ δεν
χρησιμοποίησε τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης ­ το αντίθετο: σε ουκ ολίγες
επαφές του με ξένους ηγέτες επικαλείται τον «φόβο της κάλπης» για να πιέσει.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες Δυτικού αξιωματούχου, το πρόβλημα των εκλογών
το εξήγησε ευθέως και στον ίδιο τον πρόεδρο Κλίντον, όταν αυτός βρισκόταν στην
Αθήνα και φυσικά πίεσε υπέρ της τουρκικής υποψηφιότητας. Ο κ. Κλίντον φέρεται
να εντυπωσιάστηκε από «την ευθύτητα» του κ. Σημίτη ­ κι από εκείνο το σημείο
και πέρα φρόντισε να στρέψει την πίεσή του προς τους Ευρωπαίους ηγέτες,
εξηγώντας, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι «ο άνθρωπος δεν αστειεύεται και δώστε κάτι
από αυτά που ζητά».

Όπως και να έχει, όλα αυτά «είναι πλέον ιστορία» ­ αλλά οπωσδήποτε δεν είναι
τυχαία η προσπάθεια του Πρωθυπουργού να «δέσει» τα αποτελέσματα του Ελσίνκι με
μια «νέα σελίδα» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις…

Οι δύο στους τρεις Έλληνες βλέπουν φιλικά τους Τούρκους

Η έρευνα της Metron ήταν πανελλαδική, με δείγμα 2.403 ατόμων άνω των 18 ετών.
Δείχνει για πρώτη φορά ύστερα από τρία χρόνια οριακό προβάδισμα του ΠΑΣΟΚ στην
πρόθεση ψήφου ­ 0,7% ­ και αλματώδη αύξηση της δημοτικότητας του Πρωθυπουργού
κατά οκτώ μονάδες, περίπου. Ο δείκτης για την αντίληψη που έχει η κοινή γνώμη
για τη διεθνή θέση της χώρας παρουσιάζει άνοδο ­ το 31,8% των ερωτηθέντων
θεωρεί ότι η διεθνής θέση της χώρας είναι «καλύτερη συγκριτικά με ένα χρόνο
πριν». Το αντίστοιχο ποσοστό είχε φθάσει ­ και ενώ ο πόλεμος στο Κόσοβο είχε
τελειώσει ­ στο 15,9%. Βέβια, στην ίδια μέτρηση αυξημένος είναι και ο εν γένει
βαθμός αισιοδοξίας των ερωτηθέντων για την πορεία της χώρας: το 40,8% δηλώνει
αισιόδοξο ­ το μεγαλύτερο ποσοστό μετά τον Σεπτέμβριο του ’96, με εξαίρεση την
περίοδο ανάληψης των Ολυμπιακών Αγώνων.

Καλύτερη γνώμη

Στο κεφάλαιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, το 57,5% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι
τώρα έχει καλύτερη γνώμη για τους Τούρκους από ό,τι στο παρελθόν, το 41,6%
διατηρεί την ίδια γνώμη και ειδικά μεταξύ των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ το «καλύτερη
γνώμη» φθάνει το 63,7%.

Επίσης, το 51,1% των ερωτηθέντων προσδοκά πως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις θα
βελτιωθούν, ενώ το 44,2% δεν πιστεύει ότι θα αλλάξει τίποτα.

Και εδώ όμως, οι προσδοκίες μεταξύ των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ είναι αυξημένες: το
58,3% πιστεύει ότι θα βελτιωθούν.

Οι μελετητές της έρευνας σημείωναν τότε, τον περασμένο Σεπτέμβριο, ότι η
βελτίωση στο ψυχολογικό κλίμα έχει «συγκυριακά χαρακτηριστικά» και ότι «αρκεί
μια νέα περίοδος οξύτητας που να λειτουργούν υπενθυμιστικά ως προς το παρελθόν
των διακρατικών σχέσεων για να ανατραπεί.

Αποτελεί όμως τη βάση για να ανοίξει ένας νέος ιστορικός κύκλος στις σχέσεις
μεταξύ των δύο χωρών, εφ’ όσον βέβαια αυτό καταστεί εφικτό και σε πολιτικό επίπεδο».

Πέρα από τα κόμματα

Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι δύο στους τρεις Έλληνες (67,7%)
δηλώνουν ότι αισθάνονται φιλία ή συμπάθεια προς τους Τούρκους, ενώ μόνον ένας
στους τρεις (31,5%) δηλώνει αντιπάθεια ή αδιαφορία.

Τα θετικά αισθήματα για τους Τούρκους διαπερνούν το κομματικό σύστημα (70,9%
στο ΠΑΣΟΚ, 62,1% στη Ν.Δ.).

Σημειώνεται ότι για τους Γάλλους το ποσοστό συμπάθειας – φιλίας είναι 76,9%,
ενώ για τους Αλβανούς 22,8%.

Οι μελετητές σημείωναν ότι από τα αποτελέσματα της έρευνας «είναι λοιπόν σαφές
πως στο επίπεδο της κοινωνίας υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να γίνουν οι
κατάλληλοι χειρισμοί, ώστε να ανοίξει ένας νέος ιστορικός κύκλος στις σχέσεις
μεταξύ των δύο χωρών»…