ΔΡΟΜΟΙ

Σε μια σκηνή…

… διαμορφωμένη έτσι που να θυμίζει χριστουγεννιάτικη φάτνη, ο Αραφάτ άνοιξε
προχθές τους εορτασμούς της χιλιετίας στη Βηθλεέμ, μια πόλη που θέλει να είναι
το πνευματικό κέντρο της νέας χιλιετίας. Μα δεν είναι η μοναδική. Γιατί δεν
είναι καθόλου βέβαιο ότι ο Χριστός γεννήθηκε εκεί. Το κατά Μάρκον ευαγγέλιο
τοποθετεί τη γέννησή του στη Ναζαρέτ, ενώ πολλοί ιστορικοί πιστεύουν ότι
γεννήθηκε σε άλλη περιοχή της Γαλιλαίας. Ο ιστορικός Ιησούς παραμένει
φευγαλέος, όπως και ο βίος του. Οι πληροφορίες γι’ αυτόν είναι από δεύτερο
χέρι, γραμμένες τουλάχιστον τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό του. Στο κατώφλι
της τρίτης χιλιετίας, πληθαίνουν ολοένα εκείνοι που τον διεκδικούν για
λογαριασμό τους: από τον Τόνι Μπλερ, που εξισώνει τον χριστιανικό σοσιαλισμό
με τον «τρίτο δρόμο», μέχρι τους Λατινοαμερικάνους επαναστάτες που βλέπουν στο
πρόσωπό του έναν συναγωνιστή τους.

Ο μεταμοντέρνος…

… «μύλος» της τέχνης, του θεάτρου, του κινηματογράφου, της σύγχρονης
αρχαιολογίας και της ριζοσπαστικής θεολογίας παρουσιάζει Χριστούς που δεν
στηρίζονται σε κανένα ιστορικό στοιχείο: Χριστός «γκέι», Χριστός φεμινιστής,
ακόμη και Χριστός ποδοσφαιριστής, με τη φανέλα του Ρονάλντο, στη στάση του
αγάλματος του Κορκοβάδο (φωτό). Έγκυρος Χριστός, σύμφωνος προς την επίσημη
εκκλησιαστική παράδοση, ακαδημαϊκός Χριστός, που γίνεται αντικείμενο
εξονυχιστικής επιστημονικής έρευνας, επαναστατικός Χριστός, που αναλαμβάνει
την ηγεσία του επαναστατικού κινήματος της Γαλιλαίας κατά των Ρωμαίων,
ερωτικός Χριστός με σάρκα και οστά και «λαβ στόρι» με τη Μαρία τη Μαγδαληνή
στον «Τελευταίο πειρασμό του Χριστού» του Μάρτιν Σκορτσέζε.

Η οικειοποίηση…

… του Χριστού και της διδασκαλίας του είναι παλιά όσο και η χριστιανική
ιστορία, από τότε που ο Παύλος και ο Πέτρος είπαν πως «έλαβαν» το μήνυμά του.
Όμως, μόνο δύο από τις επιστολές του αποστόλου Παύλου περιέχουν στοιχεία για
τον ιστορικό Ιησού. Από τους ευαγγελιστές, με τη βάπτιση στον Ιορδάνη ποταμό,
ο Μάρκος είναι ο πρώτος που δίνει κάποια ιστορικά στοιχεία για τον βίο του
Χριστού, λέει ο Πίτερ Στάνφορντ, συγγραφέας της «Πάπισσας Ιωάννας» (εκδ.
Arrow). Ο Ματθαίος, που αντέγραψε τον Μάρκο, προσθέτει το σκηνικό της Βηθλεέμ
και με τα λόγια που βάζει στο στόμα του Ιησού τον συνδέει με τους Εβραίους
γενάρχες Αβραάμ και Δαυίδ και με την Παλαιά Διαθήκη. Ο Λουκάς, με τον γάμο της
Κανά και την ιστορία για τη Μαγδαληνή, συμπληρώνει το παζλ που όμως
εξακολουθεί να έχει πολλά ιστορικά κενά. Αν σε κάτι όλοι συμφωνούν, είναι πως
ο Χριστός σταυρώθηκε και αναστήθηκε εκ νεκρών. Η σταύρωση επιβεβαιώνεται από
«ανεξάρτητες πηγές», όπως ο Τάκιτος, ο Πλίνιος και ο Εβραίος Ιώσηπος, όχι όμως
και η ανάσταση. Χρειάζεται;

Οι «φονταμενταλιστές»…

… χριστιανοί σε όλον τον κόσμο επιμένουν πως όλα όσα γράφει η Βίβλος είναι
αληθινά. Όμως, η επίσημη εκκλησιαστική άποψη που χρησιμοποιεί το γράμμα της
Καινής Διαθήκης για να κατοχυρώσει την εγκυρότητά της φαίνεται πως πολεμάει
έναν χαμένο πόλεμο. Εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, ο Χριστός «ανασταίνεται» με
πολλά πρόσωπα. Σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και λιγότερο πνευματικός, το
ερώτημα ποιο από αυτά τα πρόσωπα είναι το ιστορικό, είναι εκείνο που
ενδιαφέρει λιγότερο από όλα.