Η συζήτηση για το εμπόριο έχει απλωθεί στους δρόμους

Αν προκύπτει αυτή την εβδομάδα κάποιο μήνυμα μέσα από τα σύννεφα των
δακρυγόνων και τα σπασμένα γυαλιά στο Σιάτλ, το μήνυμα αυτό είναι ότι οι όροι
της συζήτησης γύρω από το ελεύθερο εμπόριο έχουν αλλάξει, τόσο στις Ηνωμένες
Πολιτείες όσο και στην Ευρώπη.

Δεν πρόκειται πλέον καν για μια συζήτηση γύρω από το ελεύθερο εμπόριο, αλλά
για μια συζήτηση για την παγκοσμιοποίηση, μια διαδικασία που όλοι έχουν
αντιληφθεί ότι δεν αφορά μόνο παραδοσιακούς οικονομικούς παράγοντες όπως οι
δουλειές και τα εισοδήματα, αλλά και τα προϊόντα που τρώμε, τον αέρα που
αναπνέουμε, την ποιότητα της περίθαλψης που μας παρέχεται, το κοινωνικό και
πολιτισμικό περιβάλλον στο οποίο ζούμε.

Η συζήτηση για το εμπόριο, που περιοριζόταν κάποτε μεταξύ τεχνοκρατών,
επιχειρηματιών, δικηγόρων και ακαδημαϊκών, απλώθηκε στους δρόμους και τα
σαλόνια των σπιτιών. Στη συζήτηση αυτή μετέχουν πλέον αγρότες και
φεμινίστριες, υπερασπιστές των δελφινιών και Θιβετιανοί μοναχοί, ακροδεξιοί
εθνικιστές, οικολόγοι και αναρχικοί.

Για αρκετά χρόνια, ο πρόεδρος Κλίντον και άλλοι οπαδοί τού ελευθέρου εμπορίου
πίστευαν ότι μπορούσαν να κερδίσουν τη μάχη, προβάλλοντας πιεστικά το
επιχείρημα ότι η αύξηση των εμπορικών συναλλαγών οδηγεί σε καλύτερες δουλειές
για τους εργαζόμενους και σε περισσότερες επιλογές για τους καταναλωτές. Αυτό
που δεν κατάλαβαν είναι ότι οι πολίτες νοιάζονται και για άλλα πράγματα: για
το αν θα κλείσει το βιβλιοπωλείο της γωνίας, για παράδειγμα, ή για το τι
περιέχουν τα πράγματα που τρώνε. Οι πολίτες δείχνουν να αντιδρούν επίσης για
λόγους αρχής στο ότι μια παγκόσμια εμπορική οργάνωση, που πολλοί απ’ αυτούς
δεν την είχαν ξανακούσει, δικαιούται να επιβάλλει κυρώσεις για κάτι που έχει
εγκριθεί και ψηφιστεί από το εθνικό Κοινοβούλιο.