ΔΡΟΜΟΙ

«Ο πόλεμος…

… των πολέμων, η μάχη των μαχών, είναι ανάμεσα στη Γαλλία και την Αγγλία.
Όλα τα άλλα είναι απλά επεισόδια». Αυτά έλεγε ο Μισελέ. Και με άλλον τρόπο,
εκατό χρόνια αργότερα, ο στρατηγός Ντε Γκωλ, στον πρεσβευτή της Αυτής
Μεγαλειότητος: «Η Γαλλία και η Αγγλία πάντα πολεμούσαν μεταξύ τους, εκτός όταν
ήταν σύμμαχοι εναντίον ενός κοινού εχθρού». Οι φιλοδοξίες των δύο χωρών, που
γεννήθηκαν σχεδόν μαζί στις αρχές της χιλιετίας που τελειώνει, ήταν πάντα
ασυμβίβαστες και ούτε η Εγκάρδια Συνεννόηση ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση μπόρεσαν να
τις γεφυρώσουν. (Το βέτο του στρατηγού, το 1962, στην είσοδο της Βρετανίας
στην Κοινή Αγορά, παραμένει, φαίνεται, για τους Βρετανούς μία τραυματική
εμπειρία). Η Θάτσερ, που δεν άντεχε να βλέπει το γαλλογερμανικό ζευγάρι στο
τιμόνι της Κοινότητας και τον Μιτεράν να κόπτεται για τη γερμανική ενοποίηση,
θέλησε να γίνει η μετενσάρκωση του Ουίλιαμ Πιτ που κατατρόπωσε τον Λουδοβίκο ΙΕ’.

Ο Τόνι Μπλερ…

… δεν ανήκει σ’ αυτήν τη σχολή. Μιλάει γαλλικά και του αρέσει να περνάει τις
διακοπές του στη Γαλλία. Μολονότι ο «τρίτος δρόμος» του δεν έχει πολλή σχέση
με τον Ζοσπέν, όταν τους βλέπει κανείς μαζί, λέει ο πρώην διευθυντής της «Λε
Μοντ» Αντρέ Φοντέν, έχει την εντύπωση πως μιλούν την ίδια γλώσσα. Το πρόβλημα
είναι με τους συμπατριώτες του Μπλερ: παίρνουν σαν προσβολή την άρνηση των
Γάλλων να φάνε με κλειστά μάτια το «τρελαμένο» βρετανικό κρέας, χωρίς να
σκεφθούν πως άλλες σαράντα επτά χώρες κάνουν το ίδιο, ανάμεσά τους και οι ΗΠΑ.
Μα οι Αμερικανοί είναι πρώτα τους ξαδέλφια. Νιώθουν πολύ πιο κοντά σ’ αυτούς
παρά στους όποιους Ευρωπαίους.

«Να το ξέρετε…

… στρατηγέ», έλεγε ο Τσώρτσιλ στον Ντε Γκωλ, κατά την απόβαση στη Νορμανδία,
«πως αν χρειαστεί να επιλέξουμε μια μέρα ανάμεσα στην Ευρώπη και τη μεγάλη
δύναμη, θα προτιμήσουμε τη μεγάλη δύναμη». Η περίφημη ομιλία του στο Φούλτον
για το «σιδηρούν παραπέτασμα», που σήμανε την αρχή του Ψυχρού Πολέμου,
απευθυνόταν στους «αγγλόφωνους λαούς». Όταν αργότερα κήρυττε στην ενότητα της
Ευρώπης, ήταν ξεκάθαρο πως αυτή ήταν καλή για τους άλλους και πως η Βρετανία
θα παρέμενε μια μεγάλη δύναμη με προνομιακούς δεσμούς με τις ΗΠΑ. Όσο για τη
λαίδη Θάτσερ, που δεν μπόρεσε ποτέ να χωνέψει το διαζύγιο του Λονδίνου με τις
υπερατλαντικές αποικίες του, έγραφε στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»: «Ο νους μου
είναι στην Ευρώπη και η καρδιά μου στις ΗΠΑ». Σήμερα, ο στενότερος «σύντροφος»
του Τόνι Μπλερ είναι ο Μπιλ Κλίντον.

Made in Britain…

… γράφουν οι ταμπέλες πάνω στα κομμάτια βοδινού κρέατος που οι υπήκοοι της
βασίλισσας Ελισσάβετ τρώνε με υπερηφάνεια μπροστά στον τηλεοπτικό φακό. Το
βρετανικό φλέγμα υποχωρεί μπροστά στην «τρέλα των αγελάδων». Αντίθετα, οι
Γάλλοι εμφανίζονται πιο ψύχραιμοι. Φθάνοντας με το τρένο στο Λονδίνο,
διαβάζουν αδιαμαρτύρητα την επιγραφή στο σταθμό: «Βατερλώ». Ασφαλώς, οι Γάλλοι
δεν έθαψαν την έχθρα τους με τους Γερμανούς, για να ξεθάψουν έναν άλλον
«κληρονομικό εχθρό» μέσα από τα ιστορικά εγχειρίδια, λέει ο Φοντέν. Γνωρίζουν
πως αν η Ευρώπη θέλει να σταθεί απέναντι στην Αμερική, χρειάζεται τη Βρετανία.
Το ερώτημα είναι τι θέλουν οι Βρετανοί.