Η κοινωνία τούς ξαναδέχεται στη «διπλανή πόρτα»

Στον ξενώνα του Κολωνού οι γείτονες τούς άνοιξαν τα σπίτια τους για να
τηλεφωνούν τις μέρες του σεισμού «αφού είχε μπλοκαριστεί το τηλέφωνό τους». Ο
καφετζής ξέρει πια απ’ έξω τι καφέ πίνει ο καθένας, κι ο Μανωλιός θα κρατήσει
τα καλύτερα τραπέζια του, όταν, ως παρέα, οι ένοικοι του ξενώνα, όλοι πρώην
ασθενείς στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής, θα αποφασίσουν να βγουν ένα βράδυ
έξω για φαγητό.

Η κ. Κασσιανή, ιδιοκτήτρια του συνοικιακού καφενείου, θα φέρει τον καφέ του Αλέξανδρου χωρίς να ρωτήσει. Άλλωστε, δεν είναι παρά ένας ακόμα θαμώνας του καφενείου

Στον ξενώνα της οδού Αχαρνών, που λειτουργεί μόλις ένα μήνα, ο Γιάννης βάζει
(και κερδίζει) στοιχήματα με θαμώνες του παρακείμενου… μπιλιάρδου κι ο
Θανάσης «που δεν μίλαγε ποτέ» εξηγεί μόνος τους γιατί του αρέσει η νέα του
γειτονιά. Στο ξενώνα του Χολαργού οι ένοικοι από το ΠΙΚΠΑ της Λέρου «έπεισαν»
σιγά-σιγά με την παρουσία τους τους κατοίκους ­ οι οποίοι αρχικά ήταν
δύσπιστοι ­ να τους αφήσουν να εργαστούν εθελοντικά και να τους γνωρίσουν καλύτερα.

Κι έπειτα είναι και οι «άλλοι»: άνθρωποι που κατάφεραν, αφού τους δόθηκε η
ευκαιρία, να περάσουν από το στάδιο του ξενώνα στο επόμενο βήμα ένταξης, «στη
διαβίωση σε προστατευμένο διαμέρισμα».

Όπως ο Ηλίας. Όπως η Λίτσα, που μας υποδέχεται σαν πραγματική οικοδέσποινα στο
δυάρι που μοιράζεται με τη Γιώτα και ζητάει με ευγένεια «αν γίνεται να μη
φωτογραφίσουμε το σπίτι έτσι, χωρίς κουρτίνες, γιατί τις πήγα στο
καθαριστήριο». Ποιος θα πίστευε ότι αυτοί οι άνθρωποι ζούσαν μέχρι πρότινος σε
κοιτώνες των 20-75 ατόμων, στην γκρίζα ατμόσφαιρα του ψυχιατρείου, χωρίς καμία
δεξιότητα, κι απόλυτα εξαρτημένοι από τους νοσηλευτές για πράγματα τόσο
αυτονόητα όσο το να αγοράσουν τσίχλες από ένα περίπτερο; Όπως και δεκάδες
ασθενείς οι οποίοι νοσηλεύτηκαν ακόμα και επί είκοσι χρόνια σε ψυχιατρικά
ιδρύματα (Λέρος, Αιγινήτιο, Δαφνί), οι ένοικοι των έντεκα ξενώνων της Αθήνας,
με την παρουσία τους αποδεικνύουν καθημερινά ότι μπορούν να ζουν ανάμεσά μας.
Αυτή είναι η μία όψη. Γιατί, την ώρα που το πείραμα λειτουργίας ξενώνων μέσα
στην πόλη κοντεύει να κλείσει δεκαετία, η άγνοια και ο φόβος δημιουργεί, στην
αρχή τουλάχιστον, εμπόδια. Σε κάποιες άλλες γειτονιές οι κάτοικοι καταθέτουν
ασφαλιστικά μέτρα επειδή «η παρουσία των ψυχικά ασθενών προσβάλλει την
προσωπικότητα, δημιουργεί ψυχικό άλγος» και παραπονούνται ότι το λεωφορείο που
μεταφέρει κάποιους από αυτούς σε ειδικά προστατευμένα εργαστήρια… «ρυπαίνει
την ατμόσφαιρα».

Η Πίτσα (αριστερά) ζει εδώ και μήνες σε δικό της διαμέρισμα με την υποστήριξη ανθρώπων, όπως η κ. Φιλιώ Σαββάκη, θεραπεύτρια, που εργάζεται στον ξενώνα του Κολωνού

Την ίδια ώρα, η απόφαση της διοίκησης του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής να
μεταφέρει 200 ασθενείς σε κεντρικά ξενοχοδεία της Αθήνας, προκειμένου να
αντιμετωπίσει προσωρινά το πρόβλημα στέγασής τους που δημιούργησε ο σεισμός,
ανάβει φωτιές στο Δημοτικό Συμβούλιο όπου την περασμένη εβδομάδα ακούστηκαν
ενδιαφέρουσες απόψεις και μερίδα κατοίκων έκανε πορεία διαμαρτυρίας στο
δημαρχείο απαιτώντας να σταματήσει η μεταστέγαση.

ΚΟΛΩΝΟΣ

Ξενώνας φίλων

Όλοι ήταν περίεργοι στη γειτονιά να μάθουν «τι θα γίνει σ’ αυτήν την
καινούργια, άσπρη πολυκατοικία». Και η αλήθεια είναι πως όταν οι άνθρωποι που
ξεκίνησαν την «εκστρατεία ενημέρωσης», κτυπώντας μία-μία όλες τις πόρτες, δεν
συνάντησαν παντού χαμόγελα… Ήταν Νοέμβριος του ’92 που ξεκινούσε τη
λειτουργία του ο Ξενώνας για ψυχικά ασθενείς από το Δαφνί στην περιοχή του
Κολωνού. Μια εποχή πολύ μακρινή για να τη θυμούνται σήμερα οι ένοικοι και
εργαζόμενοι. Ο Δημήτρης και ο Αλέξανδρος σχεδόν κάθε πρωί πηγαίνουν στο
καφενείο της κυρίας Κασσιανής. Στον δρόμο θα πουν οπωσδήποτε μια «καλημέρα»
στον κ. Κώστα με το στεγνοκαθαριστήριο, ένα «γεια» στον ηλεκτρονικό «που μας
κάνει καλύτερες τιμές για το σέρβις των τηλεοράσεων» και αν τυχόν και
«ξεχάσουν να πάρουν ρέστα από πεντοχίλιαρο όταν θα πάνε να αγοράσουν κάτι από
το ψιλικατζίδικο» δεν ανησυχούν καθόλου: «Οι άνθρωποι της γειτονιάς μάς
γνωρίζουν πια πολύ καλά και ξέρουν ότι μπορεί να ήρθε κάποιος καινούργιος, ο
οποίος δεν έχει ακόμα συνηθίσει να διαχειρίζεται χρήματα. Απλά έρχονται στο
σπίτι και τα δίνουν πίσω». Για τη Φιλιώ Σαββάκη και τον Θανάση Κωτούλα,
ψυχολόγους που εργάζονται στο πρόγραμμα του συγκεκριμένου ξενώνα (υπεύθυνοι
γιατροί, Κώστας Κόντης και Χάρης Καρούζος), η «ρουτίνα» της καθημερινότητας
κοντά σε ψυχικά ασθενείς, που δοκιμάζουν τις δυνατότητές τους μαθαίνοντας από
την αρχή τα αυτονόητα, εξακολουθεί να είναι ένα «ωραίο θαύμα».

ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ

Προσωρινά σε δύο ξενοδοχεία

Η ρεσεψιόν του ξενοδοχείου στο Μεταξουργείο, όπου μεταφέρθηκαν ασθενείς από το Δαφνί

Η παρουσία τους, αθόρυβη και διακριτική, έγινε ήδη αισθητή στη γειτονιά:
προχθές κάποιοι πήγαν στη λαϊκή για να αγοράσουν φρούτα και λαχανικά και
κάποιοι άλλοι έμαθαν το δρόμο για το περίπτερο. Επίσης, οι περισσότεροι
μαθαίνουν από την αρχή να ζουν σε δωμάτια με δύο κι όχι πενήντα δύο κρεβάτια
και να ανάβουν μόνοι τους το φως…

Το μεσημέρι της περασμένης Παρασκευής στα δύο ξενοδοχεία της οδού Αχιλλέως
ολοκληρώνεται σταδιακά η μεταφορά περίπου διακοσίων ασθενών από το Ψυχιατρικό
Νοσοκομείο Αττικής. Μια μεταφορά που κρίθηκε αναγκαία από τους υπευθύνους του
νοσοκομείου «για να δοθεί μια προσωρινή λύση στο πρόβλημα που δημιουργήθηκε
μετά το σεισμό» και δημιούργησε ήδη αντιδράσεις τόσο μερίδας κατοίκων όσο και
της πλειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων, με μοναδική
διαφορετική άποψη αυτή της Μαρίας Δαμανάκη. Μάλιστα κατατέθηκε ήδη αίτηση
ασφαλιστικών μέτρων από τοπικούς συλλόγους με την υποστήριξη της Νομικής
Υπηρεσίας του Δήμου.

Σημείο αιχμής, τα προστατευτικά κάγκελα που τοποθετήθηκαν στα παράθυρα των δύο
πολυώροφων ξενοδοχείων, και βασικό επιχείρημα όσων δεν βλέπουν και τόσο θετικά
την προσωρινή ­ όπως διαβεβαιώνει η διοίκηση του νοσοκομείου ­ μεταφορά των
ασθενών, η «υποβάθμιση μιας ήδη υποβαθμισμένης γειτονιάς στο κέντρο της
Αθήνας». Τα επιχειρήματα κατοίκων και δημοτικών παρατάξεων καταγράφηκαν στο
Δημοτικό Συμβούλιο της περασμένης εβδομάδας, όταν συζητήθηκε το θέμα, έπειτα
από επιστολή που έστειλε στον Δήμο η πρόεδρος του ΨΝΑ, κ. Κατερίνα Αποστόλου.
Ο πρόεδρος του Μορφωτικού Εξωραϊστικού Συλλόγου του Μεταξουργείου κ. Στάμου,
παρουσιάζοντας τη θέση των μελών του συλλόγου, ήταν σαφώς αντίθετος:
«Περιμένουμε από εσάς να δείξετε ενδιαφέρον για να μην εγκατασταθούν οι
ψυχοπαθείς στο Μεταξουργείο, διότι αυτά τα ξενοδοχεία είναι απλώς φυλακές, δεν
είναι για να γίνουν καλά οι ασθενείς. Η περιοχή του Μεταξουργείου, η είσοδος
και η έξοδος, η βιτρίνα της Αθήνας, προσβάλλεται. Υπάρχουν ξενοδοχεία να πάνε
στις παρυφές του Δαφνίου, στον Ασπρόπυργο, στον Σκαραμαγκά, κι αυτή είναι η
πρότασή μας».

Κι ενώ ο δήμαρχος της Αθήνας κ. Δ. Αβραμόπουλος χαρακτήρισε «βιαστική» την
ενέργεια της μεταφοράς των ασθενών, η πρόεδρος του νοσοκομείου κ. Κατερίνα
Αποστόλου επισημαίνει ότι η εν λόγω λύση είναι «η μοναδικά εφικτή». «Με
συγχωρείτε, τι θέλετε να κάνω δηλαδή; Από τα 30.000 τ.μ. νοσηλευτικών τμημάτων
μόνο τα 11.000 έμειναν όρθια από το σεισμό. Σε κοιτώνες για σαράντα, έχουμε
στριμώξει τα κρεβάτια το ένα δίπλα στο άλλο για να χωρέσουν εξήντα. Θα
αφήσουμε ασθενείς να βγάλουν το χειμώνα σε κοντέινερ; Κάποιοι προτείνουν
ξενοδοχεία στο Σούνιο ή στον Σκαραμαγκά. Αντιδρούν οι εργαζόμενοι. Νοικιάσαμε
αυτά τα ξενοδοχεία για τρία χρόνια. Σταδιακά, όταν τελειώνουν οι επιδιορθώσεις
στα κτίρια, θα μεταφέρονται ασθενείς κι ελπίζουμε οι περισσότεροι από αυτούς
να πάνε έπειτα από λίγο σε ξενώνες κι όχι να ξαναγυρίσουν στο ψυχιατρείο».

ΑΧΑΡΝΩΝ

Μονόκλινα και δίκλινα δωμάτια

Ξεκίνησε να λειτουργεί στις 27 Οκτωβρίου. Είναι ένα παλιό σπίτι, ανακαινισμένο
και φροντισμένο, στην οδό Αχαρνών, στο οποίο φιλοξενούνται σήμερα 25 ασθενείς.
Ανάμεσά τους ο Γιάννης, που δεν βγάζει σχεδόν ποτέ τα ακουστικά τού γουόκμαν
από τα αυτιά και ο Θανάσης «που πριν έρθει εδώ δεν μιλούσε καθόλου».

Ευχάριστα χρώματα, μονόκλινα και ελάχιστα δίκλινα δωμάτια, κοινόχρηστοι χώροι
φροντισμένοι, μια κουζίνα «σπιτική» και μια εξώπορτα ανοικτή. «Δεν επιδιώξαμε
να διαφημίσουμε την παρουσία μας στη γειτονιά, όμως ούτε και κρυβόμαστε», λέει
ο κ. Θοδ. Μεγαλοοικονόμου, ψυχίατρος. «Ίσως επειδή είναι κάπως απρόσωπη
γειτονιά, με πολυκατοικίες τριγύρω, κάπου χάνεται και η ύπαρξη του ξενώνα,
προσωπικά θα προτιμούσα μια διαφορετική κοινότητα για την καλύτερη ένταξη των
ασθενών. Όμως, από την άλλη πλευρά, είναι δύσκολο να βρεις τα σπίτια».