ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Δικαιολογημένες οι αντιδράσεις για την επίσκεψη του Κλίντον

Αναμενόμενες χαρακτηρίζει τις διαδηλώσεις κατά του Προέδρου των ΗΠΑ ο
Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος. Ωστόσο, συνιστά οι όποιες εκδηλώσεις να γίνουν
μέσα σε πλαίσια ευπρέπειας και να μη βλάψουν τα συμφέροντα της χώρας μας. Σε
συνομιλία του με τα «ΝΕΑ», υποστηρίζει πως οι Έλληνες αισθάνονται πικρία για
τη στάση των Αμερικανών στα εθνικά μας θέματα. Διευκρινίζει ότι θα παραβρεθεί
στο δείπνο προς τιμήν του Κλίντον αφού εκ του Συντάγματος ο ρόλος του είναι θεσμικός.

Αναφερόμενος στο κλίμα που κυριαρχεί στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας
σήμερα, το χαρακτηρίζει θετικό. Για τον όρο «ευρωλιγούρηδες», διευκρινίζει ότι
θεωρεί όλους όσους απαρνιούνται τα πάντα στο να αναγνωριστούν ως Ευρωπαίοι,
υποστηρίζοντας πως στην Ευρώπη πρέπει να πάμε συναποκομίζοντας και τις
«αποσκευές της Ιστορίας μας».

Ο Αρχιεπίσκοπος ξεκαθαρίζει πως ό,τι και να γίνει δεν πρόκειται να
συγκρουστεί με το Πατριαρχείο, ζητεί ωστόσο να τροποποιηθεί ο τόμος με τον
οποίο έγινε αυτοκέφαλη η Εκκλησία της Ελλάδος στο σημείο της μνημόνευσης του
ονόματος του Αρχιεπισκόπου ως πρώτου.

Δηλώνει ότι πικράθηκε από τον Μητροπολίτη Κορινθίας εξαιτίας των επιστολών
και αναφερόμενος στα όσα ακούγονται για την προσωπική του ζωή θεωρεί ότι και
λόγω ηλικίας και λόγω ιστορίας ο κ. Παντελεήμων είναι υπεράνω υποψίας. Όσο για
τις επικρίσεις που δέχεται τον τελευταίο καιρό, λέει πως όλα αυτά είναι
πρόσκαιρα φαινόμενα τα οποία στην πορεία θα ξεπεραστούν και ότι τον ενδιαφέρει
το μέλλον..

Ο κ. Χριστόδουλος ξεκαθαρίζει ότι δεν είναι εθνικιστής, ότι ανήκουμε στη
Δύση αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να ξεχάσουμε τις αξίες μας ως λαός.
Τέλος, για τη δημιουργία ορθόδοξου τόξου στα Βαλκάνια, αναφέρει πως δεν
υπάρχει τέτοιο θέμα. Ωστόσο, υπάρχει συνεργασία μεταξύ ομοδόξων λαών. Ειδική
αναφορά κάνει ο Αρχιεπίσκοπος και στους νέους και δηλώνει ότι δεν θα είχε
αντίρρηση να πάει στο γήπεδο σε έναν αγώνα για φιλανθρωπικούς σκοπούς και
μάλιστα θα αναλάβει σχετική πρωτοβουλίας, τονίζοντας πως τον προβληματίζει
ιδιαίτερα η βία και τα έκτροπα.

«Είναι δικαίωμα του λαού να αντιδράσει. Κατά την άποψή μου, όλοι οι Έλληνες
ξέρουμε ότι η αδυναμία ή η δυστοκία στην επίλυση των εθνικών μας θεμάτων
οφείλεται εν πολλοίς και στη στάση της Αμερικής. Είναι φυσικό οι Έλληνες να
αισθάνονται κάποια πικρία και γι’ αυτήν την πικρία θέλουν να διαδηλώσουν». Τη
θέση αυτή διατύπωσε μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο Αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος
απαντώντας σε σχετική ερώτηση για την επίσκεψη Κλίντον στην Αθήνα. Ωστόσο,
διευκρίνισε πως όσοι διαδηλώσουν «θα πρέπει να παραμείνουν μέσα σε ένα πλαίσιο
ευπρεπείας, ώστε να μη δυσφημήσουν τη χώρα μας αφ’ ενός και αφ’ ετέρου να μη
βλαφθούν τα εθνικά μας θέματα».

Όμως, αναφερόμενος στη στάση της Αμερικής έναντι της Ελλάδας είπε: «Το κάθε
κράτος και η κάθε πολιτική νομίζω ότι υποτάσσει στα δικά της συμφέροντα τα
συμφέροντα των άλλων. Επομένως, βοηθούν τους άλλους στο μέτρο που αυτό βοηθά
και τα δικά τους συμφέροντα».

Ο Πατριάρχης

Τον τελευταίο καιρό οι σχέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Οικουμενικού
Πατριαρχείου δοκιμάστηκαν με αφορμή τρεις επιστολές του κ. Βαρθολομαίου, οι
οποίες αφορούσαν τις Νέες Χώρες, αλλά και τη μνημόνευση του ονόματος του
Αρχιεπισκόπου Αθηνών και στις άλλες Μητροπόλεις της χώρας, κατά το πρότυπο που
ισχύει σε όλες ανεξαιρέτως τις αυτοκέφαλες Εκκλησίες. «Έχω την πεποίθηση ότι ο
Πατριάρχης, ο οποίος είναι ένας σοβαρός και υπεύθυνος ιεράρχης με τον οποίο
μας συνδέει πολύχρονη φιλία, έπεσε θύμα παραπληροφόρησης ως προς τις προθέσεις
μας. Το ύφος των επιστολών είναι κακό και προσωπικά με επίκρανε. Εμείς με
νηφαλιότητα αντιμετωπίσαμε την κατάσταση και αναμένουμε να συναντηθούν οι
αντιπροσωπείες να θέσουν επί τάπητος το θέμα και από κει και πέρα οι εξελίξεις
θα δείξουν. Πάντως, η απόφαση όποια και αν είναι, εμείς δεν πρόκειται να
έρθουμε σε ρήξη με το Πατριαρχείο για οτιδήποτε. Δεν νομίζω ότι υπάρχει θέμα
Νέων Χωρών. Άλλωστε, ο κ. Βαρθολομαίος το έχει δηλώσει κατηγορηματικά. Δεν
υπάρχει πρόθεση του Πατριάρχη να τις υπαγάγει στο Πατριαρχείο και να αλλάξει
το καθεστώς».

Όσο για το θέμα της μνημόνευσης του ονόματος του πρώτου της Εκκλησίας της
Ελλάδος και στις Μητροπόλεις εκτός των Αθηνών, που έγινε η αφορμή να σταλούν
στη Σύνοδο δύο επιστολές του κ. Βαρθολομαίου, ο κ. Χριστόδουλος διευκρινίζει:
«Αυτό τίθεται καθαρώς επί κανονικής βάσεως. Επί τη βάσει των ιερών κανόνων δεν
τίθεται θέμα προσωπικής φιλοδοξίας. Είναι θέμα επαναφοράς εις την ευθείαν
οδόν. Και σήμερα η μη μνημόνευσις του πρώτου οφείλεται σε ρύθμιση του Τόμου
του Πατριαρχείου περί του αυτοκέφαλου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Ζητούμε την
τροποποίησή του. Είναι θέμα του Πατριαρχείου κατά βάσιν». Όσον αφορά το
γεγονός πως στην Εκκλησία της Ελλάδος υπάρχουν διαφορετικά καθεστώτα (Νέες
Χώρες, Εκκλησία Κρήτης, Δωδεκάνησα), ο Αρχιεπίσκοπος τόνισε: «Αυτό είναι κάτι
που το έχει αποδεχθεί η Εκκλησία μας για γνωστούς λόγους υποστηρίξεως και
ενισχύσεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου», παρά το ότι συνιστά και αυτό
μοναδική περίπτωση σε όλη την Ορθοδοξία

Πώς βλέπει τη σχέση Κράτους – Εκκλησίας

Παλαιότερα ο κ. Χριστόδουλος είχε δηλώσει, μεταξύ άλλων, ότι δεν επιθυμεί τον
χωρισμό Κράτους – Εκκλησίας, αλλά και ότι, αν συμβεί κάτι τέτοιο, δεν θα έχει
πρόβλημα: «Εγώ πιστεύω ότι η Εκκλησία ευεργετεί το Έθνος με το να έχει αυτό
τον στενό σύνδεσμο μαζί του. Η Εκκλησία είναι θείο και ανθρώπινο καθίδρυμα και
δεν εξαρτάται η επιβίωσή της από ανθρώπους. Αυτό εξάγεται από την πείρα μας
καθώς ζούμε κάτω από την ασφάλεια της Χάριτος του Θεού και αυτό αποδείχτηκε
2.000 χρόνια τώρα».

Το μεγάλο αγκάθι για την Εκκλησία ήταν και φαίνεται να είναι για πολύ ακόμη η
περιουσία της, η καταγραφή της οποίας έχει ήδη αρχίσει: «Αυτή τη στιγμή έχει
αρχίσει μια προσπάθεια καταγραφής της εκκλησιαστικής περιουσίας. Ελπίζω ότι με
το εθνικό κτηματολόγιο και με τη συμμετοχή της Εκκλησίας σ’ αυτό, τα πράγματα
πλέον θα διαφωτιστούν πλήρως. Μεγάλο μέρος της εκκλησιαστικής περιουσίας είχε
καταπατηθεί, διαρπαγεί και λεηλατηθεί. Στο σημείο αυτό η Εκκλησία είχε
αδικηθεί και εξακολουθεί εν πολλοίς να αδικείται. Η Εκκλησία κάνει χρήση των
νομίμων δικαιωμάτων της να υπερασπιστεί τον εαυτό της.

Αλλά οι νόμοι δεν είναι πάντοτε ικανοί να εξασφαλίσουν την αδιατάρακτη νομή.
Μέσα από τον διάλογο με τους αρμόδιους φορείς και τη συνεργασία θα βρούμε λύσεις».

ΤΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

«Περιστασιακά φαινόμενα που θα εκλείψουν»

Τον τελευταίο καιρό ο κ. Χριστόδουλος βρέθηκε στο επίκεντρο των επικρίσεων
κάποιων Μητροπολιτών. Την πιο σκληρή επίθεση δέχθηκε από τον Μητροπολίτη
Κορίθνου κ. Παντελεήμονα, με αφορμή τον εορτασμό του Ιωβηλαίου (τον κατηγόρησε
ότι θέλει να επιβάλει μονοκρατορία), αλλά και από τον θόρυβο που έχει ξεσπάσει
στην περιοχή για την προσωπική του ζωή: «Ο σεβασμιώτατος Κορίνθου, παρά το
γεγονός ότι με πίκρανε και με αδίκησε με αυτά τα οποία έγραψε προσφάτως, ιδίως
σε ό,τι αφορά την εκδήλωση με αφορμή το Ιωβηλαίο, δεν παύει για μένα να είναι
ένας πολιός ιεράρχης με πολυσχιδή ιστορία και δράση και με μεγάλη προσφορά
στην Εκκλησία και το Έθνος. Αυτό το γεγονός μας κάνει όλους να τον σεβόμαστε».

Σχολιάζοντας τα όσα γράφονται τον τελευταίο καιρό για την προσωπική ζωή του
σεβασμιώτατου Κορίνθου, ο κ. Χριστόδουλος είπε: «Αποστρέφω το πρόσωπό μου από
ό,τι λέγεται τελευταίως και γράφεται για την προσωπική ζωή του σεβασμιωτάτου
Κορίνθου. Ενός γέροντος ιεράρχου 80 ετών και σοβαρότατα ασθενούντος. Όποιος
σέβεται τον εαυτό του, τον θεωρεί υπεράνω υποψίας, όχι μόνο λόγω ηλικίας αλλά
και διότι είναι τοις πάσι γνωστή η ιστορία και η προσφορά του. Με την ευκαιρία
αυτή, θέλω να πω ότι είμαι εναντίον του ορίου ηλικίας των Μητροπολιτών. Η
πείρα και η σοφία τους μάς είναι χρήσιμες».

Για τις επιθέσεις που δέχθηκε στην τελευταία συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου από
συγκεκριμένους Μητροπολίτες, ο Αρχιεπίσκοπος δήλωσε: «Όλα αυτά δεν έχουν
διαχρονική σημασία. Είναι αναμενόμενα φαινόμενα, περιστασιακού χαρακτήρα, τα
οποία στην πορεία θα εκτονωθούν. Νομίζω ότι αυτήν τη στιγμή εκείνο που μας
επιτάσσει η συνείδησή μας και η ανάγκη των καιρών είναι να κοιτάξουμε μπροστά
για το πώς θα ανταποκριθούμε στην εμπιστοσύνη που μας δείχνει ο ελληνικός
λαός, όπως δείχνουν και οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις». Ο κ. Χριστόδουλος
σχολίασε και τον απόλυτο λόγο και τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται ιεράρχες
στους νέους: «Ο τρόπος σκέψεως και εκφράσεως κάθε ανθρώπου εξαρτάται από την
ιδιοσυγκρασία και από τον βαθμό επαφής του με την πραγματικότητα. Πιστεύω
ακραδάντως ότι ο λόγος του Θεού είναι λόγος στοργής, λόγος αγάπης και ποτέ
λόγος εισαγγελικός».

ΤΑ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ

«Εκφράζω τη χαρά μου ως απλός πολίτης»

Με θετικό μάτι βλέπει ο κ. Χριστόδουλος τις προσπάθειες της κυβέρνησης για τη
βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. «Είναι βέβαια ένα θέμα πολιτικό. Όμως ως
απλός πολίτης πρέπει να εκφράσω τη χαρά μου για τη βελτίωση του κλίματος που
υπάρχει σήμερα μεταξύ των δύο χωρών και να ευχηθώ αυτό το κλίμα να βοηθήσει
στην ειρηνική επίλυση των διαφορών που υπάρχουν, αλλά και στη βελτίωση των
συνθηκών διαβίωσης του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου». Για όσα κατά καιρούς
έχει υποστηρίξει για τις αλησμόνητες πατρίδες και την Ευρώπη, ξεκαθαρίζει πως
δεν πρόκειται περί εθνικισμού, αλλά για απλή αναφορά σε θρύλους και παραδόσεις
του λαού μας: «Έχουμε ζήσει με τους θρύλους του έθνους. Και όλοι οι λαοί έχουν
τους θρύλους τους. Αλίμονο εάν αυτούς τους θρύλους τους απαρνηθούμε. Αυτοί οι
θρύλοι ομορφαίνουν τη ζωή μας και μας δίνουν οράματα. Κανένας δεν είπε, και
βεβαίως θα ήμουν ο τελευταίος που θα το έλεγε, να πάρουμε τα όπλα και να
διεκδικήσουμε τις αλησμόνητες πατρίδες μας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει
και να τις λησμονήσουμε».

Παλαιότερα και σε μία από τις δεκάδες ομιλίες του, ο κ. Χριστόδουλος είχε
αναφερθεί και στους ευρωλιγούρηδες: «Θα πρέπει να ερμηνεύσω αυτήν τη φράση,
γιατί γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης. Πιστεύω ακραδάντως ότι οι Έλληνες
ανήκομεν εις την Ευρώπη και ανήκομεν λόγω του πολιτισμού μας και λόγω της
ιστορίας μας. Και η λέξη Ευρώπη είναι ελληνική. Πέραν αυτού, πιστεύω ότι
μπαίνοντας στην Ευρώπη πρέπει να έχουμε επίγνωση της ιστορίας μας και της
παράδοσής μας. Δηλαδή να πηγαίνουμε συνοδευόμενοι και από τις ιστορικές μας
αποσκευές. Αυτό σημαίνει να πάμε στην Ευρώπη με την αξιοπρέπειά μας και όχι με
μείωση της πνευματικής μας αξίας, την οποία έχουμε. Όσο για τον “όρο”
ευρωλιγούρηδες, πρέπει να πω ότι θεωρώ εκείνους οι οποίοι είναι έτοιμοι να
απαρνηθούν την ιδίαν παράδοσιν, την ιδίαν ιστορίαν χάριν τού να αναγνωριστούν
ως Ευρωπαίοι από τους άλλους Ευρωπαίους. Αυτή είναι λάθος τοποθέτηση. Υπάρχουν
τέτοιοι και είναι έτοιμοι να τα προσφέρουν όλα, αρκεί να λάβουν τη σφραγίδα
ότι έγιναν Ευρωπαίοι, αποδεκτοί από τους Ευρωπαίους», δηλώνει. Και συνεχίζει:
«Αντιθέτως, εγώ πιστεύω ότι έχουμε έναν μεγάλο ρόλο που μπορεί να παίξουμε
στην Ευρώπη. Να μεταδώσουμε στους Ευρωπαίους τον θησαυρό και της ιστορίας και
του πολιτισμού και ακόμη-ακόμη θα έλεγα και της πίστεώς μας». Τον τελευταίο
καιρό πολλά ακούγονται και γράφονται για την προσπάθεια δημιουργίας ορθόδοξου
τόξου στα Βαλκάνια, κάτι το οποίο διαψεύδει ο Αρχιεπίσκοπος: «Δεν πρόκειται
για τόξο. Πρόκειται για τη συνεργασία όλων που κατά συγκυρία είμαστε κατά τη
συντριπτική πλειοψηφία στα Βαλκάνια ορθόδοξοι χριστιανοί. Και αυτό ας μου
επιτραπεί να πω ότι πρέπει να το εκμεταλλευθούμε ως χώρα. Η ορθόδοξη πίστη
αποτελεί έναν συνδετικό κρίκο και έναν συνεκτικό δεσμό, ο οποίος μπορεί να
συνενώσει τις προσπάθειές μας για τη βελτίωση και των όρων διαβίωσης και την
προσφορά του ενός λαού προς τον άλλον».

ΟΙ ΝΕΟΙ

«Να δικαιώσουμε τις προσδοκίες τους»

Ο κ. Χριστόδουλος είναι, όπως λέει, ιδιαίτερα προβληματισμένος και για τα
φαινόμενα βίας στα γήπεδα. «Δεν θα εδίσταζα να πάω στο γήπεδο σε έναν αγώνα
για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Με απασχολεί πολύ η βία στα γήπεδα. Η βία
κατεβάζει το επίπεδο, και το ηθικό και το πολιτιστικό, εις το οποίο θέλουμε να
κινείται ο αθλητισμός. Το αθλητικό ιδεώδες προήλθε από την Αρχαία Ελλάδα.
Νομίζω ότι είναι άξιο σεβασμού και τα παιδιά κατάλληλα καθοδηγούμενα πρέπει να
το ακολουθούν».

Για τη σχέση των νέων με την Εκκλησία, υποστηρίζει ότι «φαίνεται καθαρά η
στροφή τους προς την Εκκλησία ­ και από τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις αλλά και
από την καθημερινή προσέλευση των νέων στην Εκκλησία ­ και αυτό συνιστά για
μας μια πρόσθετη ευθύνη να δικαιώσουμε τις προσδοκίες των νέων».

Σχολιάζοντας θέση ιεράρχη (σ.σ.: αναφέρεται στον κ. Καλλίνικο) που απαιτεί
κόσμια εμφάνιση από τους νέους, ανέφερε: «Η εμφάνιση δεν παίζει βασικό ρόλο.
Από εκεί και πέρα ο καθένας ας κανονίσει τη στάση του. Θα πρέπει όμως να
ενορχηστρώσει τη ζωή του με βάση τον λόγο του Θεού. Οι νέοι επηρεάζονται πολύ
από την κάθε φορά ισχύουσα μόδα. Η μόδα όμως έρχεται και παρέρχεται, ο Χριστός
μένει εις τους αιώνας.

Αλίμονο αν κλείνουμε την πόρτα στους νέους εξαιτίας της εμφάνισής τους, θα
μέναμε μόνοι μας. Αντιθέτως, τους καλούμε κοντά μας να μας γνωρίσουν κι από
κει και πέρα να προσαρμόσουν τη ζωή τους και την εμφάνισή τους στο πνεύμα της Εκκλησίας».

Ο Αρχιεπίσκοπος, στα πλαίσια των προσπαθειών του να συμπαρασταθεί και να
στηρίξει τους νέους που αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα, τα περασμένα
Χριστούγεννα είχε επισκεφθεί τις Φυλακές Αυλώνα, όπου έμεινε με τους νέους
κρατουμένους και έφαγε μαζί τους. «Ήταν κάτι το συγκλονιστικό. Όσο το δυνατόν
συντομότερα, θέλω να επισκεφθώ και τις άλλες φυλακές και κυρίως αυτές του
Κορυδαλλού. Να μιλήσω με τους κρατουμένους, να τους μεταφέρω τον λόγο του
Θεού, που είναι λόγος παρηγοριάς. Όμως χρειάζεται να πω ότι επιβάλλεται η
Εκκλησία να λειτουργεί προληπτικά. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση το έγκλημα που
έγινε προ ημερών εις βάρος αλλοδαπών. Με αφορμή αυτό αποφάσισα μέσα από μια
Λειτουργία, αφιερωμένη στον αγώνα κατά του ρατσισμού, που θα γίνει τον
Δεκέμβριο, να προβάλει η Εκκλησία τον λόγο της τον φερέγγυο, λόγο κατά των
διακρίσεων, τον λόγο της αγάπης μεταξύ όλων των ανθρώπων. Είναι μια προληπτική
κίνηση της Εκκλησίας, η οποία απευθύνεται προς τους Έλληνες και τους ξένους
που ζουν στην Ελλάδα. Και δεν είναι η μόνη. Θα ακολουθήσουν ακόμα και άλλες
εκδηλώσεις, ετοιμαζόμαστε με τις μικρές μας δυνάμεις αργά και σταθερά».