ΑΝΝΑ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μη θεωρούμε ότι η ένταξή μας στην ΟΝΕ δεν κινδυνεύει

«Η χώρα δεν πρέπει να προχωρήσει σε εκλογές την άνοιξη, μια περίοδο τόσο
σημαντική για το μέλλον της». Η Ελληνίδα επίτροπος Άννα Διαμαντοπούλου είναι
κατηγορηματική για το κλίμα που πρέπει να επικρατεί εν όψει της ένταξής μας
στην ΟΝΕ. Θεωρεί μάλιστα ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο και συνιστά εγρήγορση
μέχρι την τελευταία στιγμή. Επιρρίπτει ευθύνες σε όσους πιέζουν για πρόωρες
εκλογές και υποστηρίζει ότι «το τέλμα της σκανδαλολογίας δένει τα χέρια στην
πολιτική δράση».

Η Άννα Διαμαντοπούλου πριν από δύο μήνες ανέλαβε τα καθήκοντά της στην
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην «ντριμ-τιμ» όπως ονομάστηκε, του Ρομάνο Πρόντι. Ήδη
με δική της εισήγηση ενεκρίθησαν δύο Οδηγίες για την αντιμετώπιση των
διακρίσεων. Όμως, το έντονο προεκλογικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί στη χώρα
μας, δεν επιτρέπει στα κοινοτικά θέματα να μονοπωλήσουν αυτή την πρώτη της
συνέντευξη μετά την ανάληψη των καθηκόντων της.

Το παιχνίδι των σκανδάλων

ΕΡ.: Πρόσφατα το όνομά σας αναφέρθηκε από τον αρχηγό της Νέας Δημοκρατίας
Κώστα Καραμανλή στις καταγγελίες του στη Βουλή, στην εκστρατεία που έχει
ξεκινήσει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης εναντίον της διαφθοράς. Πώς
κρίνετε αυτή την πρακτική της Ν.Δ.;

ΑΠ.: Νομίζω ότι είναι η ιστορία που επαναλαμβανεται ως φάρσα. Η Νέα Δημοκρατία
έχει ξαναπαίξει το παιχνίδι των σκανδάλων, με δραματικά αποτελέσματα για τη
χώρα. Περάσαμε μια μακρά χρονική περίοδο, κατά την οποία κανείς δεν έβαζε
υπογραφή και δεν ελάμβανε αποφάσεις, προτιμώντας να μην κάνει τίποτα παρά να
προχωρήσει τα πράγματα και να τον κατηγορήσει όποιος θέλει. Και η ιστορία της
Σόφτεξ, για την οποία αναφέρθηκε το όνομά μου, είναι ενα κομμάτι αυτού του
σχεδιασμού. Ειπώθηκαν απερίγραπτες ανακρίβειες στη Βουλή και χρησιμοποιήθηκαν
κατά λέξη τα επιχειρήματα του ανταγωνιστή της εταιρείας που κέρδισε τον
διαγωνισμό. Έχω καταθέσει επανειλημένα τα πρακτικά στη Βουλή. Ο διαγωνισμός
έγινε με διεθνείς οικονομικούς και νομικούς συμβούλους. Ο συγκεκριμένος
ανταγωνιστής δεν είχε καμία ελπίδα αφού δεν κατοχύρωνε τις θέσεις εργασίας.
Πιστεύω ότι από ένα σημείο και μετά είναι αδύνατον να απαντούμε. Πρέπει να
βγάλουμε τη χώρα από το τέλμα που θέλουν να τη βαλουν με τη σκανδαλολογία, που
δένει τα χέρια σε όποια προσπάθεια πολιτικής δράσης.

Οι εκλογές του Μαρτίου

ΕΡ.: Φαίνεται ότι ζούμε σε προεκλογικό κλίμα. Πιστεύετε ότι θα γίνουν εκλογές
τον Μάρτιο με αφορμή το θέμα του Προέδρου;

ΑΠ.: Δεν πιστεύω ότι πρέπει να έχουμε εκλογές. Θεωρώ ότι η άνοιξη είναι
κρίσιμη περίοδος για τη χώρα. Κρίνεται η ένταξή μας στην ΟΝΕ. Έχουν μεγάλη
ευθύνη όλα τα κόμματα στο να περάσουμε αυτή την περίοδο όσο γίνεται πιο ήρεμα
και με σταθερότητα.

Οι εκλογές φέρνουν αναστάτωση. Όχι ότι μπορεί να είναι καταστροφικές, αφού
είμαστε δημοκρατία και οι εκλογές αποτελούν μέρος του θεσμικού συστήματος της
χώρας. Η ευθύνη που θα πάρει ένα κόμμα να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές για
μικροκομματικούς λόγους είναι πολύ μεγάλη. Γίνεται διπλή από τη στιγμή που η
χώρα έχει Πρόεδρο αποδεκτό από το σύνολο του λαού.

Φαίνεται πια ότι η μη αποδοχή του δεν είναι τίποτε άλλο από μικροκομματικό
παιχνίδι που θα βγάλει και τους ίδιους ζημιωμένους. Η πολιτική μου λογική μου
λέει ότι δεν θα πάμε σε εκλογές.

Τι σημαίνει για την ένταξη

ΕΡ.: Τι μπορεί να γίνει όμως με την ένταξή μας στην ΟΝΕ σε περίπτωση
διεξαγωγής εκλογών;

ΑΠ.: Η αστάθεια μεταφέρεται παντού, και στους οικονομικούς δείκτες,
προκαλώντας στην αγορά νευρικότητα. Υπάρχουν πάντα τέτοιου είδους προβλήματα.
Άρα, γιατί να διακινδυνεύσουμε όταν δεν υπάρχει λόγος; Να γίνουν εκλογές 5
μήνες μετά, όπως είναι προγραμματισμένο. Επιτέλους, να γίνονται εκλογές στη
χώρα μας κάθε 4ετία.

ΕΡ.: Η ελληνική οικονομία έχει κάνει σημαντικά βήματα και θεωρείται ότι
είμαστε κοντά στην ένταξή μας στην ΟΝΕ. Όμως τελευτάια προέκυψαν αμφιβολίες
λόγω της αύξησης της τιμής του πετρελαίου και των πληθωριστικών πιέσεων.

ΑΠ.: Οι διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου άλλες φορές θα επηρέαζαν πολύ. Η
χώρα εχει σταθερή οικονομία, η οποία μπορεί να απορροφήσει τις διακυμάνσεις
αυτές, όπως και πολλές άλλες. Η ελληνική οικονομία έχει τη σταθερότητα που
χρειάζεται για να αντιμετωπίσει κάθε είδους προβλήματα.

Όμως ας μη θεωρούμε ότι η ένταξή μας στην ΟΝΕ είναι δεδομένη και δεν
κινδυνεύει. Μέχρι την τελευταία μέρα χρειάζεται σημαντική προσπάθεια. Δεν
είναι μόνο η κυβέρνηση που πρέπει να παλέψει γι’ αυτό τον στόχο, αλλά και όλες
οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου. Μερικές από αυτές συμπεριφέρονται σαν να
θέλουν να μην μπει η χώρα μας στην ΟΝΕ. Γιατί;

Για να δικαιώσουν την πολιτική τους, για να κατηγορήσουν την κυβέρνηση; Οι
κινήσεις τους είναι τόσο εναντίον της σταθερότητας, που μπορούν να θεωρηθούν
έως ύποπτες. Ναι μεν εχει η χώρα πια σταθερότητα για να αντιμετωπίσει τις
κρίσεις, όμως από την άλλη δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένη την ένταξη,
ανεξαρτήτως τού ό,τι γίνει.

Δεν ανοίγει η πόρτα των Ευρωπαίων για την Τουρκία – τα κριτήρια παραμένουν

ΕΡ.: Η επίσκεψη του Μπιλ Κλιντον στην Ελλάδα συζητήθηκε όχι μόνο για
αυτή καθαυτή σημασία της αλλά και για τα γεγονότα που τη
συνόδευσαν. Επηρεάστηκε από αυτά η εικόνα της Ελλάδας στο εξωτερικό;

ΑΠ.: «Έγιναν βέβαια πρώτη είδηση, συζητήθηκαν. Θα έλεγα ότι αυτό το έντονο
αντιαμερικανικό κλίμα που φάνηκε λόγω της έντασης των βανδαλισμών δεν γίνεται
κατανοητό, γιατί είναι και λίγο ντεμοντέ. Η δική μου αίσθηση είναι, πάντως,
ότι δεν μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την εικόνα μας. Η Ελλάδα έχει κατακτήσει
μια σημαντική θέση στο εξωτερικό, δεν είναι πια χώρα-εξαίρεση, έχει τον
σεβασμό των εταίρων σε ευρύτερο επίπεδο. Η Ελλάδα αποτελεί μια σημαντική
παρουσία στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Όσο για την ίδια την επίσκεψη, η εκτίμηση ήταν θετική. Είναι σημαντικό ο
ηγέτης της πιο ισχυρής χώρας, με δημόσιο λόγο του, να αναφέρεται σε μια Ελλάδα
η οποία παίζει κυρίαρχο ρόλο, που θα έπαιρνε μετάλλιο για την οικονομία.
Νομίζω ότι αυτά δεν είναι ευκαταφρόνητης σημασίας».

Θετική στάση

ΕΡ.: Υπήρξε όμως μια πίεση για να πούμε ναι στην υποψηφιότητα της
Τουρκίας, στο Ελσίνκι.

ΑΠ.: «Και σε επίπεδο ΗΠΑ και σε επίπεδο Ευρώπης υπάρχει έντονα θετική στάση
για την υποψηφιότητα της Τουρκίας, η οποία θεωρείται ότι θα βοηθήσει στη
σταθεροποίηση μιας περιοχής με πολύ σοβαρά προβλήματα και στον εκδημοκρατισμό
της χώρας. Θα ήθελα να κάνω σαφές ότι η Ευρώπη, το Συμβούλιο και η Επιτροπή,
όταν συζητούν την πρόταση για την υποψηφιότητα της Τουρκίας ξέρουν
συγκεκριμένα για τι ακριβώς μιλούν. Σε καμία περίπτωση δεν ανοίγει η πόρτα για
την Τουρκία. Στην Ελλάδα υπάρχει, κατά τη γνώμη μου, μια υπερβολή στο πώς
ερμηνεύουμε αυτό το πράγμα. Αυτό που προτείνει η Επιτροπή είναι να αρχίσει
διάλογος με την Τουρκία για υποψηφιότητα, όταν θα έχουν εκπληρωθεί τα κριτήρια
για την Κοπεγχάγη. Εάν γίνει αυτό, σημαίνει ότι θα έχουμε απέναντί μας μια
άλλη χώρα. Η οποία θα έχει δημοκρατία, θα αναγνωρίζει τις μειονότητες, θα
οδηγείται στην επίλυση του Κουρδικού, θα λειτουργεί διαφορετικά. Αυτό δεν
είναι πολύ εύκολο να το δούμε στο κοντινό μέλλον. Η πρόσφατη απόφαση για τον
Οτζαλάν επιβεβαιώνει αυτή την άποψη».

Η ένταξη της Κύπρου

ΕΡ.: Φοβάστε ότι η ενταξιακή πορεία της Κύπρου μπορεί να εμπλακεί με τα ευρωτουρκικά;

ΑΠ.: «Θεσμικά είναι δύο ανεξάρτητα πράγματα. Η Κύπρος είναι ανεξάρτητη και
μελετάται η είσοδός της. Βεβαίως, αυτό που μπαίνει ως θέμα από συγκεκριμένα
κράτη-μέλη είναι το πολιτικό πρόβλημα της Κύπρου και η συμμετοχή της
τουρκοκυπριακής κοινότητας. Πιστεύω ότι θα ήταν σημαντικό επίτευγμα να υπάρχει
σαφέστατη διατύπωση ότι η ένταξη της Κύπρου δεν θα εξαρτάται από το πολιτικό
πρόβλημά της. Εκτιμώ ότι θα είναι πολύ σημαντικό να επιτευχθεί κάτι τέτοιο.
Είμαστε σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κινητικότητας από όλες τις
πλευρές. Πολλά θα παιχτούν τις τελευταίες ημέρες. Πρέπει να λάβουμε υπόψη μας
ότι τα κράτη-μέλη της Ευρώπης αντιμετωπίζουν με μεγάλο σκεπτικισμό το θέμα της
Τουρκίας και είναι ενδιαφέρον το ότι δεν είναι πια μόνον η Ελλάδα το άλλοθι
της μη εισόδου. Και από άλλες χώρες μπαίνουν σοβαρά ερωτήματα για τη
δημοκρατική λειτουργία της».

Περί «σεισμικής διπλωματίας»

ΕΡ.: Υπάρχει μια συζήτηση, ακόμα και μέσα στο ΠΑΣΟΚ, για το
κατά πόσον μπορούμε να μιλάμε για «σεισμική διπλωματία».
Αρκεί η προσέγγιση σ’ ένα τέτοιο επίπεδο;

ΑΠ.: «Δεν πιστεύω ότι οι διπλωματικές σχέσεις ή η εξωτερική πολιτική μπορεί να
αλλάξει ή να επηρεαστεί δραματικά από τέτοιου είδους γεγονότα. Οι καλές
σχέσεις ή πολλά και διαφόρων ειδών γεγονότα δεν σημαίνει ότι αρκούν για να
μετακινήσουν τις χώρες από τις θέσεις τους. Όταν δημιουργείται θετικό κλίμα,
όταν τα ΜΜΕ αποκτούν σχέσεις μεταξύ τους, ανταλλάσσονται επισκέψεις και οι
άνθρωποι γνωρίζονται, τότε δημιουργείται κλίμα αποδοχής. Όταν οι
επιχειρηματίες κάνουν το ίδιο, όταν οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί και τα
σχολεία αποκτούν σχέσεις, τότε αυτό φτιάχνει ένα θετικό κλίμα. Εκεί νομίζω ότι
δημιουργείται το περιθώριο για τους πολιτικούς να κινηθούν με μεγαλύτερη άνεση
και χωρίς ανά πάσα στιγμή να θεωρούνται ύποπτοι. Είδαμε στο παρελθόν σε ΜΜΕ
και των δύο χωρών να φιγουράρουν λέξεις όπως προδοσία, υποχώρηση, υποταγή, με
την παραμικρή κίνηση. Ένα γενικότερα καλό κλίμα μπορεί να δώσει περιθώρια
θετικών χειρισμών, οι οποίοι μπορούν να αποβούν θετικοί και για τις εξωτερικές
σχέσεις των χωρών. Αυτό το είδαμε και στην Τουρκία, όπου σημαντικά ΜΜΕ έχουν
μεταστραφεί σε σχέση με τις ελληνικές θέσεις».

Η Ευρώπη πρέπει να ενσωματώσει τους μετανάστες

Η Άννα Διαμαντοπούλου με τον Ρομάνο Πρόντι, πρόεδρο της Κομισιόν. Οι δύο πρώτες οδηγίες της για τις διακρίσεις έγιναν δεκτές

Δύο οδηγίες υιοθέτησε η Κομισιόν, έπειτα από εισήγηση της Άννας
Διαμαντοπούλου, κατά των φυλετικών, εθνικών, θρησκευτικών και σεξουαλικού
προσανατολισμού διακρίσεων. Με την πρώτη οδηγία προβλέπεται να απαγορευθούν οι
διακρίσεις στην απασχόληση, στους χώρους εργασίας. Η δεύτερη προβλέπει την
απαγόρευση των φυλετικών και εθνικών διακρίσεων και σε άλλους τομείς όπως η
εκπαίδευση, η παροχή αγαθών και υπηρεσιών και η κοινωνική προστασία.

«Μετά την ανάληψη των καθηκόντων, αυτό είναι το πρώτο μεγάλο πακέτο που
καταθέτω και αφορά τον ίδιο τον πολίτη. Δεν ήταν εύκολο, υπήρξαν πολλές και
σοβαρές δυσκολίες, τόσο στη διαπραγμάτευση όσο και στη συζήτηση. Όταν ξεκίνησα
και κατέθεσα τον προσωπικό μου σχεδιασμό, το σύνθημα ήταν “Ευρώπη για όλους”.

Τι σημαίνει αυτό; Στην Ευρώπη έχουμε μεγάλα επιτεύγματα, την ενιαία αγορά, το
ενιαίο νόμισμα, τώρα πρέπει να προχωρήσουμε στο βάθεμα. Σε μια Ευρώπη που θα
έχει τη δυνατότητα να δώσει στον πολίτη την αίσθηση ότι ανήκει σε ενιαίο
σύνολο και όχι μόνο σε ενιαία αγορά.

Καινούργιες κοινωνίες

Ζούμε πλέον σε πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Όλες οι χώρες έχουν δεχθεί
μετανάστες, ανθρώπους από τρίτες χώρες με άλλους πολιτισμούς, άλλων φυλών και
γλωσσών. Αυτές οι καινούργιες κοινωνίες έχουν μια δυναμική. Τώρα δίνεται
ουσιαστικά στον πολίτη η δυνατότητα να υπερασπιστεί τη διαφορά του. Και αυτό
είναι σημαντικό για την κοινωνική συνοχή. Γιατί αν συνεχίσουμε να ζούμε σε μια
Ευρώπη που δεν θα τα λάβει όλα αυτά υπόψη της θα φτάσουμε σε κοινωνικές
συγκρούσεις ­ έχουμε ήδη δείγματα κοινωνιών που αντιδρούν ρατσιστικά, αρνητικά
στη διαφορά. Αν δεν κάνουμε την παρέμβασή μας θα έχουμε μεγάλα προβλήματα.

Οι οικονομικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό των κρατών-μελών από την
περιθωριοποίηση διαφόρων κατηγοριών πολιτών που υπόκεινται σε διακρίσεις είναι
πολύ μεγάλες. Σημαντικό μέρος αυτών των ομάδων ­ άτομα με ειδικές ανάγκες,
άτομα μεγάλης ηλικίας ή διαφορετικών εθνοτήτων ­ ζει στο περιθώριο
αποκλεισμένο από την αγορά εργασίας, χωρίς συμμετοχή στην κοινωνία και χωρίς
να μπορεί να προσφέρει. Είναι ένα δυναμικό που δεν αξιοποιείται. Ας
φανταστούμε τις οικονομικές επιπτώσεις σε μια κοινωνία που θα αρχίσει να
χρησιμοποιεί όλο το δυναμικό της. Ευρώπη χωρίς διακρίσεις σημαίνει Ευρώπη με
λιγότερες συγκρούσεις και μεγαλύτερη ευμάρεια.

Τα ασφαλιστικά

Στο Συμβούλιο Υπουργών πριν από 10 ημέρες, έφερα για πρώτη φορά, το θέμα της
συνεργασίας στον χώρο των ασφαλιστικών συστημάτων και της κοινωνικής
προστασίας. Μέχρι τώρα αυτό εθεωρείτο θέμα αυστηρά εθνικό. Όμως τα περισσότερα
κοινωνικά συστήματα στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν σοβαρές κρίσεις. Το ευρωπαϊκό
κοινωνικό μοντέλο που είχε δημιουργηθεί σε παλαιότερες εποχές συνοδευόταν και
από διαφορετικά μοντέλα εργασίας και οικογένειας. Δεν μπορεί να ανταποκριθεί
στις ανάγκες τού σήμερα. Αυτό απαιτεί και ένα καινούργιο μοντέλο ευρωπαϊκού
συστήματος προστασίας. Και για να καταλάβετε πόσο μεγάλη ανάγκη είναι αυτή,
πρέπει να σας πω ότι ακόμα και παραδοσιακά αρνητικές χώρες, όπως η Αγγλία, η
Δανία και η Ολλανδία, συμφώνησαν ότι πρέπει να αρχίσουμε να αναζητάμε κοινές
πολιτικές σ’ αυτόν τον τομέα.

Να τονίσω ότι σε κοινοτικό επίπεδο δεν έχει ξαναγίνει αντίστοιχη κοινοτική
πρωτοβουλία για τις διακρίσεις. Έχει κάνει αίσθηση, γι’ αυτό και ψηφίσθηκε
ομόφωνα. Συνέβη μάλιστα και κάτι άνευ προηγουμένου. Οι Βρετανοί εξέδωσαν
θετική ανακοίνωση για το θέμα».

Μέσα στον Ιανουάριο, η Άννα Διαμαντοπούλου υπολογίζει να έχει έτοιμο το
συνολικό πρόγραμμά της για τα επόμενα 5 χρόνια. «Προσπαθώ να συνδέσω τον
κοινωνικό τομέα με την κοινωνία της πληροφορίας. Βρίσκω ότι εκεί γεννιούνται
νέες μορφές αποκλεισμού».