ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Κατάληψη, μήνας έβδομος

Μαχητικές διαδηλώσεις. Μεξικανοί φοιτητές κάνουν πορεία κρατώντας πορτρέτα του Τσε

«Εκπαίδευση: πρώτα στο παιδί του εργάτη, κι έπειτα στο παιδί του αστού!». Με
τέτοια συνθήματα διαδηλώνουν τους τελευταίους μήνες οι φοιτητές του Αυτόνομου
Εθνικού Πανεπιστημίου του Μεξικού, του μεγαλύτερου Πανεπιστημίου της Λατινικής
Αμερικής, το οποίο τελεί υπό κατάληψη από τις 20 Απριλίου. Το αρχικό αίτημα
των απεργών ήταν να ανακληθεί η απόφαση του πρύτανη Φρανσίσκο Μπαρνές να
αυξηθούν τα δίδακτρα από 6 δρχ. σε 36.000 δρχ. τον χρόνο. Κι όταν το αίτημά
τους αυτό ικανοποιήθηκε, προσέθεσαν κι άλλες απαιτήσεις. Να αναδιοργανωθεί το
πρόγραμμα σπουδών και η εξεταστέα ύλη. Να απλοποιηθεί η είσοδος στο
Πανεπιστήμιο. Να θεσπιστούν χώροι συζήτησης και ανάλυσης. Και, πάνω απ’ όλα,
να συγκροτηθεί με τη συμμετοχή των φοιτητών ένα Πανεπιστημιακό Συνέδριο, ένα
είδος συντακτικής εθνοσυνέλευσης ανοιχτής στην κοινωνία που θα χαράξει τη νέα
δομή και τις νέες λειτουργίες αυτού του γιγαντιαίου πανεπιστημιακού ιδρύματος,
με τους 270.000 φοιτητές και τους 30.000 λέκτορες και καθηγητές.

«Θα οδηγήσουμε τον Μπαρνές σε παραίτηση και θα αναλάβουμε εμείς τη διοίκηση
του Πανεπιστημίου», είπε από την τηλεόραση ένα μέλος της επαναστατικής
οργάνωσης «el Mosh» του Αλεχάντρο Ετσεβαρία, που ηγείται της απεργίας. Αυτή
την εβδομάδα κατελήφθησαν άλλα εννιά ινστιτούτα και ερευνητικά κέντρα όπου
πραγματοποιούνται οι μισές έρευνες της χώρας και οι επιστήμονες πετάχτηκαν έξω
με τις κλωτσιές. Οι απεργοί δεν αστειεύονται: οι έρευνες στις εισόδους είναι
αυστηρές, τα πανώ εύγλωττα («Το Πανεπιστήμιο το πληρώνει ο λαός. Γι’ αυτό
είναι δικό σου. Υπερασπίσου το!»), οι γενικές συνελεύσεις θυελλώδεις. Όπως
εξηγεί ένας απεργός στην «Ελ Παΐς», τα παραδοσιακά κόμματα και οργανώσεις δεν
ασκούν καμιά επιρροή. «Αυτό που μετράει είναι οι ατομικές θέσεις, με βάση τις
οποίες συνάπτονται οι συμφωνίες».

Ποιες συμφωνίες; Όλες οι μεσολαβητικές προσπάθειες για τη λήξη της απεργίας
έχουν αποτύχει και ήδη διακρίνονται κάποια σημάδια κόπωσης και δυσαρέσκειας
τόσο μεταξύ της πλειοψηφίας των φοιτητών και καθηγητών όσο και της κοινής
γνώμης.

«Δεν αρνούμαι τις τεράστιες ευθύνες και τη στενοκεφαλιά των αρχών», έγραψε
πρόσφατα ο αριστερός διανοούμενος Κάρλος Μονσιβάις στην εφημερίδα «Λα
Χορνάδα». «Με ερεθίζουν όμως οι προκλήσεις, η αδιαλλαξία, ο εξτρεμισμός χωρίς
πολιτικό ή ιδεολογικό περιεχόμενο, η βροχή των πορτρέτων του Τσε Γκεβάρα και
του Μάο χωρίς να είναι ενταγμένα σε κάποιο ιστορικό πλαίσιο». Κατά τον
φιλόσοφο Λουίς Βιγιόρο, όμως, «πρέπει να κατανοήσουμε την τεράστια απογοήτευση
μιας ομάδας νέων που αντιτίθενται σ’ ένα σύστημα το οποίο ταυτίζουν με τη
διαφθορά, τα συγκρουόμενα συμφέροντα και την παραβίαση των υποσχέσεων».

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το αδιέξοδο δεν θα λυθεί με βίαια μέσα. Κανείς δεν
θέλει να αναλάβει το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας λύσης: ούτε ο δήμαρχος της
πρωτεύουσας Κουαουτέμοκ Κάρντενας, που θα διεκδικήσει την προεδρία της χώρας
στις εκλογές του 2000, ούτε το Θεσμικό Επαναστατικό Κόμμα που κατέχει αυτό το
αξίωμα τις επτά τελευταίες δεκαετίες. Το Πανεπιστήμιο του Μεξικού δεν
προβλέπεται να ανοίξει πολύ σύντομα.