Σε δύο χρόνια η ευρωπαϊκή Γουώλ Στρητ

Μέχρι σήμερα το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης είχε κύριους ανταγωνιστές τα
Χρηματιστήρια του Λονδίνου και του Τόκιο. Τώρα ετοιμάζεται το ενιαίο ευρωπαϊκό
Χρηματιστήριο, το οποίο σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ειδικών θα είναι
πραγματικότητα και ανταγωνιστής του αμερικανικού Χρηματιστηρίου σε λίγα
χρόνια. Η εκτίμηση για τον χρόνο της πραγματοποίησης του ενιαίου
Χρηματιστηρίου της Ευρώπης θα ήταν ίσως πιο σαφής ­ και ενδεχομένως η απάντηση
θα ήταν «σύντομα» ή «το πολύ σε 2 χρόνια, με την υλοποίηση της ΟΝΕ» ­ εάν οι
ΗΠΑ δεν έκαναν την αντεπίθεσή τους και εάν η Ευρώπη τα είχε βρει ακόμη και στα
πιο στοιχειώδη.

«Ούτε σε 40 χρόνια δεν φαίνονταν να γινόταν πραγματικότητα η ενιαία πλατφόρμα
διαπραγμάτευσης μετοχών στην Ευρώπη μέχρι πριν από λίγο καιρό. Τρόμαξαν να τα
βρουν ακόμη και στις αργίες οι πρωτεργάτες της ιδέας που είναι η Γερμανία και
η Βρετανία». Αυτό τόνισε χαρακτηριστικά στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ανώτατο στέλεχος της
ελληνικής κεφαλαιαγοράς, επισημαίνοντας τις δυσκολίες που θα πρέπει να
ξεπεραστούν μέχρι να γίνει το ενιαίο Χρηματιστήριο πραγματικότητα.

Πάντως, τα προβλήματα ξεπερνιούνται και σε 1 με 2 χρόνια εκτιμάται ότι θα έχει
επιτευχθεί τουλάχιστον η ηλεκτρονική σύνδεση των ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων. Η
έννοια, πάντως, του ενιαίου ευρωπαϊκού Χρηματιστηρίου παραπέμπει στο
αντίστοιχο μοντέλο του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης.

Με απλά λόγια, θα υπάρχει μια ενιαία πλατφόρμα διαπραγμάτευσης μετοχών, χωρίς
όμως να καταργούνται τα εθνικά Χρηματιστήρια. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο
Έλληνας χρηματιστής από τη Σοφοκλέους θα μπορεί να αγοράζει μετοχές του
γερμανικού Χρηματιστηρίου για λογαριασμό ενός Γάλλου πελάτη. Την ίδια ώρα, από
το Παρίσι ένας χρηματιστής θα αγοράζει μετοχές από το ιταλικό Χρηματιστήριο
για λογαριασμό ενός Έλληνα πελάτη του.

Οι προϋποθέσεις

Οι βασικές, όμως, προϋποθέσεις για την ενοποίηση των ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων
είναι οι εξής:

1. Κοινή πλατφόρμα συναλλαγών.

2. Κοινοί χρηματιστές.

3. Κοινή λίστα εισηγμένων εταιρειών.

4. Κοινό κανονιστικό πλαίσιο.

5. Κοινός μηχανισμός εκκαθάρισης

των συναλλαγών.

Η «συμμαχία» σήμερα, η οποία αποτελείται από τα Χρηματιστήρια των χωρών της
ζώνης του ευρώ (αρχικά ήταν η Βρετανία και η Γερμανία), έχει λύσει το θέμα των
χρηματιστών, αφού στο ενιαίο Χρηματιστήριο θα συμμετέχει όποιος χρηματιστής
θέλει. Επίσης, έχει λυθεί το θέμα των εισηγμένων εταιρειών, που θα είναι τα
λεγόμενα blue chips.

Συζητήσεις, όμως, γίνονται για το μοντέλο συναλλαγών, ενώ σημαντικά προβλήματα
ανακύπτουν όταν οι αρμόδιοι φορείς καταπιάνονται με θέματα εκκαθάρισης και
κανονιστικών πλαισίων.

Η διαπραγμάτευση των μετοχών στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου γίνεται με το
λεγόμενο σύστημα «quote driven».

Με αυτό οι ειδικοί διαπραγματευτές δίνουν ένα εύρος τιμών για κάθε μετοχή,
χωρίς να εμφανίζουν τον αριθμό των τεμαχίων. Στα Χρηματιστήρια της υπόλοιπης
Ευρώπης, οι συναλλαγές γίνονται με το λεγόμενο «order driven», όπου
καταχωρούνται οι εντολές με τιμή και ποσότητα και στη συνέχεια γίνονται οι πράξεις.

Η εκκαθάριση

Βλέποντας, όμως, οι Ευρωπαίοι ότι το θέμα του συστήματος διαπραγμάτευσης και
της πλατφόρμας συναλλαγών είναι σχεδόν λυμένο, προσπάθησαν να δημιουργήσουν
κυρίαρχα σχήματα στην εκκαθάριση, η οποία εμφανίζεται ως το «αγκάθι» στην
υλοποίηση του ενιαίου Χρηματιστηρίου.

Έτσι, οι Γερμανοί παίρνουν στα χέρια τους την πλειοψηφία της CEDEL, η οποία
είναι μία από τις δύο εταιρείες εκκαθάρισης τόσο σε πανευρωπαϊκό όσο και σε
παγκόσμιο επίπεδο. Η άλλη είναι η Euroclear, της οποίας η πλειοψηφία πέρασε
στους Γάλλους, ύστερα από την κίνηση των Γερμανών. Η Αγγλία, όμως, δεν
μπορούσε να μείνει αμέτοχη σε αυτές τις εξελίξεις και αποφάσισε να κάνει τη
δική της αντίστοιχη εταιρεία, την Crest, εταιρεία εκκαθάρισης παγκοσμίου
επιπέδου. Μέχρι σήμερα, η Crest λειτουργούσε κυρίως σε εθνικό επίπεδο.

Από την πλευρά της η Σουηδία έρχεται να παίξει κυρίαρχο ρόλο στο σύστημα
συναλλαγών. Έτσι, η ΟΕΜ, που είναι το Χρηματιστήριο παραγώγων της Σουηδίας και
οίκος υψηλής τεχνολογίας, εξαγόρασε το Χρηματιστήριο Αξιών της Στοκχόλμης.
Τώρα προτείνει «ειρήνη» στις διαμάχες και παραπέμπει στο μοντέλο των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, το μόνο που χρειάζεται για την ενοποίηση των
ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων είναι ένα κοινό λογισμικό διαπραγμάτευσης μετοχών. Η
ΟΕΜ έχει ήδη ζητήσει τα συστήματα συναλλαγών των ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων που
λέγονται ΑΡΙ (Application Programme Interface).

Είναι σαν το δικό μας το ΟΑΣΗΣ. Η ΟΕΜ λοιπόν αναμένεται να προτείνει ένα κοινό
Ολοκληρωμένο Λογισμικό Συναλλαγών (Software Intergrate) τουλάχιστον για μερικά
ευρωπαϊκά Χρηματιστήρια. Σε αυτό όμως θα προστρέξουν να συμμετάσχουν και να
προσαρμοστούν και τα υπόλοιπα.

Τα δύο μοντέλα

Έτσι, λοιπόν, δημιουργείται το πρώτο μοντέλο για το ενιαίο ευρωπαϊκό
Χρηματιστήριο: Κάθε εθνικό Χρηματιστήριο θα έχει το σύστημα εκκαθάρισής του.
Οι συναλλαγές θα συνδεθούν και οι χρηματιστές θα βλέπουν τα εθνικά
Χρηματιστήρια ως ένα.

Ένα παράδοξο, ίσως, γεγονός είναι ότι το Χρηματιστήριο του Λονδίνου
υποστηρίζει αυτό το μοντέλο, ενώ το σύστημα εκκαθάρισής του (Crest) ένα άλλο.
Πρόκειται για το δεύτερο μοντέλο, το οποίο ενώνει τα συστήματα εκκαθάρισης και
τα εθνικά Χρηματιστήρια μεταξύ τους. Και σε αυτήν, όμως, την περίπτωση
αρχίζουν και δημιουργούνται προβλήματα με την εκκαθάριση.

Κι αυτό διότι υπάρχει διαφορετική νομική έννοια της ιδιοκτησίας τίτλων μεταξύ
των γαλλικών, γερμανικών και αγγλοσαξονικών συστημάτων. Πάντως, στις ΗΠΑ έχει
εφαρμοστεί το πρώτο μοντέλο, όμως με κοινό σύστημα εκκαθάρισης.

Η αντεπίθεση

Βέβαια, αν και η απόφαση για το μοντέλο, αλλά και η λύση στο σύστημα
εκκαθάρισης, φαίνεται να παίρνουν ακόμη χρόνο, η Ευρώπη προχώρησε στη
λειτουργία της Euro ΝΜ. Πρόκειται για τη Νέα Ευρωπαϊκή Αγορά. Είναι σαν τη
ΝΕΧΑ, αλλά σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ταυτόχρονα, η Ευρώπη δημιούργησε τον EASDAQ
ως ανταγωνιστή του NASDAQ στις ΗΠΑ. Διευκρινίζεται ότι ο EASDAQ έχει έδρα τις
Βρυξέλλες και αφορά εταιρείες δυναμικές και υψηλής τεχνολογίας.

Ο NASDAQ είναι ένα δικτυακό Χρηματιστήριο με εισηγμένες και μη εταιρείες στο
Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Ο αντιπερισπασμός των ΗΠΑ προς την Euro ΝΜ και
τον EASDAQ ήταν να στείλουν τον NASDAQ στο Λονδίνο…

Η ιδέα

«Όλα ξεκίνησαν πριν από περίπου 5 χρόνια, όταν παρατηρήθηκε αύξηση της κίνησης
κεφαλαίων», τονίζει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο γενικός διευθυντής του Χρηματιστηρίου
Αξιών Αθηνών κ. Σωκράτης Λαζαρίδης, ο οποίος διευκρινίζει ότι «βασική αιτία
ήταν η παγκοσμιοποίηση των δικτύων των τραπεζών και η αύξηση των επενδύσεων σε
τρίτες χώρες. Αυτό συνέβαλε με τη σειρά του στη διαπραγμάτευση
«πιστοποιητικών» (GDRS) εταιρειών αναδυόμενων αγορών σε χρηματιστήρια
αναπτυγμένων οικονομιών.

Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την πραγματοποίηση της ΟΝΕ και της
κυκλοφορίας του ευρώ, θεωρούνται ως η πρώτη ιδέα για την υλοποίηση του Ενιαίου
Ευρωπαϊκού Χρηματιστηρίου».