Επιστροφή στις παραδοσιακές αξίες, μακριά από τα κόμματα

Η νέα γενιά, η γενιά του 2000, η γενιά της αντίφασης. Λέει ναι σε αξίες όπως η
οικογένεια, η φιλία, ο έρωτας, ο γάμος, η ισότητα των φύλων. Ναι και σε
θεσμούς όπως ο στρατός, η Εκκλησία, το σχολείο. Αλλά λέει όχι στα κόμματα,
στους πολιτικούς και στα συνδικάτα, θεωρεί ότι υπάρχει μεγάλη διαφθορά στην
κοινωνία και χρειάζεται βαθιές αλλαγές, αλλά δεν πιστεύει στην επανάσταση και
αδιαφορεί για την πολιτική. Επιπλέον, εμφανίζεται να πιστεύει και στον Θεό και
στο Χρηματιστήριο.

Πριν από 26 χρόνια, η τότε νέα γενιά είχε σαφή αντίπαλο και ιδανικά.
Σήμερα; Η νέα γενιά είναι περισσότερο οργισμένη από ποτέ με την ελληνική
κοινωνία και την πολιτική. Το 56% των νέων 15-29 ετών δηλώνουν αδιάφοροι αν
δουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να διαλύεται παρ’ ότι το 53% έχει θετική εντύπωση γι’
αυτην, όπως εξάγεται από τη μελέτη έρευνας του Ινστιτούτου V-PRC για
λογαριασμό της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς. Παρόμοια έρευνα είχε γίνει και
τον Νοεμβριο του ’97.

Γενιά με αυξημένη εθνική υπερηφάνεια, με την εμπιστοσύνη στην Εκκλησία να
αυξάνει κατά περίπου 10% μέσα σε δύο χρόνια, με τον στρατό να καταλαμβάνει την
πρώτη θέση στην εμπιστοσύνη, με το σχολείο και τα Πανεπιστήμια να ακολουθούν
παρά τις αντιδράσεις για τη μεταρρύθμιση και με την οικογένεια να παίζει τον
πιο σημαντικό ρόλο για το 99% των νέων. Ταυτόχρονα, με κάθε μορφής κοινωνική
διαμαρτυρία, όπως οι καταλήψεις , να έχει αποκτήσει μεγαλύτερη αποδοχή μέσα
στα ίδια 2 χρόνια ιδιαίτερα ανάμεσα στους μαθητές.

Κατά δική της ιεράρχηση, «αγχωμένη, καλομαθημένη και αδιάφορη» γενιά, όμως
καθόλου αδιάφορη για το Χρηματιστήριο, για το οποίο το 46% έχει θετική εικόνα.
Γενιά που αμφισβητεί περισσότερο από ποτέ την τοποθέτησή της στην κλίμακα
Δεξιά-Αριστερά (17% άρνηση αυτοτοποθέτησης), αλλά ταυτόχρονα οι περισσότεροι
δηλώνουν κεντρώοι και αξιολογούν ως κυρίαρχες αξίες της γενιάς τους την
οικολογία, τον εκσυγχρονισμό και το… κέρδος. Οι ίδιοι νέοι, σε ποσοστό 44%
θεωρούν θεμιτή τη λογοκρισία και το 24% συμφωνεί ότι το σχολείο πρέπει να του
διδάξει… την υπακοή στην εξουσία. Και με 75% να θέλει να επιβάλλονται
αυστηρότερες ποινές στους παράνομους. Γενιά, που το 17% των μελών της θεωρεί
τα ανθρώπινα δικαιώματα ως ύψιστο ιδανικό, δεύτερο πίσω από την ειρήνη, και
ταυτόχρονα το 30% θεωρεί τις ομοφυλοφιλικές σχέσεις πάντα λάθος και το 45,7%
τη θανατική ποινή κατάλληλη για ορισμένα εγκλήματα.

Αντιφατικά αποτελέσματα, που έκαναν χθες τον υπουργό Παιδείας κ. Γερ.
Αρσένη να μιλήσει για ακραίες αντιφάσεις, τον γραμματέα Νέας Γενιάς κ. Π.
Σφηκάκη να μιλήσει για μια νέα ιδεολογία και τους εκπροσώπους των πολιτικών
νεολαιών να μιλήσουν γενικόλογα. Κανείς δεν μπορούσε να είναι σαφέστερος.

Τι εμπιστεύονται και τι όχι

Οι νέοι του 2000 δεν αμφισβητούν πια, αλλά εμπιστεύονται ορισμένους θεσμούς
του κράτους με πρώτο τον Στρατό, και στη συνέχεια τα σχολεία και τα
Πανεπιστήμια (παρά τις αντιδράσεις στη μεταρρύθμιση) και την Εκκλησία, σε
ποσοστά άνω του 65%. Το ίδιο είχε συμβεί και το 1997, αλλά εφέτος ειδικά στον
Στρατό και στην Εκκλησία, εκφράστηκε ακόμα μεγαλύτερη εμπιστοσύνη, ενώ στα
σχολεία και τα ΑΕΙ μικρή μείωση. Μείωση εμφανίστηκε και στην εμπιστοσύνη για
την Αστυνομία, στο 42,1% από 48,8% το ’97. Αντιθέτως, οι αντιπροσωπευτικοί
θεσμοί της Δημοκρατίας, όπως τα κόμματα, η Βουλή, η κυβέρνηση, τα συνδικάτα,
οι πολιτικοί, εμφανίζουν μεγάλο έλλειμμα εμπιστοσύνης που επίσης υπερβαίνει το
65%. Και σε σύγκριση με το 1997 το έλλειμμα έχει διευρυνθεί, όπως π.χ. με τα
κόμματα που η εμπιστοσύνη μειώθηκε από 11,1% σε 7,4%, ή τους πολιτικούς που
από το 8,1% τώρα τους εμπιστεύεται μόνο το 4,8%…

Οι αξίες

Στον αντίποδα βρίσκεται το όραμα των νέων για τις αξίες και τα ιδανικά τους.
Οικογένεια, δουλειά, προσωπική ελευθερία, αγάπη, φιλία, έρωτας, μόρφωση,
πατρίδα, ελεύθερος χρόνος και πίστη στον Θεό, είναι οι δέκα αξίες στις οποίες
πιστεύουν περισσότερο. Και παγκόσμια ειρήνη, ανθρώπινα δικαιώματα,
καταπολέμηση φτώχειας, προστασία του περιβάλλοντος και ελευθερία του ατόμου,
είναι τα πέντε πρώτα ιδανικά που θέτουν ως σκοπό της ζωής τους. Η επανάσταση,
που και μόνο ως λέξη κάποτε δονούσε τις καρδιές των νέων, παραμένει ιδανικό
μόλις για έναν στους εκατό ­ και η Ενωμένη Ευρώπη για άλλον έναν…

Ιδανικά, οικογένεια, πολιτική και Ευρώπη

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Το 68,8% ζουν με τους γονείς τους. Παράλληλα, οι νέοι, σε
ποσοστό 99%, θεωρούν ότι η οικογένεια παίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή τους.

ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ: Επτά στους δέκα εμπιστεύονται τον θεσμό της εκπαίδευσης
αλλά και τον Στρατό. Αντιθέτως, το 94% δεν εμπιστεύεται τους πολιτικούς.

ΠΟΙΝΕΣ: Αναγκαίες θεωρεί τις αυστηρότερες ποινές το 74,2%.

ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΕΣ: Οκτώ στους δέκα συμφωνούν με μορφές διαμαρτυρίας όπως
συγκεντρώσεις, ενώ σε μεγαλύτερο ποσοστό (96,1%) διαφωνούν με τις καταστροφές.

ΑΥΤΟΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΙ: Βασικά χαρακτηριστικά της γενιάς είναι: «αγχωμένη»
26,8%, «καλομαθημένη» 13,9%, «αδιάφορη» 12,2%, «μέσα στα πράγματα» 11,6%.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Περίπου επτά στους δέκα έχουν κατακριτική στάση απέναντι στην
ελληνική κοινωνία, στην οποία το 89,9% θεωρεί ότι υπάρχει πολλή διαφθορά και ατιμία.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ένα ποσοστό 65,8% της νεολαίας εκφράζει «αδιαφορία, απογοήτευση
και δυσπιστία» για την πολιτική. Αντιθέτως, το 89% έχει θετική γνώμη για την
οικολογία και το 75,4% για τον εκσυγχρονισμό.

ΙΔΑΝΙΚΑ: Ευαισθητοποιημένοι εμφανίζονται για την ειρήνη (20,4%), τα
ανθρώπινα δικαιώματα (17,1%) και την καταπολέμηση της φτώχειας (14,6%). Μόλις
1% θεωρεί σημαντική την επανάσταση.

ΕΥΡΩΠΗ: 5 στους 10 εμφανίζονται αδιάφοροι απέναντι σε μια πιθανή διάλυση
της Ένωσης, ενώ το 29% θεωρεί δυσάρεστη την πιθανότητα αυτή και 11% θα
αισθανθεί ανακούφιση.

ΑΞΙΕΣ: Περίπου 9 στους 10 έχουν θετική εντύπωση για τη δημοκρατία και
την κοινωνική ισότητα. Το 46% έχει θετική εντύπωση για το Χρηματιστήριο.