Πώς να κρυφτείς απ’ τον «Μεγάλο Αδελφό»;

Κυκλώματα. Το πιο διαδεδομένο σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης είναι οι κάμερες

«Δεν έχετε πια προσωπική ζωή. Ας προχωρήσουμε παρακάτω», προειδοποίησε
πρόσφατα πρόεδρος μεγάλης αμερικανικής εταιρείας στον τομέα της πληροφορικής.
Και αυτός μάλλον θα ξέρει καλύτερα από εμάς. Και ίσως γνωρίζει περισσότερα για
εμάς απ’ ό,τι μπορούμε να φανταστούμε.

Στις αρχές του αιώνα τα ανοιχτά παράθυρα των σπιτιών ήταν ο τρόπος με τον
οποίο η γειτονιά μάθαινε τα όσα γίνονταν «εντός των τειχών» των σπιτιών.
Σήμερα που τα παράθυρα έχουν κλειστεί ερμητικά είναι ­ παραδόξως ­ πολύ πιο
εύκολο να μάθει τι συμβαίνει στο σπίτι μας κάποιος που βρίσκεται χιλιάδες
χιλιόμετρα μακριά…

Το 1958 κυκλοφορούσαν μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες 60.000 πιστωτικές κάρτες.
Σήμερα υπολογίζεται ότι παγκοσμίως υπάρχουν περίπου 600 εκατομμύρια κάρτες
Visa. Εάν συνυπολογιστούν και οι άλλες κάρτες, ο συνολικός αριθμός των
πιστωτικών καρτών που κυκλοφορούν είναι εντυπωσιακός. Μέσω αυτών οι μεγάλες
επιχειρήσεις μπορούν να μάθουν σημαντικά πράγματα για τη ζωή μας ­ πόσο συχνά,
πού και τι ψωνίζουμε, πού και τι τρώμε, ποιες βιντεοκασέτες μάς αρέσει να
παρακολουθούμε, τι αυτοκίνητο έχουμε, πώς διασκεδάζουμε, εάν αθλούμεθα, πόσο
συχνά και πού πηγαίνουμε διακοπές και πάρα πολλές άλλες λεπτομέρειες που
αποκαλύπτουν τις προσωπικές μας προτιμήσεις και επιλογές.

Η γνώση είναι το σημαντικότερο όπλο του καιρού μας, γι’ αυτό και ακριβώς όλες
αυτές οι πληροφορίες έχουν τεράστια αξία. Οι τάσεις του μέλλοντος καθορίζονται
βάσει αυτών και οι μεγάλες επιχειρήσεις τις πληρώνουν με χρυσάφι. Στις ΗΠΑ
ορισμένες από τις πιο ισχυρές εταιρείες είναι αυτές που έχουν βάσεις δεδομένων
με πληροφορίες που καλύπτουν την πλειοψηφία των αμερικανικών νοικοκυριών.

Βεβαια, δεν είναι οι επιχειρήσεις που ξεκίνησαν αυτή τη «βουτιά» στον ιδιωτικό
μας βίο, αλλά οι μυστικές υπηρεσίες που προωθούν τη βελτίωση της τεχνολογίας
σε θέματα παρακολούθησης. Το σύστημα Echelon, στο οποίο συμμετέχουν μυστικές
υπηρεσίες από διάφορες χώρες, επιτρέπει την παρακολούθηση όλων των διεθνών
δορυφορικών τηλεπικοινωνιών με πλήρη δυνατότητα απομόνωσης και επιλογής λέξεων
ή φράσεων ανάμεσα σε εκατοντάδες χιλιάδες μηνύματα.

Βεβαια, το πιο διαδεδομένο σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης είναι οι
κάμερες. Κλειστά κυκλώματα έχουν οι τράπεζες, τα αεροδρόμια, τα νοσοκομεία, τα
πάρκινγκ και τα γραφεία πολλών εταιρειών ­ μια τάση που επεκτείνεται διαρκώς,
παρά τις αντιδράσεις των εργαζομένων. Η Βρετανία είναι η χώρα η οποία διαθέτει
αναλογικά τις περισσότερες κάμερες κλειστού κυκλώματος. Το δίκτυο είναι τόσο
πυκνό στις μεγάλες πόλεις, ώστε κάθε άνθρωπος υπολογίζεται ότι «συλλαμβάνεται»
στις οθόνες των κυκλωμάτων αυτών τουλάχιστον μια φορά κάθε πέντε λεπτά.

Η εισβολή των ηλεκτρονικών ματιών στην προσωπική μας ζωή. Σήμερα δεν αποτελεί
πλέον μια αφηρημένη απειλή, αλλά μια καθημερινή πρακτική. Αν ο αιώνας μας
κατάργησε την έννοια του ιδιωτικού βίου, είναι απορίας άξιον, καθώς οι
διαμαρτυρίες αυξάνονται σε όλο τον κόσμο, τι θα γίνει στον τομέα αυτό τα
επόμενα 100 χρόνια. Ίσως ακόμα και η επιστημονική φαντασία δεν μπορεί να το προβλέψει…

«Βραβεία Όργουελ» σε όσους μας κατασκοπεύουν

Κλειστά κυκλώματα έχουν οι τράπεζες, τα αεροδρόμια, τα νοσοκομεία, τα πάρκινγκ, οι δρόμοι…

Στο τέλος αυτού του αιώνα, στη διάρκεια του οποίου η τεχνολογία έφθασε να
καταλύσει τον ιδιωτικό βίο, οι πολίτες προσπαθούν να αμυνθούν με τα λιγοστά
όπλα που έχουν. Τα «Βραβεία Όργουελ» απονεμήθηκαν για πρώτη φορά φέτος στις
εταιρείες και τις οργανώσεις που παραβιάζουν το δικαίωμα στην προσωπική ζωή.

Περισσότεροι από 500 υπερασπιστές των ατομικών δικαιωμάτων, δικηγόροι και
πανεπιστημιακοί ψήφισαν με πρωτοβουλία της εταιρείας Privacy International.

Πρώτη μακράν, η περίφημη Μάικροσοφτ, που μεταξύ άλλων είχε σκοπό να εγγράψει
σε κάθε πρόγραμμα Windows έναν μυστικό κωδικό τον οποίο θα χρησιμοποιούσε κατά
βούληση, χωρίς να το γνωρίζουν οι χρήστες ­ μια πρωτοβουλία που
εγκαταλείφθηκε, λόγω των αντιδράσεων.

Τα άλλα βραβεία δόθηκαν στο FBI που χαρακτηρίστηκε η σοβαρότερη απειλή κατα
της ελευθερίας λόγω της αντίθεσής του στην εκλαϊκευση των τεχνολογιών
απροκρυπτογράφησης.

Στην εταιρεία συλλογής και πώλησης ατομικών ιατρικών πληροφοριών Eleusys. Στον
αμερικανικό κυβερνητικό ασφαλιστικό οργανισμό FDIC, που πρότεινε να
δημιουργήσουν οι τράπεζες λεπτομερείς φακέλους των πελατών τους και να
καταγγέλλουν στις αρχές αντικανονικές δραστηριότητές τους.

Ο ΑΛΒΕΡΤΟΣ ΑΪΝΣΤΑΪΝ ΗΘΕΛΕ ΝΑ ΜΑΘΕΙ «ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ»

Άλλαξε τον κόσμο, ξεχνούσε τη διεύθυνσή του

Αλμπερτ Αϊνστάιν. Στο σχολείο δεν ήταν καλός μαθητής και μίλησε όταν έφθασε 3 χρονών

Όλα είναι σχετικά. Η ταχύτητα, η μάζα, ο χώρος και ο χρόνος. Ακόμη και η
ηλικία ή η κίνηση των πλανητών. Το φως έχει βάρος. Ο χώρος έχει καμπύλες. Και
κλεισμένη μέσα σε μισό κιλό ύλης, οποιασδήποτε ύλης, είναι η εκρηκτική δύναμη
14 εκατομμυρίων τόνων ΤΝΤ. Όλα αυτά τα γνωρίζουμε τώρα, στο τέλος του 20ού
αιώνα, λόγω του Αλμπερτ Αϊνστάιν.

Τα πράγματα ξεκίνησαν δύσκολα. Ο μικρός Αλβέρτος δεν μίλησε παρά μόνο όταν
έφθασε 3 ετών και στο σχολείο δεν ήταν καλός μαθητής. Το 1905 όλα άλλαξαν. Ο
26χρονος υπάλληλος έστειλε τρεις μελέτες του ­ τις οποίες έγραφε στον ελεύθερο
χρόνο του ­ σε μια επιστημονική επιθεώρηση, «για να δημοσιευθούν εάν υπάρχει
χώρος». Δημοσιεύθηκαν αμέσως και άλλαξαν τον κόσμο. Η μία αφορούσε τη θεωρία
των κβάντα, η δεύτερη την κίνηση των μορίων και η τρίτη άλλαζε τη θεωρία του
χώρου και του χρόνου.

Η ενέργεια είναι ίση με την ύλη, είπε. Ε=mc2. Το 1916 διατυπώνει τη γενική
θεωρία της σχετικότητας και μιλά για τον χώρο-χρόνο. Παρ’ ότι λίγοι μπορούν να
καταλάβουν αυτά που λέει, όλοι κατανοούν τη σημασία τους. Η διασημότητα
ενοχλούσε τον Αϊνστάιν ­ κάποτε όταν χρειάστηκε να συμπληρώσει μια αίτηση
έβαλε δίπλα στο επάγγελμα: μοντέλο καλλιτεχνών. Αρχηγοί κρατών κρέμονταν από
το στόμα του, η κάθε λεπτομέρεια της ζωής του έγινε γνωστή ­ όπως το ότι
σπανίως φορούσε κάλτσες.

Το 1939, ο Αϊνστάιν με επιστολή του προειδοποίησε τον πρόεδρο Ρούζβελτ ότι οι
Γερμανοί ήταν κοντά στη δημιουργία ατομικής βόμβας. Οι ιδέες του Αϊνστάιν και
το σχέδιο Μανχάταν οδήγησαν στην καταστροφή της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι. Ο
ίδιος μετά τον πόλεμο ζήτησε με δάκρυα στα μάτια συγγνώμη από τον Ιάπωνα
συνάδελφό του Χιντέκι Γιουκάβα.

Στο Πρίνστον τον αντιμετώπιζαν σαν ζωντανό θρύλο. Όταν έφθασε το 1935, τον
ρώτησαν τι θα ήθελε. «Ένα γραφείο, μερικά σημειωματάρια, ένα μολύβι και ένα
μεγάλο καλάθι αχρήστων, για να χωράει όλα τα λάθη μου». Η διεύθυνση του
Πρίνστον αναγκάστηκε να αυξήσει τον μισθό που εκείνος ζήτησε για να αποφύγει
τα σχόλια. Έπαιζε βιολί, βοηθούσε τα παιδιά με τα μαθήματά τους, ασχολείτο με
τη θεωρία των κβάντα και αρκετές φορές ­ όπως λέει ο μύθος ­ ξεχνούσε τη
διεύθυνσή του.

Παρ’ ότι δεν ήταν θρήσκος, πίστευε. «Θέλω να ξέρω πώς έφτιαξε ο Θεός τον
κόσμο», έλεγε. Θέλω να ξέρω τις σκέψεις του: όλα τα άλλα είναι λεπτομέρειες».
Μας βοήθησε να κατανοήσουμε πολλά και πέθανε στον ύπνο του το 1955,
γνωρίζοντας ότι υπάρχουν πολλά ακόμα για να μάθουμε. Κάποτε ένα 15χρονο
κορίτσι είχε ζητήσει τη βοήθειά του στα μαθήματά της. Της έστειλε μια σελίδα
με διαγράμματα και μια σημείωση: «Μην ανησυχείς για τις δυσκολίες σου στα
μαθηματικά. Μπορώ να σε διαβεβαιώσω ότι οι δικές μου είναι πολύ μεγαλύτερες».
Αλλωστε, όλα είναι σχετικά…

ΤΕΣΣΕΡΙΣ Νορβηγοί καλλιτέχνες κατέληξαν σε έναν ξεχωριστό τρόπο για να
γιορτάσουν την αλλαγή του χρόνου: να βάψουν όλη τους την πόλη μπλε! Ο δήμαρχος
και οι πολίτες της παραλιακής πόλης Σόρτλαντ υποστηρίζουν πλήρως το σχέδιο να
βαφτούν τα 180.000 τετραγωνικά μέτρα των τοίχων της πόλης ­
συμπεριλαμβανομένης και της εκκλησίας ­ με διάφορες αποχρώσεις του μπλε. Γιατί
αυτό το χρώμα; «Το μπλε είναι ένα χρώμα που προτρέπει σε στοχασμούς και
πνευματική ισορροπία», εξηγεί ένας εκ των καλλιτεχνών. Το επόμενο βήμα; Να
εγκριθεί κρατικό κονδύλι για την αγορά της μπογιάς…

ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ πτήση με τα συστήματα του αεροπλάνου προγραμματισμένα στην
ωρολογιακή ένδειξη 00.00.00 έκανε πρόσφατα η γερμανική αεροπορική εταιρεία
Λουφτχάνσα, ώστε να διαπιστωθεί εάν οι πτήσεις είναι ασφαλείς από τον «ιό της
χιλιετίας». Ανάλογα πειράματα έχουν κάνει και άλλες εταιρείες, χωρίς να έχει
παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα. «Όλα πήγαν καλά», είπαν οι υπεύθυνοι. «Αλλά και
να μη συνέβαινε αυτό, οι πιλότοι θα μπορούσαν να οδηγήσουν τα αεροσκάφη με
βοηθητικά συστήματα».

1920 Ο Φεϊζάλ Α’ αναλαμβάνει τον θρόνο της Συρίας και λίγο αργότερα η
Γαλλία καταλαμβάνει τη χώρα του.

* Πολωνικά στρατεύματα επιτίθενται στη Σοβιετική Ένωση καθώς
κορυφώνεται η διένεξη για τα ανατολικά σύνορα. Μέχρι τον Οκτώβριο οι
Σοβιετικοί έχουν συντριβεί. Στο τέλος Ιουλίου υπογράφεται η Συνθήκη των Σεβρών
για τη ρύθμιση των προβλημάτων των Συμμάχων και της Ελλάδας με την ηττημένη Τουρκία.

Ο Πάντσο Βίλα (στο κέντρο)

* Στο Μεξικό, ύστερα από πολλά χρόνια επαναστατικής δράσης, παραδίδεται
ο Πάντσο Βίλα. Οι Αμερικανίδες εξασφαλίζουν το δικαίωμα της ψήφου. Στο Νέο
Δελχί η επιτροπή του Εθνικού Ινδικού Κογκρέσου υιοθετεί το πρόγραμμα του
Μαχάτμα Γκάντι.

* Πεθαίνουν ο Ιταλός ζωγράφος Αμαντέο Μοντιλιάνι, ο Γερμανός στοχαστής
και συγγραφέας Μαξ Βέμπερ, ο Αμερικανός δημοσιογράφος Τζον Ριντ και ο διάσημος
εξερευνητής Ρόμπερτ Πίρι.

* Οι κοντές φούστες έρχονται στη μόδα μαζί με το τσάρλεστον και το φοξ
τροτ, ενώ τον Αύγουστο εγκαινιάζεται το πρώτο φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ.

1921 Η Νότια Ιρλανδία επιτυγχάνει την ανεξαρτησία της στο Συνέδριο του
Λονδίνου. Στην Περσία ο στρατηγός Ρεζά Χαν ανατρέπει την κυβέρνηση και
καταλαμβάνει την εξουσία.

* Ο Λένιν ανακοινώνει τη «Νέα Οικονομική Πολιτική». Οι αναρχικοί Σάκο
και Βαντσέτι καταδικάζονται για φόνο στις ΗΠΑ. Οι Βερβερίνοι του Μαρόκου
εξεγείρονται εναντίον των Ισπανών και ανακηρύσσουν τη Δημοκρατία Ριφ.

* Περισσότεροι από 1 εκατομμύριο ανθρακωρύχοι απεργούν στη Βρετανία,
προκαλώντας βιομηχανική κρίση.

* Σε διεθνές συνέδριο ανακοινώνεται ότι είναι εκατομμύρια πλέον οι
γυναίκες που εργάζονται σε όλο τον κόσμο, ενώ στο Μόντε Κάρλο πραγματοποιείται
γυναικεία Ολυμπιάδα, ως διαμαρτυρία για τη στάση της ηγεσίας της ΔΟΕ να μην
αναγνωρίζει την ανάπτυξη του γυναικείου αθλητισμού.

* Πεθαίνουν ο αναρχικός πρίγκιπας Κροπότκιν, ο Γάλλος δραματουργός Ζορζ
Φεϋντό, ο συνθέτης Καμίλ Σεν Σανς και ο Ιταλός τενόρος Ενρίκο Καρούζο.

1922 Μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Αιγύπτου ο Σουλτάνος
Φουάντ αυτοανακηρύσσεται βασιλιάς. Ο Μαχάτμα Γκάντι φυλακίζεται για παθητική
αντίσταση στις βρετανικές αρχές. Ο Μπενίτο Μουσολίνι διατάζει τους
«μελανοχίτωνές» του να πραγματοποιήσουν πορεία προς τη Ρώμη. Ο πρωθυπουργός
Φάκτα παραιτείται και ο βασιλιάς Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ’ αναθέτει την εντολή
σχηματισμού κυβέρνησης στον 39χρονο Ντούτσε.

* Συμφωνείται η κυριαρχία της Βρετανίας στην Παλαιστίνη. Στην Κίνα
τελειώνει ο εμφύλιος πόλεμος με τη νίκη των δυνάμεων του στρατηγού Βου. Η
δολοφονία του υπουργού Εξωτερικών Βάλτερ Ράτενάου συνταράζει τα θεμέλια της
γερμανικής Δημοκρατίας.

Γκράχαμ Μπελ

* Πεθαίνει ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ, εφευρέτης του τηλεφώνου.

* Παρουσιάζεται στο Μόναχο το πρώτο έργο του Μπέρτολτ Μπρεχτ «Τύμπανα
στη νύχτα». Ανακαλύπτεται ο τάφος του Φαραώ Τουταγχαμών στο Λούξορ.

1923 Στις 29 Οκτωβρίου η κυβέρνηση του Μουσταφά Κεμάλ ανακηρύσσει την
Τουρκική Δημοκρατία. Στη Γερμανία αποτυγχάνει απόπειρα πραξικοπήματος από τον
Χίτλερ. Γαλλικά και βελγικά στρατεύματα καταλαμβάνουν τη βιομηχανική περιοχή
της Ρουρ. Ο Λένιν παθαίνει σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο και αναγκάζεται να αποσυρθεί.

* Εκατοντάδες χιλιάδες άτομα χάνουν τη ζωή τους και εκατομμύρια μένουν
άστεγα από τον μεγάλο σεισμό που καταστρέφει το Τόκιο. Στην Οκλαχόμα των ΗΠΑ
κηρύσσεται στρατιωτικός νόμος κατά της Κου-Κλουξ-Κλαν.

* Δολοφονείται ο Πάντσο Βίλα, πεθαίνουν ο Τσέχος συγγραφέας Γιάροσλαβ
Χάσεκ και ο Νομπελίστας Βίλχελμ Ραίντγκεν, «πατέρας» των ακτίνων Χ.