Πόκερ στο Ελσίνκι έως τα μεσάνυκτα

Λέξη-λέξη και φράση-φράση διαπραγματεύεται ο ίδιος ο Πρωθυπουργός τις
διατυπώσεις που θα μπορούσαν να του επιτρέψουν να δώσει το «πράσινο φως» στην
τουρκική υποψηφιότητα.

ΕΛΣΙΝΚΙ

Στη διάρκεια μιας μαραθώνιας παρτίδας «πόκερ» για γερά νεύρα, γεμάτης με
μπλόφες και εκβιασμούς, ο Κώστας Σημίτης επιβεβαίωσε ότι ο ελληνικός όρος που
συναντά τα μεγαλύτερα προβλήματα ­ αλλά ταυτόχρονα είναι και ο απαράβατος για
την Αθήνα ­ είναι η Κύπρος.

Έως τα μεσάνυκτα

Το «πόκερ» ξεκίνησε αμέσως μετά την άφιξη του Πρωθυπουργού στο χιονισμένο
Ελσίνκι και διεκόπη προσωρινά γύρω στα μεσάνυκτα. Ο Φινλανδός Πρωθυπουργός Π.
Λιπόνεν, που διαπραγματεύεται εν ονόματι των μεγάλων της Ένωσης, και ο κ.
Σημίτης, επικουρούμενοι από τον αρμόδιο για την εξωτερική πολιτική της Ένωσης
Χαβιέ Σολάνα, είχαν αλλεπάλληλες συναντήσεις. Στη διάρκειά τους βγήκαν στο
τραπέζι όλα τα εναλλακτικά κείμενα, χωρίς ωστόσο να υπάρξει κατάληξη ­ και
χωρίς καμία από τις δύο πλευρές να αποσαφηνίσει ποιο είναι το έσχατο όριο
υποχώρησής της.

Στο… παιχνίδι αυτό ­ κλασικό της ευρωπαϊκής διπλωματίας ­ έλαβαν μέρος
παρασκηνιακά, εκτός από τους «14», και οι Τούρκοι! Σύμφωνα με πληροφορίες, τα
κείμενα ­ για την απρόσκοπτη ένταξη της Κύπρου, το Δικαστήριο της Χάγης και
τον «οδικό χάρτη» της Τουρκίας ­ στέλνονται κατά τακτά χρονικά διαστήματα με
Fax στην Άγκυρα. Η οποία, φυσικά, δεν μένει με σταυρωμένα τα χέρια: οι
εταίροι, σε μια προσπάθεια να πείσουν τον Πρωθυπουργό να δεχθεί μια «νερωμένη»
διατύπωση για την αποσύνδεση της ενταξιακής πορείας της Κύπρου από την επίλυση
του Κυπριακού, προβάλλουν το επιχείρημα ότι η Τουρκία δεν θα δεχθεί την
υποψηφιότητά της εάν «περάσει» το αίτημα της ελληνικής πλευράς.

Σε μια προσπάθεια ενίσχυσης τού ­ μέσω Ευρωπαίων ­ τουρκικού εκβιασμού, ο
Ισμαήλ Τζεμ δήλωσε χθες ότι «εάν απορριφθεί η τουρκική υποψηφιότητα, δεν θα
είναι μια εθνική καταστροφή» και «δεν πρέπει να αντιδράσουμε υπερβολικά».

Οι εταίροι υποστηρίζουν επίσης ότι στην περίπτωση που γίνει δεκτή η ελληνική
διατύπωση, ο Ραούφ Ντενκτάς θα εγκαταλείψει τις συνομιλίες της Νέας Υόρκης
και, άρα, οι πιθανότητες επίλυσης του Κυπριακού μηδενίζονται.

Σκληροί οι Γάλλοι

Οι Γάλλοι ­ οι πλέον σκληροί στη διαπραγμάτευση για το συγκεκριμένο θέμα ­
αφήνουν να εννοηθεί ένας ακόμη εκβιασμός: ότι θα διακόψουν τις ενταξιακές
διαπραγματεύσεις της Κύπρου στην περίπτωση που ο κ. Σημίτης δεν αποδεχθεί την
τουρκική υποψηφιότητα.

Όπως και να έχει, η Άγκυρα φαίνεται να πιστεύει ότι τελικώς θα πάρει το
«πράσινο φως» ­ γι’ αυτό και έχει προγραμματισθεί συνεδρίαση της κυβερνητικής
επιτροπής στις 6.00 σήμερα το απόγευμα, η οποία και θα αποφασίσει εάν ο κ.
Ετζεβίτ θα πάρει το αεροσκάφος για το Ελσίνκι.

Κυβερνητικές πηγές έλεγαν ότι στο τρίγωνο Ευρωπαίοι – Ελλάδα – Τουρκία όλοι
εκβιάζουν και ταυτοχρόνως εκβιάζονται: οι εταίροι λένε ότι εάν δεν δώσουμε την
υποψηφιότητα, δεν θα μας στηρίξουν αντίστοιχα στο μέλλον (ΟΝΕ κ.λπ.). Η Αθήνα
λέει ότι εάν δεν πάρει τις διατυπώσεις που θέλει, θα ασκήσει βέτο και οι
εταίροι δεν θα κάνουν την Τουρκία υποψήφια. Η Άγκυρα απειλεί ότι δεν θα δεχθεί
την υποψηφιότητα εάν έχει απαράδεκτους όρους. Και η Ευρώπη τής επισημαίνει ότι
εάν δεν δεχθεί κάποια πράγματα θα μείνει εσαεί εκτός νυμφώνος.

Φόρμουλα

Ο Πρωθυπουργός, σε ένα «διάλειμμα» των διαπραγματεύσεων, επέμεινε ότι οι
πιθανότητες για το «ναι» και το «όχι» εξακολουθούν να είναι 50%-50%. Ωστόσο,
διπλωματικές πηγές εκτιμούσαν ότι μπορεί να βρεθεί κάποια φόρμουλα μέχρι
σήμερα το μεσημέρι, μολονότι «θέλει πολλή δουλειά ακόμη».

Χαρακτηριστικό του έντονου παρασκηνίου και της… ανηλεούς διαπραγμάτευσης
είναι το γεγονός ότι ο κ. Σημίτης συναντήθηκε και πάλι, μετά το δείπνο των
σοσιαλιστών ηγετών, με την προεδρία ­ και ενώ πλησίαζαν πλέον μεσάνυκτα.

Την εκτίμηση πως όλα είναι ανοικτά, αλλά ότι υπάρχουν δυνατότητες γεφύρωσης
του χάσματος, συμμερίζεται και η φινλανδική προεδρία, η οποία εμφανίζεται
αποφασισμένη να μην παραπέμψει κανένα από τα θέματα του Ελσίνκι στην επόμενη προεδρία.

Χάγη και χάρτης

Σε αντίθεση με τη διατύπωση για την κυπριακή ένταξη, πιο «εύκολα» εμφανίζονται
τα πράγματα στους άλλους δύο όρους που θέτει η ελληνική πλευρά: για το μεν
Δικαστήριο της Χάγης η διαπραγμάτευση φέρεται να έχει περιορισθεί πλέον μόνο
στο ζήτημα τού «πότε» η Άγκυρα θα αναγνωρίσει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου,
ενώ για τον «οδικό χάρτη» η Αθήνα εμφανίζεται να δείχνει «κατανόηση» προς τις
ενστάσεις των εταίρων ότι δεν πρέπει να δίδονται ελπίδες ­ διά της πλαγίας
οδού ­ για μελλοντική ένταξη της Τουρκίας.

Η ομάδα του Ελσίνκι

Ν. Θέμελης – Τ. Γιαννίτσης – Λ. Τσίλας

Η «Ομάδα του Ελσίνκι», που θα κληθεί να φέρει εις πέρας τις κρίσιμες
διαπραγματεύσεις για την ανακήρυξη ή όχι της Τουρκίας σε υποψήφια χώρα, είναι
η πιο πεπειραμένη μας ομάδα στα εξωτερικά θέματα, καθώς έχει ουσιαστικά
χειριστεί όλες τις συνόδους κορυφής από το 1996.

Ο Κώστας Σημίτης, στην αίθουσα όπου θα συνεδριάζουν οι «15» αρχηγοί και ο
πρόεδρος της Κομισιόν Ρομάνο Πρόντι, θα έχει διαρκώς δίπλα του τον υπουργό
Εξωτερικών Γιώργο Παπανδρέου, τον οποίο ενδέχεται να αντικαθιστά επ’ ολίγον,
εάν χρειασθεί να βγει έξω ο κ. Παπανδρέου, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών
Χρήστος Ροκόφυλλος. Και έξω από την αίθουσα θα είναι οι… άνθρωποι του προέδρου:

Ο Νίκος Θέμελης, «σκιά» του κ. Σημίτη για πάρα πολλά χρόνια και με άριστη
γνώση των ευρωπαϊκών θεμάτων ­ στο παρελθόν, άλλωστε, έχει υπηρετήσει και στη
Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία, στις Βρυξέλλες ­ είναι ίσως ο μόνος που
γνωρίζει τις πραγματικές διαθέσεις και σκέψεις του Πρωθυπουργού επί όλων των θεμάτων.

Ο διευθυντής του διπλωματικού γραφείου του Πρωθυπουργού, πρέσβης Θόδωρος
Σωτηρόπουλος, άνθρωπος χαμηλών τόνων, που γνωρίζει όμως ταυτοχρόνως τα
συμβαίνοντα τόσο στο Μαξίμου όσο και στο υπουργείο Εξωτερικών.

Ο διευθυντής του οικονομικού γραφείου του Πρωθυπουργού, Τάσος Γιαννίτσης, που
μετέχει σε όλες τις συνόδους κορυφής από τότε που ανέλαβε Πρωθυπουργός ο κ.
Σημίτης. Η παρουσία του δεν οφείλεται μονάχα στο γεγονός ότι στην ατζέντα
περιλαμβάνονται παγίως και οικονομικά θέματα, αλλά υποδηλώνει και το
αδιάλειπτο ενδιαφέρον του Πρωθυπουργού για την πορεία προς την ΟΝΕ.

Ειδικά στο Ελσίνκι, σημαντικό ρόλο θα παίξουν τρεις ακόμα πρέσβεις:

Ο Αριστείδης Αγαθοκλής, ο οποίος έχει «διαπραγματευθεί», σε διπλωματικό
επίπεδο, με όλους τους εταίρους και γνωρίζει επακριβώς τα «όρια» τού καθ’ ενός.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος στις Βρυξέλλες, Λουκάς Τσίλας, ο οποίος παρακολουθεί τη
διαδικασία σύνταξης και ολοκλήρωσης των συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής.

Ο πρέσβης Κωνσταντίνος Γεροκωστόπουλος, αρμόδιος για τις ελληνοτουρκικές
σχέσεις και το Κυπριακό, ο οποίος μαζί με τον Έλληνα πρέσβη στην Άγκυρα κ.
Κοραντή ξέρει να «διαβάζει» τις διαθέσεις της τουρκικής πλευράς.

Στο Ελσίνκι, βέβαια, θα βρίσκονται δύο ακόμη υπουργοί: ο Γιάννος Παπαντωνίου ­
με τον συνεργάτη του Γιάννη Στουρνάρα ­ που θα χειρισθεί τη συζήτηση για τον
συντονισμό των οικονομικών πολιτικών με τους ομολόγους του. Και ο Δημήτρης
Ρέππας, ο οποίος όχι μόνο «μεταφέρει» στους δημοσιογράφους τα συμβαίνοντα,
αλλά κάνει τον ενδιάμεσο και μεταξύ του Πρωθυπουργού και της Αθήνας.

Στον τομέα της ενημέρωσης ρόλο θα παίξουν δύο ακόμη άνθρωποι: οι εκπρόσωποι
τού Πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργος Πανταγιάς και Πάνος Μπεγλίτης.