Φροντίδα για τους μετανάστες

Στα μάτια της η Ελλάδα αντιπροσωπεύει μια τεράστια πρόκληση: μια χώρα στο
σταυροδρόμι Ανατολής – Δύσης, η πρώτη πόρτα που βρίσκουν μπροστά τους χιλιάδες
μετανάστες μέχρι να φτάσουν σε ό,τι νομίζουν παράδεισο και ταυτόχρονα ο τόπος
όπου γεννήθηκε η έννοια του ασύλου.

Φλορίντα Ροντρίγκες: «Ελπίζουμε σε μια καλή συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση για τους αιτούντες άσυλο»

Αναλαμβάνοντας τα καθήκοντά της η κα Φλορίντα Ρόχας Ροντρίγκες, επικεφαλής του
Γραφείου της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στη χώρα μας, δεν
περίμενε ποτέ ότι από τη δεύτερη κιόλας ημέρα της εγκατάστασής στην Αθήνα θα
ξεσπούσε μια ακόμα κρίση στο ήδη πιεσμένο σκηνικό των Βαλκανίων, με τους
χιλιάδες πρόσφυγες από το Κόσοβο να αναζητούν «προσωρινή φιλοξενία» στις
γειτονικές χώρες. Τότε λοιπόν τής ζητήθηκε, όπως και σε όλους τους συναδέλφους
της, να θέσει στην ελληνική κυβέρνηση το θέμα της «φιλοξενίας». Το ευγενικό
«πολύ θα θέλαμε, αλλά…» που εισέπραξε δεν την αποθάρρυνε καθόλου. Άλλωστε
«κατανοεί απολύτως τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα» κι ας μην
έχει καταφέρει ακόμα ­ έξι μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της ­ να
συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών και να συζητήσουν απευθείας το ακανθώδες
πρόβλημα. Σήμερα, με το κείμενο των θέσεων που πήραν οι «15» ανά χείρας, η
δομινικανικής καταγωγής κα Ροντρίγκεζ, «άνθρωπος κατ’ εξοχήν αισιόδοξος»,
προτιμά να βλέπει το ποτήρι μισογεμάτο.

Από τη μια, γιατί «στην Ελλάδα η κατάσταση είναι καλύτερη σήμερα απ’ ό,τι στο
παρελθόν για τους αιτούντες άσυλο, αφού έχουν σταματήσει κατ’ αρχήν οι μαζικές
απελάσεις στα σύνορα» και, από την άλλη, γιατί το Τάμπερε «έστειλε θετικό
μήνυμα για το μέλλον χιλιάδων προσφύγων, οι οποίοι αναζητούν προστασία μέσω
του θεσμού του ασύλου στην Ευρώπη».

Εκτός από το θέμα του ασύλου και της χάραξης κοινής πολιτικής στις διαδικασίες
χορήγησής του, στο Τάμπερε της Φινλανδίας τέθηκε και το θέμα χειρισμού
έκτακτων κρίσεων, όπως του Κοσόβου. Και μπορεί οι «15» να αποφάσισαν ότι «θα»
υποβληθούν σχέδια δράσης, «θα» δοθούν χρήματα (χωρίς να διευκρινιστεί από
πού), «θα» υπάρξουν βήματα εναρμόνισης και, γενικά, πιστοί ως προς το σύνηθες
«κοινοτικό πνεύμα» να παρέπεμψαν στο απώτερο μέλλον τις αποφάσεις για το παρόν
των προσφύγων και μεταναστών στην Ευρώπη, όμως υπάρχει ένας τουλάχιστον λόγος
για να χαίρεται η κα Ροντρίγκες μετά το Τάμπερε: «Μπορεί να μην πήραν καμία
απόφαση, άλλωστε δεν περιμέναμε κάτι τέτοιο, ήταν όμως, αναμφίβολα, ένα βήμα
προς θετική κατεύθυνση το ότι οι χώρες-μέλη της Ε.Ε. επισήμαναν την
αναγκαιότητα η κοινή πολιτική για το άσυλο και τους μετανάστες να έχει ως βάση
τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη Συμβαση της Γενεύης. Η θέση αυτή
δίνει την ευκαιρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αναπτύξει μια συνολική πολιτική
ασύλου βασισμένη αποκλειστικά και μόνο στην ανάγκη παροχής διεθνούς προστασίας
σε όσους διώκονται. Το Τάμπερε είναι το πρώτο βήμα. Μην ξεχνάμε άλλωστε πόσο
έχει αυξηθεί ο αριθμός των προσφύγων μετά το ’90, αριθμός που παρέμεινε
σταθερός όσο διαρκούσε ο Ψυχρός Πόλεμος. Κι από την άλλη, τόσο η επίσημη θέση
όσο και η κοινή γνώμη των ευρωπαϊκών χωρών έχει αποτύχει μέχρι στιγμής να
διαχωρίσει τους αιτούντες άσυλο από όσους αναζητούν καλύτερη μοίρα, τους
οικονομικούς δηλαδή μετανάστες. Η έμφαση πλέον δίνεται περισσότερο στον
αποκλεισμό των συνόρων. Και μην ξεχνάμε ότι αν το άσυλο απειληθεί στην Ευρώπη,
θα απειληθεί σε ολόκληρο τον κόσμο».