Η Νεκρά Θάλασσα αργοπεθαίνει

Νεκρά Θάλασσα. Υποχωρεί συνεχώς δίνοντας περισσότερο χώρο στην έρημο

Εκεί που κάποτε τα αλατισμένα νερά κάλυπταν το τοπίο, οι επισκέπτες τοποθετούν
σήμερα τις πολυθρόνες τους. Τα ξενοδοχεία που άλλοτε έφταναν στην άκρη της
Θάλασσας, σήμερα απέχουν εκατοντάδες μέτρα.

Περίπου το ένα τρίτο αυτού του μοναδικού στον κόσμο θαλάσσιου κοιτάσματος έχει
ήδη χαθεί. Η υπέρμετρη άντληση νερού για τη βιομηχανική και τουριστική
ανάπτυξη της περιοχής έχει προσβάλει, ίσως και ανεπανόρθωτα, το φαινόμενο της
Νεκράς Θάλασσας που χωρίζει το Ισραήλ και την Ιορδανία. Αν η συρρίκνωση
συνεχιστεί, μαζί με το υποβλητικό τοπίο, θα χαθεί και ένα από τα σπανιότερα
οικοσυστήματα του πλανήτη.

Εκστρατεία διάσωσης

Κάποιοι περιβαλλοντολόγοι υποστηρίζουν ότι οι συμφωνίες ειρήνης για την
επίλυση του Μεσανατολικού μπορεί να ενθαρρύνουν τον τουρισμό, άρα και τα
κατασκευαστικά έργα, ωστόσο επιταχύνουν τη μείωση της θαλάσσιας περιοχής.
Άλλοι, περισσότεροι αισιόδοξοι, αντιπαραθέτουν ότι βάσει των συγκεκριμένων
συμφωνιών, πρώην εχθροί μπορούν κάλλιστα να συνεργαστούν για πρώτη φορά σε μια
αποστολή διάσωσης. Διάσωσης της Νεκράς Θάλασσας.

Οι απομακρυσμένες πλέον ακτές κάθε άλλο παρά αποθάρρυναν τους τουρίστες. Το
1998, περίπου 530.000 άνθρωποι επισκέφθηκαν το κατώτατο υψομετρικά σημείο της
Γης, αριθμός διπλάσιος από τον αντίστοιχο που καταγράφηκε το 1996.

Είναι από τις λίγες θάλασσες στον κόσμο, μπορεί και η μοναδική, που δεινοί
κολυμβητές δεν καταφέρνουν να την απολαύσουν με τον συνήθη τρόπο. «Αν μπει
νερό στα μάτια σου, θα χύσεις τόσα δάκρυα που δεν θα ξανακλάψεις στη ζωή σου»,
λέει ένας μύθος που συνδέεται με τη Νεκρά Θάλασσα. Το νερό εκεί περιέχει δέκα
φορές περισσότερο αλάτι από οποιονδήποτε ωκεανό. Πλούσια σε μεταλλικά
στοιχεία, η περιοχή συστήνεται επίσης και σε όσους χρειάζονται λουτρά για
θεραπευτικούς λόγους, π.χ. δερματικές παθήσεις.

Άγρια ζώα

Η Νεκρά Θάλασσα, στα 1.350 πόδια (405 μέτρα) κάτω από το επίπεδο της θάλασσας,
λόγω ακριβώς της ποσότητας αλατιού που περιέχει δεν μπορεί να υποστηρίξει ζωή,
όμως ο περιβάλλων χώρος βρίθει από σπάνια λουλούδια και άγρια ζώα. Ίβηξ,
λεοπάρδαλις καθώς και ύραξ είναι μερικά μόνο από τα ζώα που απειλούνται με
αφανισμό και βρίσκουν εκπροσώπους τους στην περιοχή.

«Η Νεκρά Θάλασσα αποτελεί σταυροδρόμι της βιοποικιλίας, ιδιαίτερα όσον αφορά
τη χλωρίδα», επισημαίνει ο Γκίντον Μπρόμπεργκ, επικεφαλής του παραρτήματος στη
Μέση Ανατολή, των Φίλων της Γης (Friends of the Earth).

Η κυριότερη πηγή που διοχετεύει με νερό τη Νεκρά Θάλασσα είναι ο Ιορδάνης
Ποταμός, όμως μόνο το 10% του ποταμού εκβάλλει σήμερα στη Θάλασσα. Το υπόλοιπο
έχει εκτραπεί από την Ιορδανία, τη Συρία, το Ισραήλ και την Παλαιστινιακή Αρχή
για αρδευτικά έργα και άλλες χρήσεις. Ο Μπρόμπεργκ τονίζει επίσης ότι η
κατασκευή ξενοδοχείων και τα μεταλλεία ποτάσας που εκμεταλλεύονται το Ισραήλ
και η Ιορδανία έχουν επίσης συμβάλει στη συρρίκνωση της Θάλασσας από τα 47
μίλια (76 χιλιόμετρα) μήκος, στα 34 (55 χιλιόμετρα).

Μεγάλη ξηρασία

Η ξηρασία που έπληξε φέτος την περιοχή σε συνδυασμό και με το γενικότερο
πρόβλημα ελλείψεως νερού στη Μέση Ανατολή έχουν κάνει τα πράγματα χειρότερα.
Οι βροχοπτώσεις του περασμένου χειμώνα υπολογίζονται στο μισό του μέσου όρου,
σύμφωνα με τον Μάικλ Μπάιθ, γεωλόγο στο υπουργείο Υποδομής του Ισραήλ, ο
οποίος παρακολουθεί τη Νεκρά Θάλασσα από το 1975. Ο ίδιος τονίζει ότι, εφόσον
διατηρηθούν οι παρούσες συνθήκες, η στάθμη του νερού θα πέσει στα 1.700 πόδια
(510 μέτρα) κάτω από το επίπεδο της θάλασσας στα επόμενα 200 χρόνια.

Πολλές λύσεις έχουν κατατεθεί, αρκετές από τις οποίες απορρίφθηκαν. Η
δημιουργία ενός καναλιού στη Μεσόγειο ή στην Ερυθρά Θάλασσα στοιχίζει αρκετά,
περίπου 5-6 δισεκατομμύρια δολάρια, μη συμπεριλαμβανομένου του ετήσιου κόστους
λειτουργίας, ενώ θα έπληττε και το περιβάλλον.

Είναι επίσης δύσκολο να μειωθεί η άντληση. Βάσει της συμφωνίας ειρήνης που
υπεγράφη μεταξύ Ισραήλ – Ιορδανίας, δύο δισεκατομμύρια κυβικά πόδια (56,6
εκατομμύρια κυβικά μέτρα) νερό από τον Ιορδάνη Ποταμό διοχετεύονται ετησίως
στην Ιορδανία.

Η προσπάθεια του Ισραήλ να περιορίσει το αναλογούν, προβάλλοντας τον λόγο της
ξηρασίας, ξεσήκωσε αντιδράσεις στην ιορδανική πλευρά.

Να κηρυχθεί προστατευόμενη περιοχή

Ο Νταβίντ Κατζ, συντονιστής του έργου των Φίλων της Γης, δηλώνει ότι «η
ειρήνη» είχε καλές και κακές συνέπειες στο περιβάλλον. Η σταθερότητα στην
περιοχή έφερε περισσότερους τουρίστες και προώθησε τη βιομηχανική ανάπτυξη ενώ
άνοιξε την πόρτα τής συνεργασίας ανάμεσα στις κυβερνήσεις.

Οι Φίλοι της Γης εκστρατεύουν στο Ισραήλ και στην Ιορδανία, προκειμένου να
κηρυχθεί η Νεκρά Θάλασσα προστατευόμενη περιοχή, γεγονός που θα ωθήσει στη
συστηματοποίηση της χρήσης του σπάνιου νερού με βάση τις υπάρχουσες ανάγκες
και συνθήκες. Ο Μπόμπεργκ συμφωνεί, λέγοντας ότι θα έπρεπε να ορισθεί μια
«κόκκινη γραμμή». Αν η στάθμη του νερού πέσει κάτω από το σημερινό όριο, οι
κυβερνήσεις θα αναγκαστούν να προβούν σε συγκεκριμένες ενέργειες. Στη Θάλασσα
της Γαλιλαίας, τον πλέον σημαντικό υδάτινο πόρο για το Ισραήλ, έχει ήδη
χαραχθεί «κόκκινη γραμμή».

Οι περιβαλλοντολόγοι έχουν επισημάνει ότι ο κίνδυνος πλανάται απειλητικά. Και
είναι απαισιόδοξοι. «Η Νεκρά Θάλασσα αργοπεθαίνει», προειδοποιούν.