Τα αγέννητα μωρά της Ιαπωνίας

«Τα μωρά του νερού». Ένας αγέννητος κόσμος γεμάτος θλίψη, το κόστος του αναχρονισμού

Η Ταμάμι Χαράντα είναι μία 35χρονη παντρεμένη γυναίκα, που ζει στα περίχωρα
του Τόκιο. Ήρθε στο μνημείο Τζοτζότσι, για να επισκεφθεί το αγαλματάκι του
αγέννητου παιδιού της. Ήταν ένα παιδί για το οποίο η Ταμάμι και ο σύζυγός της
δεν ήταν έτοιμοι και δεν μπορούσαν να φέρουν στον κόσμο.

Η διακοπή της κύησης αποφασίστηκε με μεγάλη θλίψη. Σήμερα, το παιδί που
ονόμασε Τσι, θα είχε τα πρώτα του γενέθλια. Μισεί τον εαυτό της, που δεν
μπόρεσε να δώσει ζωή στην κόρη της.

Δυστυχώς, η Ταμάμι δεν είναι μόνη στο νεκροταφείο. Σε μία χώρα όπου οι
αμβλώσεις ήταν ο μόνος τρόπος με τον οποίο οι γυναίκες μπορούσαν να ελέγξουν
τον αριθμό των παιδιών που θα είχαν, το μνημείο Τζοτζότσι και τα πολλά άλλα
σαν κι αυτό σε όλη τη χώρα είναι γεμάτα με σειρές από μικρά αγαλματίδια.

Το ύψος τους δεν ξεπερνά τα 30 εκατοστά. Με τα χέρια και τα μάτια τους
κλειστά, «τα μωρά του νερού», όπως ονομάζονται, αποτελούν ένα θλιβερό θέαμα.
Ένας στρατός από παιδιά με σαλιάρες και σκουφάκια μοιάζουν με την κατάθεση
μιας χώρας που αρνήθηκε επί 40 χρόνια το δικαίωμα στις γυναίκες να ελέγξουν τη
γονιμότητά τους με χάπι. Μία στις τέσσερις γυναίκες στην Ιαπωνία κάνει
τουλάχιστον μία άμβλωση. Στη Βρετανία, το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται ως μία
στις 150. Κάθε χρόνο, στην επέτειο της διακοπής της κύησης, οι γονείς των
αγέννητων μωρών εναποθέτουν μερικά λουλούδια στη μνήμη τους.

Επιτέλους «ναι»

Ωστόσο, η κατάσταση αυτή αναμένεται ν’ αλλάξει. Τον περασμένο μήνα η ιαπωνική
κυβέρνηση νομιμοποίησε το χάπι, που διατίθεται στη Βρετανία από το 1964. Είναι
η τελευταία βιομηχανοποιημένη χώρα που δέχεται τη χρήση της συγκεκριμένης
αντισυλληπτικής μεθόδου. Εκεί όπου τα δικαιώματα των γυναικών δεν κατείχαν
ποτέ θέση προτεραιότητας στα κυβερνητικά προγράμματα, η άφιξη του χαπιού θα
μπορούσε τελικά να σημάνει και το πρώτο βήμα προς τη σεξουαλική απελευθέρωση
της Ιαπωνίας. Αν και ειρωνικό, οι Γιαπωνέζες χρωστούν πολλά στο Βιάγκρα, το
χάπι για τη μείωση της σεξουαλικής ανικανότητας που κυκλοφόρησε πέρυσι. Είχε
μεγάλη απήχηση στην Ιαπωνία και κατέκτησε την κυβερνητική αποδοχή μέσα σε
μερικούς μήνες. Αυτή η οφθαλμοφανής υποκρισία προκάλεσε τέτοιες αντιδράσεις
μεταξύ των οργανώσεων που ζητούσαν τη νομιμοποίηση του χαπιού, ώστε η
κυβέρνηση αναγκάστηκε να υποχωρήσει.

Ήταν ένας μακρύς και δύσκολος δρόμος και αυτό το γνωρίζει καλά η Ασίνο
Γιουρίκο, αναπληρωτής γενική διευθύντρια της ιαπωνικής Ομοσπονδίας για τον
οικογενειακό προγραμματισμό. «Τα δικαιώματα στην αναπαραγωγή αποτελούν βασική
προϋπόθεση για την ενίσχυση της γυναίκας στην κοινωνία», υποστηρίζει. «Όμως η
Ιαπωνία, είναι τόπος όπου η ανισότητα και τα διπλά στάνταρ ευδοκιμούν. Με βάση
την κουλτούρα μας, μια γυναίκα δεν μπορεί να πει όχι σε έναν άντρα. Πιστεύω
ότι δεν υπάρχει ούτε μια γυναίκα που να προτιμά την έκτρωση από την
αντισύλληψη. Όμως, οι άνδρες εδώ φοβούνται ότι το χάπι θα μετατρέψει τις
γυναίκες τους σε πλάσματα ελευθερίων ηθών».

Τα προφυλακτικά

Το προφυλακτικό είναι το μόνο ευρέως διαδεδομένο μέσον αντισύλληψης. Η μακρά
σχέση της Ιαπωνίας μ’ αυτό έχει τις ρίζες της στη δεκαετία του ’30, όταν τα
προφυλακτικά συμπεριλαμβάνονταν ως απαραίτητο είδος στους στρατιωτικούς
σάκους, για να αποτραπεί η διάδοση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων ασθενειών.
Και, πράγματι, φαίνεται πως πέτυχε. Στην Ιαπωνία έχουν καταγραφεί μόνο 4.000
περιπτώσεις εμφάνισης του ιού του AIDS, γεγονός που καθιστά τη χώρα μεταξύ
εκείνων με τον χαμηλότερο δείκτη, κυρίως επειδή η ομοφυλοφιλία αλλά και τα
ναρκωτικά δεν έχουν βρει μεγάλη ανταπόκριση στον πληθυσμό.

Το 80% των ανδρών χρησιμοποιεί προφυλακτικά, καθώς αυτά πωλούνται χωρίς
ιατρική συνταγή. Ωστόσο, οι περισσότερες ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες είναι συχνά
αποτέλεσμα της κακής χρήσης τους.

Είναι, επίσης, ειρωνικό που σε μια κοινωνία με τόσο ανεπτυγμένη τη βιομηχανία
του έρωτα, με ξενοδοχεία όπου τα ζευγάρια μπορούν να βρουν δωμάτιο με την ώρα
σε κάθε γωνιά και με έντυπα σκληρής πορνογραφίας να διαβάζονται φανατικά από
άνδρες του υποκόσμου, δεν υπάρχει χώρος για σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.

«Διαπιστώνουμε ότι είναι πολλές οι περιπτώσεις, κατά τις οποίες τα
προφυλακτικά δεν χρησιμοποιούνται σωστά», συνεχίζει η Γιουρίκο. «Πολλοί
άνθρωποι συνδέουν τη στιγμή της χρήσης τους με τον προσωπικό τους ρυθμό,
γεγονός που τα καθιστά αναξιόπιστα. Και πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που δεν θα
δεχθούν ποτέ να τα χρησιμοποιήσουν. Γι’ αυτό, το χάπι είναι τόσο απαραίτητο».

Και ταμπού

Παρ’ όλα αυτά, η επανάσταση δεν θα γίνει μέσα σε μια νύχτα. Στην Ιαπωνία το
κόστος της άμβλωσης είναι το ίδιο με αυτό της λήψης του χαπιού επί ένα χρόνο ­
περίπου 400 στερλίνες ­ όμως η κυβέρνηση αποφάσισε να το ακριβύνει, θέτοντας
ως προϋπόθεση στις γυναίκες που επιθυμούν, να το εντάξουν στην ερωτική τους
ζωή, με τη διενέργεια γυναικολογικών εξετάσεων.

Όμως η γυναικεία σεξουαλικότητα παραμένει ένα μεγάλο ταμπού, με αποτέλεσμα οι
γυναίκες να είναι απρόθυμες στο να επιτρέψουν σε έναν άνδρα ­ και γιατροί στην
Ιαπωνία είναι σχεδόν όλοι άντρες ­ να τις εξετάσει γυναικολογικά. Για τις
περισσότερες, η έκτρωση είναι ευκολότερη και πιο αποδεκτή από την κοινωνία
επιλογή, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι δεν έχει φτάσει ακόμη το χάπι
στα χέρια τους.

Με τους εφήβους να ξεκινούν τη σεξουαλική τους ζωή πριν από τον γάμο και με
τον μέσο όρο των παιδιών σε κάθε οικογένεια να εκτιμάται στο 1,39% ­ ο τρίτος
χαμηλότερος παγκοσμίως ­ οι ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες αναμένεται ότι θα
αυξηθούν. Οι άνθρωποι εδώ δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις μιας
μεγάλης οικογένειας και δεν τις θέλουν.

Άγνοια, φόβοι, αλλά και άρνηση για το χάπι

Όμως ο μεγαλύτερος εχθρός του χαπιού είναι η άγνοια. Σε μια πρόσφατη έρευνα,
οι Γιαπωνέζες ρωτήθηκαν αν το χάπι επιδρά στους άνδρες. Ένα 30% απάντησε ότι
δεν γνωρίζει και ένα 80% παραδέχθηκε πως γνωρίζει ελάχιστα ή τίποτα σχετικά με
το χάπι. Η Ιαπωνία δεν χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα από ελευθερία στην πληροφόρηση
και στον Τύπο καταγράφονται συχνά απόψεις γιατρών που προσθέτουν στους μύθους
που ήδη περιβάλλουν το θέμα της αντισύλληψης.

Η δρ Ρέικο Τακέντα, του Δικτύου Γυναίκες και Περιβάλλον, είναι ένας από
αυτούς. «Οι περιπτώσεις στειρότητας στις δυτικές χώρες είναι πολύ
περισσότερες, συγκριτικά με την Ιαπωνία, εξαιτίας του χαπιού. Οι γυναίκες που
λαμβάνουν το χάπι έχουν αυξημένες πιθανότητες να προσβληθούν από AIDS, διότι
αυτό χαλαρώνει τη δυναμική τού ανοσοποιητικού συστήματος. Υπάρχουν και άλλα
μέσα αντισύλληψης εκτός από το χάπι ­ όπως το να παρακολουθεί κανείς τη
θερμοκρασία του σώματος και να γνωρίζει τις ημέρες ωορρηξίας», λέειη δρ
Τακέντα. Πολλές γυναίκες είναι επίσης αρνητικές, γιατί δεν θέλουν να γεμίσουν
τον οργανισμό τους με χημικές ουσίες και φοβούνται ότι το χάπι θα περιορίσει
τις πιθανότητες να κάνουν αργότερα παιδιά.

Η άφιξη του χαπιού στην Ιαπωνία αποτελεί αναμφισβήτητα ένα βήμα μπροστά για
τις γυναίκες και ίσως στο μέλλον συμβάλλει στο να σταματήσει πλέον η φυσική
και ψυχική ταλαιπωρία που προκαλούν οι αμβλώσεις. Μέχρι να έρθει αυτή η
στιγμή, οι ανεμόμυλοι μπροστά από «τα μωρά του νερού» θα συνεχίζουν να
γυρίζουν στο πρώτο φύσημα του φθινοπώρου… Σε αυτά τα περίεργα νεκροταφεία με
τα αγάλματα, στέκονται τα θύματα μιας χώρας που φάνηκε απρόθυμη να επιτρέψει
στις γυναίκες το δικαίωμα να ελέγχουν την ίδια τους τη γονιμότητα.