ΠΡΟΣΩΠΑ Δολάρια για την επανεκλογή του

Ίσως να μην ήταν εγκληματικό, ήταν όμως σίγουρα οικονομικά παράλογο:
δισεκατομμύρια δολάρια δυτικής βοήθειας προς τη Ρωσία μετατράπηκαν το 1996 σε
κρατικά ομόλογα, προκειμένου να ενισχυθεί ο Μπορίς Γιέλτσιν.

Μπορίς Γιέλτσιν. Η Ρωσία κατέρρευσε χάριν της επανεκλογής του

Στόχος αυτής της κίνησης, που έγινε κάτω από τη «μύτη» του Διεθνούς
Νομισματικού Ταμείου, ήταν να καλυφθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ρωσίας,
να πληρωθούν οι συντάξεις και να ενισχυθούν έτσι οι πιθανότητες επανεκλογής
του Μπόρις Γιέλτσιν, ο οποίος υπολειπόταν σημαντικά του κομμουνιστή ηγέτη
Γκενάντι Ζιουγκάνοφ στις δημοσκοπήσεις. Όπως είπαν αξιωματούχοι του ΔΝΤ στην
εφημερίδα «Ομπζέρβερ», ο οργανισμός γνώριζε ότι η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας
διοχέτευε τα δάνεια σε διεθνείς αγορές και τα «ανακύκλωνε» στη Μόσχα.

Στις αρχές του 1996, η Κεντρική Τράπεζα επέτρεψε να αγοράζονται από ξένους τα
βραχυπρόθεσμα ομόλογα (γνωστά ως GKO) που είχαν εκδοθεί τον προηγούμενο χρόνο
από το υπουργείο Οικονομικών για τους Ρώσους πολίτες, με σκοπό να καλυφθεί το
έλλειμμα του προϋπολογισμού. Όπως αποκαλύφθηκε πριν από λίγο καιρό, ένας από
τους μεγαλύτερους «ξένους» επενδυτές ήταν στην πραγματικότητα η ίδια η
Κεντρική Τράπεζα. Η Τράπεζα μετάγγισε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στα GKO
μέσω των αντιπροσώπων της στο Νιου Τζέρσεϊ (Fimaco) και στη Γαλλία (Evrobank).
Όπως αποκαλύπτουν έγγραφα που έδωσε στη δημοσιότητα το Διεθνές Νομισματικό
Ταμείο, οι δύο αυτές τράπεζες τοποθέτησαν το 1996 στα GKO 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η εκστρατεία του Γιέλτσιν ενισχύθηκε και από τους μεγαλοεπιχειρηματίες της
Ρωσίας, οι επτά ισχυρότεροι των οποίων συναντήθηκαν τον Ιανουάριο του 1996 στο
Νταβός και συμφώνησαν να παραμερίσουν τις διαφορές τους και να βοηθήσουν να
επανεκλεγεί ο Ρώσος πρόεδρος. Ανάμεσά τους ήταν ο πρώην έμπορος αυτοκινήτων
Μπορίς Μπερεζόφσκι και ο τραπεζίτης Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, που κέρδισαν τεράστια
χρηματικά ποσά από τις ιδιωτικοποιήσεις. Σήμερα, η διεθνής αστυνομία ερευνά
τις αυτοκρατορίες τους και τους θεωρεί ύποπτους για τον «βιασμό της Ρωσίας».

Το τίμημα που πληρώθηκε για τη στήριξη του Γιέλτσιν ήταν το οικονομικό κραχ
του Αυγούστου του 1998, αποτέλεσμα της τεράστιας αύξησης του ελλείμματος του
προϋπολογισμού και του εξωτερικού χρέους. Το ΔΝΤ πίστευε ότι η
φιλελευθεροποίηση της αγοράς ομολόγων θα οδηγούσε και σε φορολογική πειθαρχία.
Κάτι τέτοιο δεν μπορούσε βέβαια να επιτευχθεί στις αρχές του 1996: έπρεπε να
πληρωθούν μισθοί και συντάξεις και ­ το κυριότερο ­ να επανεκλεγεί ένας
πρόεδρος που πήγαινε πολύ άσχημα στις δημοσκοπήσεις.