Εξήντα πέντε λεπτά με πιέσεις και υποσχέσεις στη συνάντηση Κλίντον – Σημίτη

Εξήντα πέντε λεπτά, στη διάρκεια των οποίων θα καλυφθούν έξι μεγάλα θέματα, θα
κρατήσουν οι σημερινές συνομιλίες του Μπιλ Κλίντον στο Μέγαρο Μαξίμου. Το
Κυπριακό, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, τα Βαλκάνια, η οικονομική και
στρατιωτική συνεργασία και η τρομοκρατία θα συζητηθούν από τους κ.κ. Σημίτη
και Κλίντον, καθώς και από τις εκατέρωθεν αντιπροσωπείες. «Πρόγευση» των
διαθέσεών του για την επίσκεψή του στην Ελλάδα έδωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος
πριν αναχωρήσει από την Κωνσταντινούπολη. «Δεν ανησυχώ για τις διαδηλώσεις»,
είπε ο κ. Κλίντον, ο οποίος εμμέσως πλην σαφώς είπε ότι υπάρχουν δύο στοιχεία
που θα πρέπει να ικανοποιούν την ελληνική κυβέρνηση: το ένα είναι η επανέναρξη
των συνομιλιών για το Κυπριακό και το άλλο το γεγονός ότι τρεις φορές στη
διάρκεια της παραμονής του στην Τουρκία αναφέρθηκε στην ανάγκη συμφιλίωσης των
δύο λαών.

«Εάν οι άνθρωποι θέλουν να διαμαρτυρηθούν, πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να το
κάνουν», είπε ο Αμερικανός Πρόεδρος ­ αίσθημα που δεν φάνηκαν να συμμερίζονται
πολλά μέλη της αμερικανικής αποστολής, που κοίταζαν εντυπωσιασμένα τα τεράστια
μέτρα ασφαλείας και την έρημη Λεωφόρο Συγγρού. Ενώ οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι
άρχισαν να μεταδίδουν αμέσως από τα κινητά τους σαν να βρισκόντουσαν σε…
εμπόλεμη ζώνη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πρόεδρος Κλίντον κατά τη συζήτηση που θα έχει με τον
κ. Σημίτη για το Κυπριακό, προτίθεται να διαβεβαιώσει τον Έλληνα Πρωθυπουργό
πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βάλουν όλη τους την ισχύ ώστε οι συνομιλίες
Κληρίδη – Ντενκτάς στη Νέα Υόρκη να είναι ουσιαστικές.

Αντιστοίχως, πάντως, θεωρείται βέβαιο πως ο Αμερικανός Πρόεδρος θα βάλει
επίσης «όλη του την ισχύ» για να πείσει τον κ. Σημίτη πως οφείλει να
συναινέσει στην τουρκική υποψηφιότητα κατά τη Σύνοδο Κορυφής των «15» στο
Ελσίνκι. Ταυτόχρονα, τόσο η αμερικανική πλευρά όσο και ορισμένες ευρωπαϊκές
πρωτεύουσες αφήνουν να διαρρεύσει ότι δεν αποκλείεται εντός των προσεχών
ημερών να υπάρξει κάποια κίνηση της Άγκυρας, που θα «διευκολύνει» την έγκριση
της υποψηφιότητάς της. Ο ίδιος ο Μπουλέντ Ετζεβίτ, πάντως, σχολιάζοντας αυτές
τις έμμεσες πιέσεις είπε πως έχει ήδη κάνει κάτι τέτοιο ­ υπονοώντας τις
υποσχέσεις που έχει δώσει ότι η χώρα του θα ανταποκριθεί στα κριτήρια της
Κοπεγχάγης, στην επιστολή του περασμένου Ιουνίου προς τον Γκέρχαρντ Σρέντερ.

Από την πλευρά του, ο Κώστας Σημίτης επέμεινε και χθες ­ στην πρώτη συνέντευξη
που δίνει σε τουρκικό μέσο ενημέρωσης, το πρακτορείο Ανατολή ­ ότι «η
υποψηφιότητα της Τουρκίας είναι δεκτή υπό ορισμένους όρους και προϋποθέσεις».

Τη στάση αυτή του Πρωθυπουργού, που διατύπωσε και κατά τη συνάντησή του με τον
κ. Ετζεβίτ, ο τουρκικός Τύπος τη χαρακτηρίζει «ναι, μεν, αλλά…».

Το πιο «ακανθώδες» θέμα των ελληνοαμερικανικών συζητήσεων θα είναι χωρίς
αμφιβολία αυτό της τρομοκρατίας ­ θέμα που έχει «βαρύνει» και από τα σχετικά
δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, «ο
Πρόεδρος (Κλίντον) θέλει να ακούσει τι θα κάνει η ελληνική κυβέρνηση» ώστε να
υπάρχει αποτελεσματική καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Οι ίδιες πηγές δεν
απέκλειαν την υπογραφή της συμφωνίας αστυνομικής συνεργασίας ­ αλλά η ελληνική
πλευρά σχεδόν απέκλειε κάτι τέτοιο.

Στον τομέα της οικονομικής και στρατιωτικής συνεργασίας, η ελληνική πλευρά θα
θέσει τις εκκρεμότητες που υπάρχουν στην προμήθεια ορισμένων όπλων του
εξοπλιστικού προγράμματος, καθώς και την «επενδυτική ολιγωρία» εκ μέρους του
ιδιωτικού τομέα των ΗΠΑ. Στο κεφάλαιο αυτό η αμερικανική πλευρά θα θέσει μετ’
επιτάσεως το ζήτημα των πνευματικών δικαιωμάτων, όπου η Ελλάδα κατηγορείται
για σωρεία «πειρατείας». Η Αθήνα δίδει ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα των Βαλκανίων
­ και της συνδρομής, οικονομικής κυρίως, που πρέπει να δώσουν οι Ηνωμένες
Πολιτείες για τη σταθεροποίηση της περιοχής. Ειδικότερα, αναμένεται να
συζητηθεί η προοπτική της συνεργασίας ελληνικών και αμερικανικών επιχειρήσεων
για προγράμματα στα Βαλκάνια.