Μαθήματα… γοητείας για τον Κλίντον

Όταν στις αρχές της δεκαετίας του ’60 έγινε το περίφημο «ντιμπέιτ» μεταξύ
των υποψηφίων τότε προέδρων Ρίτσαρντ Νίξον και Τζων Κέννεντυ, είχε προκύψει το
εξής περίεργο.

Όσοι είχαν παρακολουθήσει τη «μονομαχία» στην τηλεόραση θεωρούσαν ότι
κερδισμένος ήταν ο Τζων Κέννεντυ. Όσοι την είχαν ακούσει στο ραδιόφωνο ­ το
κύριο μέσο ενημέρωσης εκείνης της εποχής ­ θεωρούσαν ότι νικητής της
αναμέτρησης είχε αναδειχθεί ο Νίξον. Οι επικοινωνιακές ικανότητες του Τζων
Κέννεντυ είχαν επισκιάσει τον πολιτικό λόγο του Νίξον.

Στο ίδιο μοτίβο, οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία το 1981 κρίθηκαν, όπως
πολλοί εκτιμούν, από τις εντυπωσιακές τηλεοπτικές εμφανίσεις του Φρανσουά
Μιτεράν, ο οποίος με επιχειρήματα, σιγουριά και μία σοφία «ήρεμης δύναμης»,
επικράτησε του αντιπάλου του, Ζισκάρ Ντ’ Εστέν.

Πολλά έχουν γραφεί και έχουν ειπωθεί τις τελευταίες μέρες για τα πολιτικά
αποτελέσματα της επίσκεψης του Αμερικανού Προέδρου. Ελάχιστα, όμως, για το…
επικοινωνιακό φαινόμενο Κλίντον. Το ταλέντο του Αμερικανού Προέδρου που έκανε
ακόμη και ανθρώπους που ένιωθαν πριν από την επίσκεψη απέχθεια προς το πρόσωπό
του ­ λόγω κυρίως των βομβαρδισμών στο Κοσσυφοπέδιο ­ να μιλούν σήμερα για τη
γοητεία του κ. Κλίντον μετά το τέλος της 24ωρης παραμονής του στην Ελλάδα.

Η προσωπική αυτή γοητεία του Αμερικανού Προέδρου με τα γκρίζα μαλλιά και το
διαρκές παιδικό χαμόγελο ήταν εξάλλου και η κύρια αιτία που ο κ. Κλίντον στο
αποκορύφωμα της υπόθεσης Μόνικα Λιουίνσκι, με όλα τα αμερικανικά μέσα
ενημέρωσης εναντίον του, εξακολουθούσε να είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς
Προέδρους στη νεώτερη ιστορία της Αμερικής με ποσοστά που έφταναν το 70%.

Στο βιβλίο «Private Colours» που έγραψε ένας γνωστός Αμερικανός δημοσιογράφος
έπειτα από μήνες προεκλογικών περιοδειών μαζί με τον Πρόεδρο Κλίντον,
περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια η… υποκριτική τέχνη του πρώην κυβερνήτη του
Αρκάνσας: χαιρετά με θέρμη τους συνομιλητές του, σπαταλά πολύτιμο χρόνο σε
τε-α-τετ συναντήσεις με απλούς ανθρώπους, δείχνει και στον τελευταίο Αμερικανό
πολίτη με τον οποίο μιλά ότι ενδιαφέρεται για τη γνώμη του.

Όμως το… φωτοστέφανο που περιβάλλει τον τρόπο συμπεριφοράς του κ. Κλίντον
είναι και αποτέλεσμα μιας ολόκληρης ομάδας συμβούλων του Λευκού Οίκου που
εργάζονται καθημερινά για να κάνουν όσο το δυνατόν πιο ελκυστική την εικόνα
του Προέδρου.

Από τα πρώτα βήματα του κ. Κλίντον στην Προεδρία, η ομάδα αυτή (τα περισσότερα
μέλη της οποίας έχουν επανειλημμένα αλλάξει) οδηγούσε τον κ. Κλίντον ώστε να
αποφεύγει τις κακοτοπιές, να είναι έτοιμος να απαντήσει στην πιο απροσδόκητη
ερώτηση, να στήνεται σωστά απέναντι στον φακό της τηλεόρασης ώστε να βγαίνει
συμπαθητικός. Η ομάδα αυτή γράφει και ξαναγράφει, ανάλογα με την περίσταση,
τους λόγους που πρόκειται να εκφωνήσει ο Αμερικανός Πρόεδρος, σκηνοθετεί
χάπενινγκ που να ταιριάζουν στο νεαρό της ηλικίας του Αμερικανού Προέδρου και
του μαθαίνουν να κάνει μικρές διορθώσεις στη συμπεριφορά του ώστε να βελτιώνει
την εικόνα του.

Μερικά δείγματα αυτής της συνεργασίας τα είδαμε κατά την επίσκεψη του κ.
Κλίντον στην Ελλάδα. Παραδείγματος χάριν, ο Πρόεδρος Κλίντον σε όλες τις
δημόσιες εμφανίσεις του, ακολουθώντας τα πρότυπα του μέσου Αμερικανού,
προβάλλει την εικόνα του καλού οικογενειάρχη που αγαπάει τη γυναίκα του, τα
παιδιά του και το σκύλο του.

Στην Αθήνα είδαμε τον κ. Κλίντον να κρατάει για μερικά δευτερόλεπτα από το
χέρι την Πρώτη Κυρία των Ηνωμένων Πολιτειών πριν κατέβουν μαζί τη σκάλα του
Air Force One και να σφίγγει το χέρι της κόρης του κατά τη διάρκεια της
περιήγησής τους στην Ακρόπολη. (Τον γύρο του κόσμου έχουν κάνει φωτογραφίες
του Προέδρου ο οποίος κυλιέται με τα ανίψια του στο πάτωμα της εξοχικής του
κατοικίας ­ στο Καμπ Ντέιβιντ ­ παρακολουθώντας τη συμπεριφορά κάποιων εντόμων…).

Άλλο παράδειγμα τέτοιας συμπεριφοράς ήταν η στάση του Προέδρου Κλίντον
απέναντι στον Ανδρέα Παπανδρέου. Στάση που ακολουθεί το πρότυπο καλών τρόπων
σύμφωνα με το οποίο ο κ. Κλίντον δείχνει ιδιαίτερο σεβασμό στους μεγαλυτέρους
του, είτε είναι απλοί καθημερινοί άνθρωποι είτε ξένοι ηγέτες.

Όσοι συνόδευαν τον Ανδρέα Παπανδρέου στις συναντήσεις του με τον Πρόεδρο
Κλίντον στις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον το 1994 έχουν να λένε για την
ευγένεια του κ. Κλίντον. Ο Αμερικανός Πρόεδρος έπλεκε με κάθε ευκαιρία το
εγκώμιο του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ.

«Τον αντιμετώπιζε σαν έναν σοφό καθηγητή και πολιτικό από τον οποίο έδειχνε
ότι ήθελε να διδαχθεί πολλά», έλεγε χαρακτηριστικά Έλληνας υπουργός που είχε
πάει μαζί με τον κ. Παπανδρέου στην Ουάσιγκτον. Και βέβαια, όλοι θυμούνται τον
τρόπο με τον οποίο ο κ. Κλίντον πριν από την κοινή συνέντευξη Τύπου των δύο
ανδρών άπλωσε σχεδόν στοργικά το χέρι του κρατώντας τον κ. Παπανδρέου από τη
μέση για να τον βοηθήσει να ανέβει στο βάθρο απ’ όπου θα έκανε δηλώσεις.

Η συμβολή του Τζ. Στεφανόπουλου

Ο Ελληνοαμερικανός Τζωρτζ Στεφανόπουλος (στη φωτό με τον πλανητάρχη) ήταν ο
πιο γνωστός από τους ανθρώπους που βρίσκονταν για χρόνια στο πλευρό του Μπιλ
Κλίντον με στόχο να βελτιώσουν την εικόνα του και να του δίνουν συμβουλές σε
κάθε του βήμα. Το ίδιο και ο Τζον Μακ Κέρι, ο πρώην εκπρόσωπος του Λευκού
Οίκου, που εδώ κι ενάμιση χρόνο παραιτήθηκε από τη θέση του πιάνοντας δουλειά
σε μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες δημοσίων σχέσεων στην Ουάσιγκτον.

Σήμερα η ομάδα του Μπιλ Κλίντον περιλαμβάνει τον νέο εκπρόσωπο του Λευκού
Οίκου Τζο Λόκχαρντ, τον προσωπικό φίλο και σύμβουλο του Προέδρου Μπρους
Λίντσλεϊ και τον γνωστό επικοινωνιολόγο – δημοσκόπο Τζέιμς Κάρβιλ. Βεβαίως, τα
τρανταχτά αυτά ονόματα είναι ένα μόνο δείγμα δεκάδων στελεχών «ίματζ μέικερς»,
«σπιτσράιτερς», «πόλστερς» που προτείνουν πολιτικές, μετρούν τις αντιδράσεις
του κόσμου και συμβουλεύουν καθημερινά τον Πρόεδρο Κλίντον με στόχο τη
βελτίωση της εικόνας του στις ΗΠΑ και το εξωτερικό.

«Ξεσκόνισαν» μέχρι και τον Μακρυγιάννη για την ομιλία στο «Ιντερκοντινένταλ»

Αποκορύφωμα της προσπάθειας του Λευκού Οίκου να κάνει αρεστό τον Κλίντον στο
ακροατήριό του ήταν η ομιλία του Αμερικανού Προέδρου στον «Ιντερκοντινένταλ».
Ομιλία που έγραψε πολλές φορές ο Ελληνοαμερικανός Πολ Γκλάστρις, που γράφει
συχνά τις ομιλίες του κ. Κλίντον για τις επισκέψεις του στο εξωτερικό.

Ο Λευκός Οίκος, μετά το δημοσίευμα της «Ουάσιγκτον Ποστ» το οποίο συνέδεε τη
17Ν με το ΠΑΣΟΚ, έψαχνε να βρει τρόπους εκτόνωσης του κλίματος έντασης που
είχε δημιουργηθεί μεταξύ Ουάσιγκτον – Αθήνας. Η επικοινωνιακή ομάδα του
Προέδρου σκέφτηκε μάλιστα ότι η ομιλία του κ. Κλίντον στην Αθήνα ήταν μία
«χρυσή ευκαιρία» για να διαλυθεί το βαρύ κλίμα που είχε δημιουργηθεί από
άστοχες κινήσεις της αμερικανικής γραφειοκρατίας τις παραμονές της επίσκεψης.

Στην προσπάθεια αυτή, μάλιστα, ο κ. Γκλάστρις επικοινώνησε επανειλημμένως με
το γραφείο Τύπου της ελληνικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον, προσπαθώντας να βρει
ποιες θα ήταν εκείνες οι αναφορές του κ. Κλίντον που θα ικανοποιούσαν το
ελληνικό ακροατήριο σήμερα.

Έψαχνε μάλιστα να χρησιμοποιήσει κάποιες φράσεις είτε από ρήσεις του Βενιζέλου
είτε από αναφορές του πρέσβη Μόργκενταου στην Ελλάδα, ακόμη και τον
Μακρυγιάννη έφτασε να «ξεσκονίσει».

Τελικά η ομιλία, για το περιεχόμενο της οποίας δεν είχε ενημερωθεί καν η
αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα, άφησε τις καλύτερες των εντυπώσεων στην
Ελλάδα.

Όχι μόνο γιατί «χάιδεψε» τη φιλαρέσκεια του ελληνικού λαού να ακούει καλά
λόγια για τα επιτεύγματά του ­ και των προγόνων του. Αλλά και γιατί, για πρώτη
φορά, ακούστηκε από τον ίδιο τον Πρόεδρο των ΗΠΑ αυτό που για δεκαετίες έλεγε
όλη η Ελλάδα και το αρνιόταν η αμερικανική πλευρά. Ότι για πολλά από τα δεινά
της σύγχρονης Ελλάδας ευθύνη έχει και η Ουάσιγκτον.