Η αλλαγή ισοτιμίας ρίχνει τα επιτόκια

Μέσα στο πρώτο δίμηνο του 2000 θα ξεκινήσει η μεγάλη πτώση των επιτοκίων που
θα ολοκληρωθεί στο τέλος του ίδιους έτους. Το «πράσινο φως» για την πτώση των
επιτοκίων, από την οποία θα ωφεληθούν οι δανειολήπτες, οι καταναλωτές και οι
επιχειρήσεις, θα δοθεί με την απόφαση για την αλλαγή της κεντρικής ισοτιμίας
της δραχμής, η οποία τοποθετείται χρονικά μέσα στο πρώτο δίμηνο του έτους.

Αυτά προκύπτουν από τους σχεδιασμούς που κάνουν τώρα στα επιτελεία του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και της Τραπέζης της Ελλάδος, που επιχειρούν να
διαμορφώσουν τους άξονες στους οποίους θα κινηθεί η συναλλαγματική πολιτική
και η πολιτική επιτοκίων κατά το 2000 σε συνδυασμό με την πορεία του πληθωρισμού.

Η συναλλαγματική ισοτιμία του εθνικού νομίσματος, τα επιτόκια και ο
πληθωρισμός είναι αλληλένδετα στοιχεία. Για τον λόγο αυτό στο οικονομικό
επιτελείο και στην Τράπεζα της Ελλάδος αναζητούν από κοινού το κατάλληλο
μείγμα και των τριών στην οικονομική πολιτική που θα εφαρμοσθεί το 2000 και η
οποία θα πρέπει να οδηγήσει στην επίτευξη όλων των στόχων που απαιτούνται ώστε
η Ελλάδα να ενταχθεί ομαλά στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση την 1.1.2001.

Η προσαρμογή

Από την επεξεργασία των στοιχείων και με βάση τις προβλέψεις για τα άλλα
κρίσιμα μεγέθη της οικονομίας, στην Κεντρική Τράπεζα καθώς και στο υπουργείο
Εθνικής Οικονομίας έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η μεγάλη προσαρμογή της
ελληνικής οικονομίας στα δεδομένα που επικρατούν στη ζώνη του ευρώ θα
ξεκινήσει μέσα στο πρώτο δίμηνο του 2000.

Η προσαρμογή αυτή θα αφορά την έναρξη της παράλληλης πορείας προσαρμογής της
τρέχουσας ισοτιμίας της δραχμής προς την κεντρική της ισοτιμία και της μείωσης
των επιτοκίων παρέμβασης της Τραπέζης της Ελλάδος.

Μείωση που θα συμπαρασύρει και τα επιτόκια των εμπορικών τραπεζών. Τα επιτόκια
παρέμβασης της Κεντρικής Τράπεζας από τα επίπεδα του 11,5% που είναι σήμερα θα
πρέπει να περιορισθούν στα επίπεδα του 3%-4% μέχρι το τέλος του 2000 ώστε να
είναι συμβατά με τα επιτόκια που ισχύουν στη Ζώνη του ευρώ. Αλλά και η δραχμή
θα πρέπει από τις 328 δρχ. ανά ευρώ που είναι σήμερα να διολισθήσει προς την
κεντρική της ισοτιμία.

Πιο εύκολα

Όμως, όλα αυτά θα γίνουν πιο εύκολα αν ανατιμηθεί η κεντρική ισοτιμία της
δραχμής, λένε παράγοντες της οικονομίας. Στην περίπτωση αυτή θα μειωθεί το
ποσοστό κατά το οποίο θα πρέπει να διολισθήσει η δραχμή μέσα στο 2000 για να
προσεγγίσει την (νέα) κεντρική της ισοτιμία. Το γεγονός ότι το ποσοστό
διολίσθησης θα είναι πλέον μικρότερο σημαίνει ότι θα επωφεληθούν οι ξένοι
επενδυτές που έχουν τοποθετήσει τα κεφάλαιά τους στη δραχμή.

Με τον τρόπο αυτόν θα γίνει εφικτή χωρίς κινδύνους η προσέγγιση των ελληνικών
επιτοκίων στα ευρωπαϊκά.

Το όφελος για τα ξένα κεφάλαια από την ανατίμηση της κεντρικής ισοτιμίας της
δραχμής θα αντισταθμίσει σε έναν σημαντικό βαθμό την πτώση των αποδόσεών τους
που θα προέλθει από τη μείωση των επιτοκίων. Έτσι, θα αντιμετωπισθεί ο
κίνδυνος μιας μαζικής φυγής των ξένων κεφαλαίων η οποία θα είχε τεράστιες
επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία.

Παράλληλα, η ανατίμηση της κεντρικής ισοτιμίας θα έχει διπλή συμβολή στην
πορεία προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας στα δεδομένα της ΟΝΕ. Θα
αποτελέσει ένα πρόσθετο μέσο συγκράτησης του πληθωρισμού το 2000 στα επίπεδα
του 2%, που αποτελεί βασική προϋπόθεση για να ξεκινήσει η πτώση των επιτοκίων.

Σ’ αυτό το μείγμα πολιτικής φαίνεται να καταλήγουν στο οικονομικό επιτελείο
και στην Κεντρική Τράπεζα. Και στις δύο πλευρές φαίνεται ότι έχει ωριμάσει η
σκέψη ότι η ανατίμηση της κεντρικής ισοτιμίας της δραχμής από τα επίπεδα των
353,109 δρχ. ανά ευρώ σε χαμηλότερα θα πρέπει να αποτελέσει βασικό άξονα της
πολιτικής αυτής. Παραδέχονται βέβαια ότι μια τέτοια απόφαση θα έχει αρνητική
επίπτωση στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας όταν η χώρα θα ενταχθεί στην ΟΝΕ.

Τον Φεβρουάριο

Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του οικονομικού επιτελείου, μέχρι το τέλος
Φεβρουαρίου θα κλείσει το θέμα των αποφάσεων για την κεντρική ισοτιμία της
δραχμής. Σ’ αυτό συνηγορεί και το γεγονός ότι στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
όχι μόνο δεν φαίνεται να έχουν αντίρρηση για την ανατίμηση της κεντρικής
ισοτιμίας, αλλά σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις τάσσονται υπέρ της προοπτικής αυτής.

Η πρόθεση που επικρατεί είναι, μέχρι να ληφθεί η απόφαση αυτή, η τρέχουσα
ισοτιμία της δραχμής θα διατηρηθεί σταθερά ανατιμημένη στα σημερινά επίπεδα σε
σχέση με την κεντρική της ισοτιμία.

Δηλαδή, προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να κυμαίνεται στις 328 δρχ. ανά ευρώ.
Αμέσως μετά θα δοθεί το «σήμα» για ταχύτερη διολίσθηση, ενώ θα ξεκινήσει και η
πτώση των επιτοκίων.

Προκαταρκτικές μειώσεις

Πάντως μέχρι να ανάψει το «πράσινο φως» για τη μεγάλη «κάθοδο» των επιτοκίων η
Τράπεζα της Ελλάδος αναμένεται να προχωρήσει σε μία ή δύο το πολύ
προκαταρκτικές μειώσεις, καθώς κρίνεται ότι υπάρχουν τα περιθώρια να καλυφθεί
από τώρα κάποιο μέρος της μεγάλης απόστασης που θα πρέπει να καλυφθεί στη
διάρκεια του 2000. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η πρώτη κίνηση στην
κατεύθυνση αυτή είναι πολύ πιθανό να γίνει την ερχόμενη Τετάρτη στη συνεδρίαση
του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής, το οποίο θα λάβει αποφάσεις για τα
επιτόκια. Στην περίπτωση που υπάρξει απόφαση για μείωση των επιτοκίων
αναμένεται να ακολουθήσουν οι εμπορικές τράπεζες, μειώνοντας τα δικά τους
επιτόκια τόσο στα δάνεια όσο και στις καταθέσεις.

Και ο Γ. Παπαντωνίου

Στους κόλπους του επιτελείου της Τραπέζης της Ελλάδος, όπως προκύπτει και από
την απόφαση της Πέμπτης με την οποία δόθηκε ένεση ρευστότητας στις τράπεζες,
φαίνεται να έχει διαμορφωθεί θετικό κλίμα για τη μείωση των επιτοκίων. Και
αυτό παρά τη σημαντική άνοδο που σημείωσε ο πληθωρισμός τον Νοέμβριο αλλά και
τις προβλέψεις για τη διατήρησή του στα ίδια επίπεδα και τον Δεκέμβριο. Την
άμεση πτώση των επιτοκίων δείχνει να επιθυμεί και ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννος Παπαντωνίου, καθώς ένα τέτοιο μέτρο θα
ενίσχυε το θετικό κλίμα στην οικονομία ενώ θα τόνωνε και το Χρηματιστήριο.

Άλλωστε, όπως σημειώνουν στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, για την αξιολόγηση
της ελληνικής οικονομίας θα ληφθεί υπόψη όχι ο εγχώριος δείκτης του
πληθωρισμού αλλά ο εναρμονισμένος δείκτης, ο οποίος συνεχίζει να κινείται σε
καθοδική τροχιά. Προβλέπουν μάλιστα ότι αυτός ο δείκτης θα έχει μειωθεί τον
Φεβρουάριο σε επίπεδα κάτω από το 2,2%, έναντι 2,4% τον Νοέμβριο, στα οποία
προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί ο πήχυς για την εκπλήρωση του κριτηρίου ένταξης
στην ΟΝΕ.