Αεροδρόμια που έγραψαν ιστορία

Ξεχωριστά αεροδρόμια. Το αεροδρόμιο του Κρόιντον, που ήταν το πρώτο
αεροδρόμιο του Λονδίνου, στην αριστερή φωτογραφία. Και στη δεξιά φωτογραφία,
το αεροδρόμιο Σπικ στο Λίβερπουλ, την εποχή του ’30Η English Heritage, η
οργάνωση που εργάζεται για τη διαφύλαξη και ανάδειξη της βρετανικής
κληρονομιάς, έχει ξεκινήσει αναζήτηση για την ανάδειξη των πιο ωραίων και
ιστορικών αεροδρομίων και των κτιρίων τους στη Βρετανία. Μαζί με Γάλλους και
Γερμανούς συναδέλφους τους ­ από τη Γαλλική Διεύθυνση Κληρονομιάς και το
Γραφείο Επισήμων Μνημείων της Γερμανίας, αντίστοιχα ­ οι ερευνητές της English
Heritage ψάχνουν να βρουν αεροδρόμια που ξεχωρίζουν, όχι μόνο λόγω της
καλαισθησίας και της ωραίας κατασκευής τους, αλλά και αεροδρόμια που
αιχμαλωτίζουν την πρωτόγνωρη αίσθηση κινδύνου και ελευθερίας που ένιωθαν οι
πρωτοπόροι πιλότοι και σημειώνουν τη σημασία της αεροπλοΐας και στους δύο
Παγκοσμίους Πολέμους.

Κτίρια που έχουν καταγραφεί ­ ή αναμένεται σύντομα να χαρακτηριστούν ­ ως
κτίσματα ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής ή ιστορικής σημασίας περιλαμβάνουν υπόστεγα
αεροδρομίων, πύργους ελέγχου, εργαστήρια κατασκευής και επιδιόρθωσης
αεροπλάνων και λέσχες αξιωματικών της αεροπορίας. Στα αεροδρόμια που κρίθηκαν
πλήρη από κάθε άποψη, συμπεριλαμβάνεται το αεροδρόμιο της RAF (Βρετανική
Πολεμική Αεροπορία που γνώρισε ημέρες μεγάλης δόξας κατά τους Α’ και Β’
Παγκοσμίους Πολέμους), στο Κέιμπριτζσαϊρ. Σε αυτό το αεροδρόμιο, η αίθουσα
πολεμικών επιχειρήσεων είναι ακόμα εξοπλισμένη με τα τηλέφωνα που υπήρχαν κατά
τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ στους επισκέπτες δίνεται η δυνατότητα να ακούσουν
τον ήχο της σειρήνας που χτυπούσε όταν επραγματοποιείτο επιδρομή στο αεροδρόμιο.

Ένα άλλο αεροδρόμιο που κρίθηκε ενδιαφέρον, είναι το στρατιωτικό αεροδρόμιο
στην Οξφορντσάιρ, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 1917, ως βάση πολεμικών
αεροπλάνων και το οποίο ακόμα και σήμερα διατηρεί το… παραδοσιακό γρασίδι
στο τερέν προσγείωσης των αεροπλάνων!

Επίσης μελετάται το αεροδρόμιο της RAF στην περιοχή Μπίγκιν Χιλ, το οποίο έχει
μείνει στην ιστορία για τον ρόλο που διεδραμάτισε στη Μάχη της Βρετανίας και
το οποίο τώρα ανήκει στον ιδιοκτήτη της Φόρμουλα 1 ­ τον Μπέρνι Έκελστοουν. Ως
εξέχουσας ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας έχουν κριθεί σε αυτό το
αεροδρόμιο, οι λέσχες των αξιωματικών και των λοχαγών καθώς και το κέντρο απολύμανσης.

Άλλα υποψήφια για διατήρηση και αναπαλαίωση αεροδρόμια είναι κάποιες βάσεις
αεροπλοΐας του Ναυτικού ­ όπως είναι το HMS Δαίδαλος στο Χάμπσαιρ, ένα άλλο
στην Κορνουάλη και ένα ακόμα στο Σόμερσετ.

Το πιο καλά διατηρημένο πολιτικό αεροδρόμιο είναι το Σπικ στο Λίβερπουλ, όπου
το Αρ Ντεκό αεροδρόμιο πρόκειται να μετατραπεί σε ξενοδοχείο και το υπόστεγό
του θα γίνει ψυχαγωγικό κέντρο για εσωτερικό τένις.

Ένα άλλο Αρ Ντεκό αεροδρόμιο στο Σάσεξ, δεν έχει αλλάξει σχεδόν καθόλου από το
1935 που πρωτάρχισε να λειτουργεί, ενώ στο Isle of Man, ένας τριώροφος πύργος
ελέγχου που κατασκευάσθηκε για τη Ναυτική Αεροπορία, ακόμα λειτουργεί.

Υπάρχουν όμως και κάποια κτίρια που χρονολογούνται από την εποχή του Ψυχρού
Πολέμου, τα οποία παρουσιάζουν τώρα ιστορικό ενδιαφέρον για τους ερευνητές.

Σε αυτά τα κτίρια συμπεριλαμβάνονται οι λεγόμενες «ενδυναμωμένες κατασκευές
αεροσκαφών», που είναι σωληνοειδή κτίσματα βαριάς τσιμεντένιας κατασκευής, τα
οποία είναι προστατευμένα από χώμα και γρασίδι. Μέσα σε αυτά τα κτίσματα, οι
μηχανικοί και οι πιλότοι μπορούσαν να προετοιμάζουν, να ανεφοδιάζουν τα
αεροπλάνα τους με ασφάλεια, σίγουροι ότι τίποτε δεν θα μπορούσε να τους πλήξει
­ εκτός από ένα άμεσο χτύπημα. Μία άλλη τέτοια καινοτομία της εποχής του
Ψυχρού Πολέμου ήταν το «υπόστεγο Q». Επρόκειτο για ένα υπόστεγο που βρισκόταν
στο τέλος ενός διαδρόμου απογείωσης και προσγείωσης αεροσκαφών. Εκεί υπήρχαν
πάντα αεροπλάνα πλήρως εξοπλισμένα, εφοδιασμένα και οπλισμένα, ώστε να
μπορούσαν να ξεκινήσουν οι μηχανές τους εντός δευτερολέπτων εάν παρουσιαζόταν
τέτοιου είδους ανάγκη.

Αεροδρόμια μνήμης και σε Γαλλία, Γερμανία

Η μελέτη αυτής της English Heritage που ονομάζεται «L’ Europe de L’ Air», δεν
περιορίζεται επομένως μονάχα στην αναζήτηση ωραίων και ιστορικών αεροδρομίων
στην Αγγλία, αλλά επεκτείνεται και στη Γαλλία και τη Γερμανία.

Τα κτίρια του Χίτλερ στο αεροδρόμιο Τεμπελχόφ του Βερολίνου, τα οποία είναι
κατασκευασμένα στο μνημειώδες στυλ του Τρίτου Ράιχ, ήδη τελούν υπό προστασία
ως «κομμάτια της γερμανικής κληρονομιάς». Χαρακτηριστικό της ιστορικής αξίας
είναι οι ειδικά κατασκευασμένες οροφές του αεροδρομίου, που ήταν φτιαγμένες
ειδικά για την υποδοχή και φιλοξενία του πλήθους που συγκεντρωνόταν στις
αεροπορικές επιδείξεις της στρατιωτικής αεροπορίας του Φύρερ.

Από δικής τους πλευράς, οι Γάλλοι διατηρούν και αναπαλαιώνουν το αεροδρόμιο Le
Bourget, βόρεια του Παρισιού, το οποίο εχρησιμοποιείτο μέχρι που άρχισε να
λειτουργεί το αεροδρόμιο Charles de Gaulle.

Όπως λέει ο Πολ Σμιθ, ένας Βρετανός ειδικός επιστήμονας, ο οποίος εργάζεται
για τη Γαλλική Διεύθυνση Κληρονομιάς: «Το Le Bourget είναι ένα από τα
παλαιότερα πολιτικά αεροδρόμια του κόσμου, με υπόστεγα που χρονολογούνται στο
1922, καθώς και με μία έξοδο του αεροδρομίου που είναι ειδικά χτισμένη για τη
Διεθνή Έκθεση του 1937».

Ο Βρετανός ειδικός τόνισε επίσης, πως οι Γάλλοι επίσης προστατεύουν και
διατηρούν έναν αερολιμένα κοντά στην Τουλούζη, ο οποίος είναι γνωστός για τη
σχέση του με τον διάσημο συγγραφέα και αεροπόρο Αντουάν ντε Σεντ Εξιπερί.
«Ολόκληρο το αεροδρόμιο μάς θυμίζει την ηρωική εποχή των πρωτοπόρων πιλότων ­
τότε που τα αεροπλάνα βρίσκονταν στα πρώτα τους βήματα».