Χειρονομία από την Τουρκία ζητάει ο Κλίντον

Χειρονομία καλής θέλησης από την τουρκική πλευρά προς την Αθήνα πριν από τη
Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι ζήτησε χθες ο Πρόεδρος Κλίντον από τον Πρόεδρο
Ντεμιρέλ και τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας, Μπ. Ετζεβίτ, σε μια προσπάθεια να
αξιοποιηθεί πλήρως το καλό κλίμα που υπάρχει αυτή την εποχή ανάμεσα στις δύο χώρες.

Σύμφωνα με ανώτατο Αμερικανό αξιωματούχο, ο κ. Κλίντον δεν θέλησε να υποδείξει
στην τουρκική πλευρά σε ποιο θέμα πιστεύει ότι μία χειρονομία θα βοηθούσε την
περαιτέρω βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ωστόσο, όπως είπε, «διάφορες
ιδέες βρίσκονται εδώ και καιρό στο τραπέζι». Εναπόκειται στις δύο χώρες να
συμφωνήσουν ποια χειρονομία θα βοηθούσε περισσότερο στη βελτίωση των
ελληνοτουρκικών σχέσεων, κατέληξε η ίδια πηγή.

Το Αιγαίο

Ο κ. Κλίντον ζήτησε ακόμη από τους κ.κ. Ντεμιρέλ και Ετζεβίτ την υιοθέτηση
μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στο Αιγαίο, ώστε να μειωθεί η ένταση που
παραδοσιακά υπάρχει μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ενώ εξέφρασε την ικανοποίησή
του για την επανέναρξη στις 3 Δεκεμβρίου των διακοινοτικών συνομιλιών στη Νέα Υόρκη.

Κλίντον – Ντεμιρέλ. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ζήτησε από τον Τούρκο ομόλογό του να υιοθετήσει μέτρα ανοικοδόμησης εμπιστοσύνης στο Αιγαίο

Αμερικανικοί διπλωματικοί κύκλοι έλεγαν χθες πως η συνάντηση Σημίτη – Ετζεβίτ
στην Κωνσταντινούπολη ­ την οποία ανακοίνωσε ο κ. Δημήτρης Ρέππας ­ θα
μπορούσε να βοηθήσει ιδιαίτερα στον τομέα αυτό και να επιτρέψει στην Αθήνα να
ταχθεί υπέρ του χαρακτηρισμού της Τουρκίας ως υποψήφιας χώρας προς ένταξη στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, στο Ελσίνκι. Αντιθέτως, κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα έλεγαν
ότι δεν αναμένουν κάτι ουσιαστικό από την ελληνοτουρκική αυτή συνάντηση.

Πάντως, οι ίδιοι αμερικανικοί κύκλοι θεωρούσαν «μάλλον απίθανη» μια σοβαρή
κίνηση καλής θέλησης της τουρκικής πλευράς τις επόμενες εβδομάδες,
χρησιμοποιώντας μάλιστα ως απόδειξη την παρουσίαση που έκανε χθες ο υπουργός
Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ στον κ. Κλίντον, που είχε ως στόχο να δείξει πόσο
μεγάλη πρόοδος έχει επιτευχθεί τους τελευταίους μήνες ανάμεσα στις δύο χώρες.

Πρόοδος, η οποία σε συνδυασμό με την επανέναρξη των διακοινοτικών συνομιλιών
θεωρείται αρκετή για να προκριθεί η Τουρκία να αποκτήσει σαφή ευρωπαϊκή
προοπτική στο Ελσίνκι.

Μία προοπτική, στην οποία αναφέρθηκε επανειλημμένα ο κ. Κλίντον σε όλες τις
δημόσιες εμφανίσεις του χθες και μάλιστα κατά την ομιλία του στην τουρκική
εθνοσυνέλευση, η οποία και χειροκροτήθηκε εντόνως.

Τα δικαιώματα

Αντίθετα, οι 550 Τούρκοι βουλευτές ένιωσαν φανερά αμήχανα όταν ο Αμερικανός
Πρόεδρος είπε ότι «πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη στην Τουρκία στον τομέα των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώσπου να μπορέσει η χώρα να κρατήσει την υπόσχεση της
Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που έδωσε πριν από 50 χρόνια» για να
καταλήξει: «Οι δρόμοι ανοίγουν για να επανακτήσουν οι Κούρδοι πολίτες της
Τουρκίας το πιο σημαντικό δικαίωμα του ανθρώπου από τη μέρα της γέννησής του ­
αυτό της κανονικής ζωής».

Όπως έλεγαν, μάλιστα, Τούρκοι δημοσιογράφοι, το βουλευτικό σώμα δυσφόρησε όταν
ο Πρόεδρος Κλίντον ζήτησε από την τουρκική πλευρά να βοηθήσει αφενός μεν στην
εξεύρεση μιας δίκαιης λύσης στο Κυπριακό, αφετέρου δε στη βελτίωση των
ελληνοτουρκικών σχέσεων. Μάλιστα, ο κ. Κλίντον χρησιμοποίησε μια φράση του
Μπουλέντ Ετζεβίτ, ότι «όση ιστορία και γεωγραφία υπάρχει που χωρίζει την
Τουρκία από τους Έλληνες, άλλη τόση υπάρχει που τους ενώνει».

Στις συναντήσεις του κ. Κλίντον με την τουρκική ηγεσία συζητήθηκαν ακόμη η
προώθηση της κατασκευής του πετρελαιαγωγού Μπακού – Τζεϊχάν και της κατασκευής
του αγωγού αερίου της Υπερκαυκασίας, θέματα στρατιωτικής συνεργασίας των δύο
χωρών, καθώς επίσης και το ζήτημα της οικονομικής ενίσχυσης της Τουρκίας λόγω
των σεισμών. Έγινε, μάλιστα, γνωστό ότι η αμερικανική πλευρά ενέκρινε την
χορήγηση δανείου στην Τουρκία ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων.

Ενόχληση

Την ίδια στιγμή ο Πρόεδρος Κλίντον φέρεται ενοχλημένος από την αθέτηση μέσα σε
λίγες ώρες των συμπεφωνημένων από τον κ. Ντενκτάς. Μάλιστα, σύμφωνα με τον
Λευκό Οίκο, ο κ. Κλίντον ήταν αποφασισμένος να κάνει δηλώσεις με την άφιξή του
στην Άγκυρα για το θέμα, επιρρίπτοντας ευθύνες στον Τουρκοκύπριο ηγέτη.

Πρόγευση αυτών ήταν η τοποθέτηση του εκπροσώπου του Συμβουλίου Ασφαλείας,
Ντέιβιντ Λίβι, σύμφωνα με την οποία ζητούσε από τον κ. Ντενκτάς να τηρήσει τις
δεσμεύσεις του.

Όμως οι δηλώσεις Κλίντον απετράπησαν έπειτα από «πυροσβεστική» παρέμβαση του
Προέδρου Ντεμιρέλ. Ο Τούρκος Πρόεδρος διαβεβαίωσε την αμερικανική πλευρά ότι ο
κ. Ντενκτάς ­ παρά τα όσα λέει ­ θα αποδεχθεί τελικά την πρόσκληση για την
έναρξη εκ του σύνεγγυς συνομιλιών στη Νέα Υόρκη. Και αμέσως μετά έσπευσε εκτός
προγράμματος, μέσα στα άγρια μεσάνυχτα, στο αεροδρόμιο της Άγκυρας για να
υποδεχθεί τον Πρόεδρο Κλίντον.

Εντύπωσε προκάλεσε, τέλος, η εκ νέου αναφορά του κ. Κλίντον στις πολιτικές
δυσκολίες που είχε η Ελλάδα κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών στο Κοσσυφοπέδιο.

Μιλώντας στην τουρκική εθνοσυνέλευση, ο κ. Κλίντον είπε ότι η Ελλάδα και η
Τουρκία ήρθαν πιο κοντά σε μία προσπάθεια να προωθήσουν τη σταθερότητα στα
Βαλκάνια. Κάτι (σ.σ. εννοεί τους βομβαρδισμούς), που είναι δίκαιο να πούμε ότι
ήταν πολύ πιο δύσκολο για τους Έλληνες απ’ ό,τι ήταν για τους Τούρκους ή τους Αμερικανούς.