[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Πάνε σχεδόν 90 χρόνια από τότε που ο σοσιαλδημοκράτης γερο-Μπάμπελ αναρωτιόταν
στη γερμανική Βουλή τι ανοησία είπε και τον χειροκροτούσαν αυτά τα «γουρούνια»
­ οι πολιτικοί του αντίπαλοι. Έκτοτε η μέθοδος αυτή ­ να αναζητάς τι θέλει ο
αντίπαλός σου για να γνωρίζεις τι πρέπει να… αποφεύγεις εσύ ­
χρησιμοποιείται ευρύτατα στη χάραξη της πολιτικής. Αν και δεν είναι αλάνθαστη,
μπορεί συχνά να οδηγήσει σε ιδιαίτερα διαφωτιστικά συμπεράσματα. Όπως για
παράδειγμα με την τελευταία έκρηξη Ετζεβίτ για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις: ας
αφήσουν ­ είπε ­ την Ελλάδα και την Τουρκία να επιλύσουν μόνες τους τις
διαφορές τους. Ερώτημα πρώτο: σε ποιους απευθύνεται ο Τούρκος πρωθυπουργός; Η
απάντηση φυσικά δεν θέλει πολλή σκέψη ­ στους Αμερικανούς κατά κύριο λόγο.
Ενδεχομένως και στους διεθνείς οργανισμούς βέβαια, όπως και στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, αλλά είναι γνωστό ότι αυτοί είναι κατά το μάλλον ή ήττον ανίσχυροι
χωρίς την αμερικανική υποστήριξη. Τι συνέβη, λοιπόν; Γιατί ο κ. Ετζεβίτ
υιοθετεί το σύνθημα «Γιάνκις γκο χόουμ»; Ξύπνησε άραγε το αριστερό του
παρελθόν; Και ­ κυρίως ­ τι αυτό συνεπάγεται για την Ελλάδα; Ο καθένας μπορεί
να δώσει τη δική του ερμηνεία, υπάρχει όμως και πάλι μία απλή εξήγηση. Ο κ.
Ετζεβίτ δεν θέλει μεσολαβητές ούτε διεθνώς αναγνωρισμένη διαδικασία επίλυσης
των διαφορών γιατί ευελπιστεί ότι αν η Ελλάδα και η Τουρκία αφεθούν μόνες τους
τότε θα ισχύσει το δίκαιο του ισχυροτέρου. Κατ’ αντιδιαστολή βέβαια αυτό
σημαίνει ότι η Ελλάδα ­ όσο και αν δικαίως δυσανασχετεί για τις πιέσεις ­ έχει
κάθε λόγο να επιδιώκει την αμερικανική εμπλοκή. Όπως έλεγε ο αείμνηστος
Ανδρέας Παπανδρέου, η σχέση Αθήνας – Άγκυρας είναι τριγωνική και περνά από την
Ουάσιγκτον. Δεν είναι απλώς ρεαλισμός ή αποδοχή του συσχετισμού δυνάμεων.
Είναι ταυτόχρονα αναγνώριση ότι οι ΗΠΑ παίζουν έναν σταθεροποιητικό ρόλο στην
περιοχή και συγκρατούν την επιθετικότητα της Τουρκίας. Μέσα από μια τέτοια
οπτική μάλιστα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα προσφάτως εκδοθέντα
απομνημονεύματα Κίσινγκερ. Έχουμε συνηθίσει να αποδίδουμε την τραγωδία της
Κύπρου στην προδοσία της χούντας και της CIA. Ένας ακόμη παράγοντας
ενδεχομένως να υπήρξε καθοριστικός: το Γουότεργκεϊτ που προκάλεσε ένα
προσωρινό κενό εξουσίας στις ΗΠΑ. Ένα κενό που με περισσό θράσος
εκμεταλλεύτηκε τότε ο κ. Ετζεβίτ.

Υ.Γ.: Ο τίτλος ­ όπως όλα τα καλά πράγματα σ’ αυτή τη ζωή ­ ανήκει σ’ άλλον.
Είναι από το ομώνυμο βιβλίο του κ. Γιάννη Γιαννουλόπουλου με αφορμή μια άλλη
εθνική καταστροφή του 1897.