ΔΡΟΜΟΙ

Μερικοί «κουρελήδες»…

… διαδηλωτές, πριν από ένα χρόνο, νίκησαν μια συμμαχία που εξέφραζε τα πιο
ισχυρά οικονομικά συμφέροντα του κόσμου. Οι πιο πλούσιες χώρες είχαν
συμμαχήσει με τις πιο μεγάλες επιχειρήσεις για να γράψουν το «σύνταγμα μιας
ενιαίας παγκόσμιας οικονομίας». Η Πολυμερής Συμφωνία για τις Επενδύσεις θα
έδινε τη δυνατότητα στις μεγάλες επιχειρήσεις να υποχρεώσουν τις κυβερνήσεις
να άρουν κάθε περιοριστική νομοθεσία για την υγεία, τα ανθρώπινα δικαιώματα
και το περιβάλλον. Οι συνομιλίες κατέρρευσαν όταν αποκαλύφθηκαν οι δόλιοι
μηχανισμοί των διαπραγματευτών. Τώρα, οι υπηρέτες των μεγάλων επιχειρήσεων
ξαναχτυπούν, αυτή τη φορά μέσα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, ο οποίος
αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζει σήμερα η δημοκρατία.

Οι κανόνες…

… του παγκόσμιου εμπορίου διατυπώθηκαν με τις καλύτερες προθέσεις, γράφει σε
κύριο άρθρο της η εφημερίδα «Γκάρντιαν». Για πολλούς αιώνες, οι μεγάλες χώρες
συνέθλιβαν τις μικρές, στις οποίες δεν επέτρεπαν τον ανταγωνισμό με ίσους
όρους. Την ώρα που η Βρετανία, ας πούμε, εισήγε βαμβάκι από την Ινδία,
επέβαλλε φόρους και δασμούς στα ινδικά ενδύματα για να διασφαλίσει ότι τα
κέρδη από την επεξεργασία του βαμβακιού θα πήγαιναν στις βρετανικές
επιχειρήσεις. Η Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (GATT), από το 1947,
φιλοδοξούσε να άρει αυτούς τους δασμούς και να δώσει τη δυνατότητα στις φτωχές
χώρες να συναλλάσσονται ισότιμα με τις πλούσιες. Όμως, στις διαπραγματεύσεις
δεν άργησαν να διεισδύσουν οι δικηγόροι των επιχειρήσεων. Κρυμμένοι πίσω από
τη μυστικότητα και την αδιαφάνεια, άρχισαν να υπονομεύουν τους κανόνες που
προωθούσαν τον ισότιμο ανταγωνισμό και να τους αντικαθιστούν με άλλους που
ισοδυναμούσαν με άνευ όρων παράδοση στα συμφέροντα των μεγάλων επιχειρήσεων.
Όταν πια, το 1995, η GATT παραχωρούσε τη θέση της στον Παγκόσμιο Οργανισμό
Εμπορίου, είχε ήδη γίνει το εργαλείο με το οποίο οι πολυεθνικές επιχειρήσεις
υποχρέωναν τις κυβερνήσεις να ανοίγουν τα σύνορά τους στην πιο άγρια εκμετάλλευση.

Πενήντα χρόνια…

… μετά την πρώτη προσπάθεια, η Ευρώπη εξακολουθεί να επιβάλλει εξοντωτικούς
δασμούς στα ινδικά ενδύματα και οι πλούσιες χώρες εξακολουθούν να καταστρέφουν
με επιδοτήσεις την παραγωγή των αγροτών του Τρίτου Κόσμου. Ο Παγκόσμιος
Οργανισμός Εμπορίου έχει υιοθετήσει ένα νέο είδος προστατευτισμού, δίνοντας
στις πολυεθνικές εταιρείες αποκλειστικά δικαιώματα ιδιοκτησίας σε φυτικές
ποικιλίες. Αντί οι κυβερνήσεις να αντιμετωπίσουν αυτά τα προβλήματα, στη
συνάντηση που άρχισε χθες στο Σιάτλ, οι πλούσιες χώρες πιέζουν με νέες
απαιτήσεις και αποφεύγουν να εξετάσουν τις υπάρχουσες στρεβλώσεις.

Η μάχη…

… του Σιάτλ παρουσιάζεται σαν μια αντιπαράθεση των φτωχών χωρών με
τις πλούσιες. Στην πραγματικότητα είναι ο πόλεμος των μεγάλων επιχειρήσεων
(και των κυβερνήσεών τους) εναντίον όλων των άλλων. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός
Εμπορίου δεν θέλει να επιβάλει το ελεύθερο αλλά το καταναγκαστικό εμπόριο,
επιτρέποντας στις πολυεθνικές επιχειρήσεις να μεταφέρουν το κόστος τους σε
άλλους λαούς. Χωρίς να ξεχωρίζει τι είναι προστατευτισμός και τι προστασία, ο
Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου τιμωρεί τις χώρες που προσπαθούν να
προστατεύσουν τους λαούς τους. Ο κόσμος σίγουρα χρειάζεται ένα συγκροτημένο
σύστημα εμπορικών συναλλαγών. Θα είναι όμως αυτό ένα σύστημα που υποτάσσει τις
επιχειρήσεις στη δημοκρατία ή τη δημοκρατία στις επιχειρήσεις;