ΔΡΟΜΟΙ

Η μόδα…

… ήταν πάντα αλλοπρόσαλλη. Αφοσιωμένη στο στυλ, μοιραία παραμελεί το
περιεχόμενο. Η προαιώνια αναζήτηση του νέου έχει οδηγήσει σε έναν συγκρητισμό
από στυλ, υφές, εικόνες και σχέδια που προκαλεί τα ανύποπτα μάτια. Όπως η
πρόσφατη επανεμφάνιση του «αριστερού» στυλ (Γκεβάρα, Μπάαντερ, Μάινχοφ) ακόμη
και στις πιο «σικ» ευρωπαϊκές βιτρίνες. Σε έναν κόσμο βουτηγμένο στην
ειρωνεία, αυτό το παιχνίδι με τα σύμβολα γίνεται ένα πειστικό εργαλείο της
βιομηχανίας της μόδας στην προσπάθειά της να πείσει τον καταναλωτή να αγοράσει
ένα νέο σακάκι, ακριβώς σαν το παλιό, αλλά «νέο». Το θύματα αυτού του «νέου»
ανήκουν τόσο στην «παλιά», αστική, όσο και στη «νέα» τάξη, αυτή που είναι
προϊόν της φόρμουλας «λάιφ στάιλ» των μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Ένας μύλος…

… που τα αλέθει όλα είναι ο ειρωνικός μεταμοντέρνος εκλεκτικισμός και
ελιτισμός. Η Κέιτ Μος φοράει μπλουζάκια με τον Τσε (φωτό), μοντέλα βγαίνουν
στην πασαρέλα κάτω από τη ματιά του Μάο και του Λένιν, το Χάρπερς Μπαζάρ
στέλνει τη Ναόμι Κάμπελ για φωτογράφιση στην Κούβα. Επαναστατικό περιτύλιγμα
που δεν κρύβει τη φροντίδα για εξόρυξη του περιεχομένου σε μια απολιτική
δεκαετία ­ που ευτυχώς τελειώνει. Ο Γκεβάρα δεν δείχνει να έχει κανένα
πρόβλημα δίπλα στις φωτογραφίες του Κουνγκ Φου και των Άμπα. Γιατί άραγε μια
γενιά που είναι περιβόητη για την απάθειά της μπροστά σε καθετί πολιτικό
αποφασίζει να τυλιχτεί με τις εικόνες ανθρώπων για τους οποίους στην
πραγματικότητα ποτέ δεν θα έδινε δεκάρα; Η καταναλωτική κοινωνία μπορεί και
απαλλοτριώνει τα σύμβολα των αντιφάσεών της για να τα ξαναδώσει στην
«κυκλοφορία» κενά περιεχομένου. Σε αυτή την κοινωνία, επανάσταση δεν σημαίνει
πια οικειοποίηση των μέσων παραγωγής, αλλά ­ το πολύ πολύ ­ αλλαγή τραπεζικού συμβούλου.

Η «απαλλοτρίωση»…

… των επαναστατικών συμβόλων δεν περιορίζεται βέβαια μονάχα στους
κύκλους της μόδας, διαπιστώνει ο Ματ Γουόρλεϊ στην «Γκάρντιαν». Ο Ρίτσαρντ
Μπράνσον χρησιμοποιεί επαναστατικά σύμβολα για να διαφημίσει την αεροπορική
και την ασφαλιστική εταιρεία του. Και στον αιώνα που φεύγει υπήρχε πάντα μια
προτίμηση στα επαναστατικά είδωλα: ο Άντι Γουόρχολ με το πορτρέτο του Μάο, οι
«Clash» με τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, οι «Black Grape» με τον Κάρλος στο εξώφυλλο
του CD τους.

Στις επαναστατικές…

… αναφορές της σύγχρονης μόδας, όμως, όλα είναι μια ρηχή παρωδία από
τους μόδιστρους και τις μοδίστρες, που, αν ο αγώνας των επαναστατών που
χρησιμοποιούν ως σύμβολα είχε δικαιωθεί, σίγουρα θα κρέμονταν τώρα από την
άκρη ενός σκοινιού, στον πιο κοντινό φανοστάτη. Σήμερα που οι «εξεγερμένοι»
έχουν γίνει πια προϊόν, η βιομηχανία του θεάματος πετάει κατάμουτρα στους
θεατές την εξέγερσή τους ­ εξουδετερωμένη μέσα από τον κορεσμό. Ο
καταναλωτισμός έχει γίνει το υποκατάστατο της δημοκρατίας. Μπορεί, βέβαια, σε
έναν κόσμο όπου το στυλ σκεπάζει την ουσία, οι θαμπές εικόνες των
γερο-μπολσεβίκων, των Λατινοαμερικάνων επαναστατών και των Γερμανών
τρομοκρατών να είναι μια υποσυνείδητη υπόμνηση από το όχι και τόσο μακρινό
παρελθόν. «Όταν η φούσκα του μεταμοντερνισμού σπάσει, οι φωνές από το
περιθώριο θα βρίσκονται εκεί, περιμένοντας τη δική τους στιγμή», είχε πει ο
αντικομφορμιστής ηθοποιός Τζον Σάβατζ.