Η γραφή στον τοίχο

Τα σημάδια των καιρών δεν αφήνουν αμφιβολία. Έχουμε μπει πλησίστιοι στην
εποχή της νέας βαρβαρότητας. Οι εκλογές στην Αυστρία (που ποτέ δεν έχασε τη
γνωστή ναζιστική της παράδοση), οι εκλογές στην Ελβετία, τα φαινόμενα
ρατσισμού που γίνονται όλο και πιο συχνά στον τόπο μας, ένα πράγμα μαρτυρούν·
κάτι που όλοι σκεφτόμαστε και κανείς δεν το λέει· ένα θεώρημα φοβερό γύρω από
τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα που πρέπει εγκαίρως να το προσέξουμε.

Τα γεγονότα μιλούν μόνα τους. Η διάλυση του κοινωνικού κράτους (που αν δεν
είναι κοινωνικό, αναρωτιέται κανείς σε τι χρειάζεται) και η παράδοση της
αγοράς στο μικρό και στο μεγάλο κεφάλαιο, στους ιδιώτες «επενδυτές», αφήνει
απροστάτευτη τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών, που είναι οι οικονομικά
ασθενείς. Ο μόνος δρόμος που απομένει ανοιχτός σε αυτούς, είναι η μισαλλοδοξία
και ο φασισμός ­ μέσω του ρατσισμού. Όσο οι άνεργοι, οι νεόπτωχοι, οι μη
προνομιούχοι θα πληθαίνουν τόσο θα αυξάνεται το φαινόμενο του νεο-φασισμού. Μα
δεν έχει τίποτε το νέο αυτός ο φασισμός. Είναι ο παλιός καλός φασισμός που
γνώρισαν οι πατεράδες μας. Αποτελεί τον καρπό της κοινωνικής ανισότητας.
Τίποτε παραπάνω και τίποτε λιγότερο. Θα τον βλέπουμε όλο και συχνότερα μπρος
μας όσο οι εθνικές επιχειρήσεις θα εξαγοράζονται από τα πολυεθνικά συγκροτήματα.

Τι είναι

Πρέπει κάποτε να το καταλάβουμε: οι φασίστες δεν είναι ψυχασθενείς ή
κλεφτρόνια, που μπορούμε να τους κλείσουμε σε ιδρύματα για να θεραπευτούν ή
στη φυλακή για να πάψουν να κυκλοφορούν στους δρόμους. Δεν είναι όργανα
μυστηριωδών οργανώσεων, γεννημένοι εγκληματίες που τους χρησιμοποιούν όσοι
μισούν «τους μαύρους, τους Εβραίους, τους ομοφυλόφιλους και τους
κομμουνιστές». Δεν είναι ένα «λάθος» της κοινωνίας που μπορούμε να το
αγνοήσουμε, να το βάλουμε στην πάντα, να το απομονώσουμε και να το ξεχάσουμε.
Στις κοινωνίες, όπως και στη φύση, λάθη δεν γίνονται. Υπάρχουν οι συνέπειες
των πράξεων και των παραλείψεων, υπάρχουν τα λογικά επακόλουθα της αδιαφορίας
και του εφησυχασμού.

Τα παιδιά

Προς τα εκεί θα στραφούν πιο εύκολα τα παιδιά που ανατρέφουμε χωρίς να τους
προσφέρουμε κάποιο έρμα ιδεών για να τα κρατήσει όρθια στις δύσκολες στιγμές
της ζωής τους, οι μαθητές που σιγά σιγά αποξενώνουμε από την πραγματική
παιδεία, για να μην μας ενοχλούν αύριο ζητώντας ανάλογες θέσεις και μισθούς,
οι νέοι που, έχοντας εγκαταλείψει τη μιζέρια και τον αφανισμό της επαρχίας,
ήρθαν στις πόλεις ­ φτηνά εργατικά χέρια. Όλοι αυτοί που η απογοήτευση και η
απελπισία, η αναλγησία των ισολογισμών, της παραγωγικότητας, της
ελαχιστοποίησης του κόστους παραγωγής τούς κλείνει κάθε πόρτα κατά πρόσωπο και
τους αφήνει στο έλεος της μοίρας.

Το θεώρημα, διατυπωμένο στις παραμονές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (από τον Μαξ
Βέμπερ νομίζω), έλεγε ότι όποιος αρνείται να συζητά για την ολέθρια φύση του
καπιταλισμού, δεν δικαιούται να διαμαρτύρεται για τον συνακόλουθο φασισμό.

Όποιος αποδέχεται και επενδύει (και πώς!) στο πρώτο, αποδέχεται και το
δεύτερο, έστω και αν δεν επενδύει σ’ αυτό· επενδύουν άλλοι στη θέση του.

Παραπαίουν

Οι μεγάλοι πολιτικοί χώροι και οι εκπρόσωποί τους έχουν απεμπολήσει τον ρόλο
της κοινωνικής παρέμβασης εδώ και χρόνια. Οι μικροί παραπαίουν ανάμεσα στη
φιλοδοξία να φάνε από την ίδια τούρτα και τον δισταγμό να εγκαταλείψουν τη
μικρή ομάδα ψηφοφόρων που τους συντηρεί αυτοδύναμους.

Δεν πιστεύω πως θα καταλυθεί ξανά η κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Όμως αυτό που ήδη έχει αρχίσει στην Ευρώπη, σύντομα θα φθάσει κι εδώ: ο
εκσυγχρονισμένος καπιταλισμός δεν καταφεύγει στα όπλα, δεν αναστέλλει άρθρα
του Συντάγματος.

Στην αγορά ήδη κυκλοφορούν ­ σε συσκευασίες οικογενειακού μεγέθους ­ η
«ισότητα», τα «ανθρώπινα δικαιώματα», το «δικαίωμα στη διαφορετικότητα»
(φρικτός όρος, αλλά τι να κάνουμε;) ­ καθώς και το περίφημο «δικαίωμα στην
πληροφόρηση» που συμβάλλει στη ριζική λοβοτομή των τηλεθεατών.

Η ισοπολιτεία

Έπειτα από την καθιέρωση των όρων αυτών στις συνειδήσεις μας, είναι δύσκολο να
πεισθεί κανείς ότι κάποιοι, επιτέλους, δεν μπορούν να έχουν τα ίδια δικαιώματα
με τους άλλους και πως η ισοπολιτεία δεν μπορεί να αφορά εκείνους που
πρεσβεύουν την κατάλυση της δημοκρατίας και της λαϊκής κυριαρχίας (κοινοβουλευτισμός).

Αυτό σημαίνει ότι αργά ή γρήγορα ­ ήδη το βλέπουμε στις ευρωπαϊκές χώρες ­ θα
δούμε την ολοκληρωτική νόθευση των αρχών της δημοκρατίας, όταν παίρνουν θέση
μέσα στα κοινοβούλια και εκλεγμένοι από μια μερίδα του εκλογικού σώματος,
προβάλλουν τις πολιτικές αρχές τους (μέσα από συνεργασίες, από κυβερνήσεις
συνασπισμού, με τη συμμετοχή στις κοινοβουλευτικές ομάδες), εκείνοι που σκοπό
έχουν να επιβάλουν τη Νέα Τάξη Πραγμάτων, τον εκδημοκρατισμένο ή
κοινοβουλευτικό φασισμό.

Έτσι κανείς δεν θα μπορεί να κατηγορήσει τον καπιταλισμό ότι καταλύει τη
δημοκρατία. Ο νέος φασισμός της Ευρώπης εντάσσεται, τηρώντας όλους τους
κανόνες, στο σύστημα. Και όταν θα έχουμε ακούσει τους λόγους τους, όταν θα
έχουμε αστειευθεί αρχικά με τις ιδέες τους, σχολιάσει τα κοστούμια τους,
παρακολουθήσει από την τηλεόραση τους γάμους τους, τις καλοκαιρινές βουτιές
τους στα γαλανά νερά, όταν θα έχουμε μάθει πως και αυτοί άνθρωποι είναι σαν
όλους τους άλλους, σύζυγοι, γονείς, εραστές ­ όταν τελικά αρχίσει να γίνεται
λόγος για έναν «φασισμό με ανθρώπινο πρόσωπο» θα τους υποδεχτούμε χωρίς τρόμο
στην κυβέρνηση του τόπου. Ο τρόμος θα έρθει ύστερα.