Φόρος στην αποζημίωση

Απόλυση. Μια λέξη εφιάλτης που τελευταία ακούγεται όλο και πιο συχνά στη
ζωή μας. Η συνεχιζόμενη επιχειρησιακή αναδιάρθρωση, ο τεχνολογικός εξοπλισμός
σε όλους τους βασικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας και ειδικότερα στη
γεωργία, στη βιομηχανία και σε ορισμένους τομείς των υπηρεσιών, η αυξανόμενη
συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας καθώς και ο εξορθολογισμός των
προσλήψεων στον δημόσιο τομέα, αποτελούν παράγοντες που ασκούν και θα ασκούν
πίεση στην αγορά εργασίας.

Τι γίνεται σε περίπτωση μιας απόλυσης; Κατ’ αρχάς ο απολυμένος το πρώτο που
πρέπει να κάνει, είναι να αρχίσει την αναζήτηση για μια άλλη δουλειά, κάτι που
είναι εξαιρετικά δύσκολο υπό τις παρούσες συνθήκες στην αγορά εργασίας.
Υπομονή και επιμονή είναι τα δύο όπλα που θα τον βοηθήσουν στη δύσκολη
προσπάθειά του.

Δικαιώματα

Ωστόσο, υπάρχουν και ορισμένα δικαιώματα που πρέπει ο άνεργος να γνωρίζει. Κι
ένα σημαντικό θέμα που πρέπει να ξέρει, προκειμένου να μη βρεθεί προ
εκπλήξεων, είναι ότι η αποζημίωση φορολογείται.

Με την ισχύουσα νομοθεσία ορίζεται ότι η αποζημίωση της απόλυσης υπόκειται σε
φορολογία, γιατί θεωρείται ότι αποτελεί εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες! Η
σχετική διάταξη αναφέρει ότι οι αποζημιώσεις που καταβάλλονται στους
απολυόμενους ιδιωτικούς υπαλλήλους και εργατοτεχνίτες φορολογούνται αυτοτελώς,
σύμφωνα με συγκεκριμένη φορολογική κλίμακα. Ο φόρος υπολογίζεται με βάση την
κλίμακα στο καθαρό ποσό της αποζημίωσης, μετά την αφαίρεση ποσού 1.000.000
δρχ., που δεν θεωρείται εισόδημα και παρακρατείται κατά την πληρωμή της στον
δικαιούχο. Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα που θα πάρει
αποζημίωση 5 εκατομμυρίων δραχμών, θα πληρώσει φόρο περίπου 300.000 δρχ., και
χαρτόσημο άλλες 30.000 δρχ. Ο φόρος υπολογίζεται στο καθαρό ποσό της
αποζημίωσης και παρακρατείται κατά την πληρωμή της στον δικαιούχο. Σημειώνεται
ότι η απόδοση του φόρου καθώς και του χαρτοσήμου γίνεται με αυτοτελή δήλωση
στην αρμόδια Εφορία.

Υπάρχουν όμως και άλλα σημεία της ισχύουσας νομοθεσίας που πρέπει να γνωρίζει
ο απολυμένος. Ας δούμε ορισμένα από αυτά:

* Σε ό,τι αφορά τους ιδιωτικούς υπαλλήλους, ο εργοδότης έχει τη δυνατότητα να
προχωρήσει σε απόλυση με δύο τρόπους: Είτε με προειδοποίηση είτε με άμεση
καταγγελία της σύμβασης εργασίας, δηλαδή χωρίς προειδοποίηση. Εάν πρόκειται
για εργατοτεχνίτες, επιτρέπεται μόνο η άμεση καταγγελία της σύμβασης εργασίας,
χωρίς δηλαδή προειδοποίηση.

Η αποζημίωση

* Η αποζημίωση λόγω απόλυσης καταβάλλεται με την έγγραφη καταγγελία. Εάν δεν
καταβληθεί η αποζημίωση, η απόλυση είναι άκυρη.

* Δεν καταβάλλεται αποζημίωση, όταν ο εργαζόμενος παραιτείται. Επίσης δεν
καταβάλλεται αποζημίωση στις περιπτώσεις που ο εργαζόμενος δεν συμπλήρωσε δύο
μήνες εργασίας στον ίδιο εργοδότη.

* Η αποζημίωση της απόλυσης: Στην περίπτωση που η απόλυση γίνεται με
προειδοποίηση, ο εργοδότης έχει υποχρέωση, όταν παρέλθει η προθεσμία της
προειδοποίησης, να καταβάλει στον μισθωτό που απολύεται το μισό της
αποζημίωσης, την οποία όφειλε να καταβάλει στην περίπτωση απόλυσης χωρίς
προειδοποίηση. Σε περίπτωση που η απόλυση γίνεται χωρίς προειδοποίηση, εάν το
ποσόν της οφειλόμενης αποζημίωσης δεν υπερβαίνει τις αποδοχές 6 μηνών ­ για
κάθε έναν από τους απολυόμενους μισθωτούς ­ ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να
καταβάλει την αποζημίωση ολόκληρη την ημέρα που λύεται η εργασιακή σύμβαση.
Εάν η οφειλόμενη αποζημίωση είναι μεγαλύτερη από τις αποδοχές 6 μηνών, τότε ο
εργοδότης οφείλει να καταβάλει κατά την απόλυση μέρος της αποζημίωσης ίσο με
τις αποδοχές 6 μηνών, ενώ το υπόλοιπο ποσό μπορεί να το καταβάλει σε
τριμηνιαίες δόσεις.

* Το ποσό της αποζημίωσης στους ιδιωτικούς υπαλλήλους, σε περίπτωση απόλυσης,
καθορίζεται ανάλογα με τα έτη προϋπηρεσίας του απολυομένου στον τελευταίο
εργοδότη. Για τους μισθωτούς που έχουν συμπληρώσει πάνω από 10 έτη υπηρεσίας,
προστίθενται για κάθε έτος υπηρεσίας ενός μηνός αποδοχές μετά τους 6 μισθούς.
Σε καμιά περίπτωση η αποζημίωση δεν μπορεί να υπερβεί τις αποδοχές 24 μηνών,
δηλαδή 2 ετών.

* Ο υπολογισμός της αποζημίωσης γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του
εργαζομένου κατά τον τελευταίο μήνα, με καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Στον
υπολογισμό της αποζημίωσης, περιλαμβάνονται οι κάθε είδους παροχές, τα
επιδόματα (πάσης φύσεως), τα εκτός έδρας, οδοιπορικά, έξοδα διανυκτέρευσης, τα
δώρα Πάσχα και Χριστουγέννων, οι προσαυξήσεις των Κυριακών, εορτών και
νυκτερινών ωρών, η υπερεργασία κ.ά.

* Η αποζημίωση των εργαζομένων με μειωμένο ωράριο υπολογίζεται πάνω στις
μειωμένες αποδοχές που παίρνουν λόγω μειωμένης απασχόλησης.

* Αν ο εργαζόμενος απολυθεί και δεν έχει πάρει την κανονική ετήσια άδεια,
δικαιούται να πάρει τις αποδοχές των ημερών της αδείας του και το επίδομα αδείας.

Το επίδομα ανεργίας

Μετά την απόλυση υπάρχει ο δρόμος της αναζήτησης μιας νέας δουλειάς αλλά και
αυτός του ταμείου ανεργίας. Σ’ αυτή την περίπτωση ο ΟΑΕΔ παρέχει το επίδομα
ανεργίας με τις παρακάτω προϋποθέσεις:

1. Αν επιδοτείται για πρώτη φορά:

* Ο ασφαλισμένος πρέπει να έχει πραγματοποιήσει 80 ημέρες εργασίας τον χρόνο,
τα δύο προηγούμενα χρόνια, πριν από την επιδότησή του. Το τελευταίο όμως
14μηνο πρέπει να έχει συμπληρώσει 125 ημέρες εργασίας χωρίς να υπολογίζονται
οι τελευταίοι δύο μήνες.

* Επίδομα ανεργίας παίρνει και ο ασφαλισμένος που έχει πραγματοποιήσει στα δύο
προηγούμενα χρόνια, πριν από την απόλυσή του, 200 ημέρες εργασίας (χωρίς να
υπολογίζονται οι δύο τελευταίοι μήνες), από τις οποίες 80 ημέρες, το λιγότερο,
τον χρόνο.

2. Αν επιδοτείται για δεύτερη και πλέον φορά:

* Ο ασφαλισμένος πρέπει να έχει πραγματοποιήσει 125 ημέρες εργασίας το
τελευταίο 14μηνο, πριν από την απόλυσή του, χωρίς να υπολογίζονται σε αυτές οι
ημέρες εργασίας των δύο τελευταίων μηνών.

Σημειώνεται ότι για τους απασχολούμενους σε τουριστικά επαγγέλματα (ή και
εποχικά, π.χ. μουσικοί, ηθοποιοί κ.ά.) αρκούν 100 ημέρες εργασίας το τελευταίο
12μηνο. Για ορισμένες κατηγορίες (αλιεργάτες) αρκούν 100 ημέρες εργασίας το
τελευταίο 14μηνο.

Εξάλλου, παρέχεται η δυνατότητα στους μισθωτούς της μεταφοράς του δικαιώματος
ανεργίας στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αναζήτηση εργασίας, με βάση
κανονισμό της ΕΟΚ (Έντυπο Ε303 για μεταφορά επιδότησης) με την προϋπόθεση ότι:

* Έχουν εγγραφεί πριν από την αναχώρησή τους στην αρμόδια υπηρεσία απασχόλησης
για αναζήτηση εργασίας και έχουν παραμείνει στη διάθεση των υπηρεσιών αυτών
τουλάχιστον 4 εβδομάδες μετά την έναρξη της ανεργίας τους.

* Έχουν εγγραφεί εντός 7 ημερών στις αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους-μέλους,
όπου μεταβαίνουν. Το δικαίωμα μεταφοράς διατηρείται για 3 μήνες, κατά ανώτατο όριο.