ΠΡΟΣΩΠΑ Η παραίτηση του «αιρετικού»

Γίνεται να είσαι επικεφαλής των οικονομολόγων της Παγκόσμιας Τράπεζας και
να αμφισβητείς την πολιτική της Ουάσιγκτον; Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς πάντως παραιτήθηκε…

Τζόζεφ Στίγκλιτς. Απέδειξε με την κατασκευή και την ανάλυση οικονομικών μοντέλων ότι «η αγορά αποτυγχάνει»

Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας από τον Φεβρουάριο του 1997, αφού
προηγουμένως είχε διατελέσει πρόεδρος των Οικονομικών Συμβούλων του προέδρου
Κάρτερ, ο Στίγκλιτς, ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι επιστρέφει στην ακαδημαϊκή
καριέρα του. Αξιωματούχοι έσπευσαν να πλέξουν το εγκώμιό του και να
υπογραμμίσουν ότι δεν εξαναγκάσθηκε σε παραίτηση. Αλλά ο Στίγκλιτς δεν έκρυψε
ότι αισθανόταν πως δεν μπορούσε να μιλήσει τόσο ελεύθερα όσο επιθυμούσε.
Προσβλέπει, τόνισε, στην ανεμπόδιστη ελευθερία έκφρασης που θα του προσφέρει η
επιστροφή του στον ακαδημαϊκό κόσμο.

Ο Στίγκλιτς έκανε το διδακτορικό του στο ΜΙΤ και άρχισε εκεί την ακαδημαϊκή
καριέρα του το 1966, ενώ αργότερα διετέλεσε καθηγητής στο Γέηλ, την Οξφόρδη,
το Στάνφορντ και το Πρίνστον. Αριστερός με τα αμερικανικά μέτρα, είναι
πεπεισμένος ότι οι κυβερνήσεις και οι θεσμοί έχουν σημαντικό ρόλο να
διαδραματίσουν στην οικονομική ανάπτυξη, ότι οι δυνάμεις της αγοράς δεν
μπορούν να αντιμετωπίσουν όλα τα προβλήματα και ότι οι οικονομικές συνταγές
που τα πλούσια κράτη επιβάλλουν στις αναπτυσσόμενες χώρες δεν είναι οι
κατάλληλες. «Ο Στίγκλιτς ήταν ένας σθεναρός συνήγορος των φτωχών και των
αποκλεισμένων, ήταν ένα από τα καλύτερα πράγματα που συνέβησαν στην Παγκόσμια
Τράπεζα την τελευταία δεκαετία», δήλωσε εκπρόσωπος της οργάνωσης Oxfam που
προωθεί πολιτικές για την καταπολέμηση της πείνας.

Ο Στίγκλιτς υποστηρίζει ότι «οι πολιτικές που προωθεί το κατεστημένο της
Ουάσιγκτον (οι οικονομικοί αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης, του
Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας) δεν είναι ούτε
απαραίτητες ούτε επαρκείς, ούτε για μακροπρόθεσμη σταθερότητα ούτε για πιο
βραχυπρόθεσμη ανάπτυξη»· ότι «μερικές φορές αστοχούν» και «παραμελούν
θεμελιώδη ζητήματα»· ότι το χάσμα μεταξύ αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών
δεν είναι μόνο χάσμα κεφαλαίων, αλλά και χάσμα γνώσης «και το κλείσιμο αυτού
του δεύτερου είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη». Το κατεστημένο της
Ουάσιγκτον, είχε πει σε συνέντευξή του, επιδιώκει να πετύχει μετρήσιμες
αυξήσεις στο ΑΕΠ ενώ «εμείς επιδιώκουμε αυξήσεις στο βιοτικό επίπεδο, βελτίωση
της υγείας και της εκπαίδευσης. Επιδιώκουμε ισόρροπη ανάπτυξη που να
εξασφαλίζει ότι όλες οι ομάδες στην κοινωνία απολαμβάνουν τους καρπούς της
ανάπτυξης, όχι μόνον οι λίγοι στην κορυφή. Και επιδιώκουμε ανάπτυξη
δημοκρατική». Ένα μήνυμα που δεν του χάρισε πολλούς φίλους στο «κατεστημένο
της Ουάσιγκτον», αλλά χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό στις φτωχές χώρες.