Μένουμε από… βενζίνη 1η Ιανουαρίου

Η χρήση πρόσθετων υλικών στη βενζίνη, για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα παλαιού τύπου Ι.Χ., θα «φουντώσει» το νέφος

Χωρίς βενζίνη κινδυνεύουν να μείνουν από την 1η Ιανουαρίου πάνω από 400.000
ιδιοκτήτες αυτοκινήτων και αρκετών χιλιάδων δικύκλων, εφόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση
δεν δώσει παράταση ­ όπως απειλεί να κάνει ­ στη διάθεση τής μολυβωμένης
βενζίνης (σούπερ). Θυμίζουμε ότι με την οδηγία 70 του 1998 η Ευρωπαϊκή Ένωση
απαγόρευσε τη διάθεση βενζίνης με μόλυβδο από 1-1-2000 για όλα τα κράτη-μέλη
για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος.

Στην ίδια οδηγία όμως προβλέπεται ότι θα μπορεί να δοθεί παράταση, εφόσον αυτό
επιβληθεί από σοβαρούς λόγους, μέχρι το 2004. Στην πορεία διαπιστώθηκε ότι τα
περισσότερα κράτη δεν είχαν αντίρρηση για την εφαρμογή του μέτρου, πλην της
Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας που ζήτησαν να τους δοθεί το
δικαίωμα να διαθέτουν βενζίνη με μόλυβδο μέχρι το 2004. Φαίνεται όμως ότι η
φωνή των τριών αυτών κρατών δεν είναι και τόσο ισχυρή στην Ε.Ε., η οποία ήδη
τους διεμήνυσε ότι δεν πρόκειται να δοθεί παράταση σε κανένα κράτος-μέλος.

Βέβαια οι τρεις χώρες εξακολουθούν να πιέζουν για να πετύχουν παράταση, αλλά
μέχρι στιγμής οι πιέσεις αυτές δεν έχουν αποτέλεσμα.

Έτσι αν τελικά η Ε.Ε. δεν δώσει παράταση θα πρέπει να απαγορευτεί η διάθεση
βενζίνης σούπερ και το πρόβλημα που θα έχουν εκατομμύρια ιδιοκτήτες
αυτοκινήτων στις τρεις χώρες θα είναι πολύ μεγάλο. Και αυτό γιατί ναι μεν η
Ε.Ε. συνιστά τη χρήση ορισμένων πρόσθετων στην αμόλυβδη βενζίνη ώστε να μπορεί
να χρησιμοποιηθεί και από αυτοκίνητα συμβατικής τεχνολογίας, αλλά και πάλι το
πρόβλημα δεν λύνεται μια και αυτά τα πρόσθετα (κυρίως αρωματικοί
υδρογονάνθρακες) δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αυτοκίνητα που έχουν
κατασκευαστεί πριν από το 1985. Ειδικά όμως για τη χώρα μας υπάρχει και το
πρόσθετο πρόβλημα ότι η χρήση αυτών των πρόσθετων υλικών στη βενζίνη θα
αυξήσει τους ρύπους και θα «ξαναφουντώσει» το νέφος, που τόσες προσπάθειες και
δαπάνες έχουν γίνει για να μειωθεί. Γιατί ­ όπως υποστηρίζουν όλοι οι ειδικοί
­ τα πρόσθετα στη βενζίνη θα δημιουργούν πολύ περισσότερους και πιο
επικίνδυνους για την υγεία ρύπους.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του υπουργείου Περιβάλλοντος – Χωροταξίας και
Δημοσίων Έργων το πρόβλημα αφορά πάνω από 400.000 ιδιοκτήτες αυτοκινήτων, από
τους οποίους περίπου οι 200.000 έχουν αυτοκίνητα που έχουν κατασκευαστεί πριν
από το 1985 και τα οποία δεν θα μπορούν να κυκλοφορήσουν μια και δεν μπορούν
να χρησιμοποιήσουν αμόλυβδη βενζίνη (επειδή είναι παλαιάς τεχνολογίας), ενώ
ούτε πρόσθετα μπορούν να βάλουν στη βενζίνη αυτή. Το ίδιο ισχύει και για
χιλιάδες δίκυκλα, κυρίως μικρού κυβισμού, ο ακριβής αριθμός των οποίων είναι
άγνωστος, μια και πολλά από αυτά δεν είναι καν ταξινομημένα από το υπουργείο
Μεταφορών – Επικοινωνιών.

Επειδή το πρόβλημα που θα ανακύψει είναι πολύ σοβαρό, η χώρα μας, σε
συνεργασία με την Ισπανία και την Πορτογαλία, προβάλλοντας και το μέγα θέμα
της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ­ ειδικά στην περιοχή της πρωτεύουσας ­ κάνει
συνεχείς προσπάθειες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μήπως και πετύχει να της δοθεί
παράταση. Η οριστική απόφαση τής Κομισιόν για το αν δοθεί ή όχι παράταση
αναμένεται να ληφθεί τον Νοέμβριο.

Οι μοτοσυκλέτες μπορούν και χωρίς μόλυβδο

Η κατάργηση της σούπερ βενζίνης από τα πρατήρια δεν πρόκειται να δημιουργήσει
τόσο μεγάλα προβλήματα στους ιδιοκτήτες τών, ούτε λίγο ούτε πολύ, 1.500.000
μοτοσυκλετών και περίπου άλλων τόσων μοτοποδηλάτων που είναι καταχωρημένα στις
κατά τόπους υπηρεσίες του υπουργείου Συγκοινωνιών και στα Αστυνομικά Τμήματα,
όσο στην επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Ο λόγος είναι απλός: οι έδρες των
βαλβίδων των τετράχρονων κινητήρων των ιαπωνικών μοτοσυκλετών που έχουν
κατασκευαστεί μετά το 1985, και αποτελούν περίπου το 90% του συνόλου,
αποτελούνται από υλικά ανθεκτικά στη φθορά, χωρίς να είναι απαραίτητη η χρήση
του μολύβδου στο καύσιμο. Το ίδιο ισχύει και για τις γερμανικές μοτοσυκλέτες,
ενώ το πρόβλημα ίσως να υπάρξει σε παλαιότερους κινητήρες που δεν έχουν
τέτοιες προδιαγραφές, οι οποίοι θα χρειαστούν πρόσθετα μέσα στη βενζίνη. Σε
δίχρονους κινητήρες το πρόβλημα είναι πρακτικά ανύπαρκτο, μιας και η μόνη
απαίτησή τους είναι στις αντικροτικές ικανότητες του καυσίμου (μίνιμουμ
αριθμός οκτανίων). Κατά τα άλλα η απόδοση των κινητήρων δεν μειώνεται στο
παραμικρό. Το κυριότερο πρόβλημα από αυτή την απόφαση της Ε.Ε. είναι η
πολλαπλάσια επιβάρυνση του περιβάλλοντος και φυσικά του αέρα που αναπνέουμε
όλοι μας, αφού η χρήση αμόλυβδης βενζίνης χωρίς τριοδικό καταλύτη και κλειστά
φίλτρα ενεργού άνθρακα στα ρεζερβουάρ (που διαθέτουν σήμερα όλα τα αυτοκίνητα
αντιρρυπαντικής τεχνολογίας) ισοδυναμεί με εχθρική προς το περιβάλλον
ενέργεια, κυρίως λόγω της ύπαρξης σοβαρού ποσοστού βενζολίου στη σύνθεσή της,
ουσίας που θεωρείται σήμερα μαζί με τον αμίαντο ως υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνος
για την παγκόσμια υγεία. Φυσικά τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι
κατασκευαστές παρουσιάζουν ορισμένα μοντέλα με καταλύτη, όπως η Yamaha, η BMW
και η Cagiva, όμως προς το παρόν το ποσοστό τέτοιων μοτοσυκλετών στην αγορά
υπολογίζεται πολύ κάτω από το 1%.

Με πρόσθετα βενζίνης, δίνεται «παράταση» στα παλαιά Ι.Χ.

Θα καταλήξουν τελικά στα παλιοσίδερα τα Ι.Χ. προηγούμενης γενιάς; Το ερώτημα
απασχολεί ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού, καθώς κυκλοφορούν ακόμη
στη χώρα μας εκατοντάδες χιλιάδες παλαιά αυτοκίνητα. Την απάντηση τη δίνουν οι
ίδιοι οι αυτοκινητοκατασκευαστές και οι χώρες που προηγήθηκαν στην πλήρη
κατάργηση της βενζίνης με μόλυβδο ή στον εφοδιασμό με αυτήν ενός περιορισμένου
δικτύου πρατηρίων. Όπως είναι γνωστό, ο μόλυβδος παίζει τον ρόλο του
λιπαντικού, που εμποδίζει την καταστροφή των μαλακών μετάλλων των εδρών των
βαλβίδων στα «ηλικιωμένα» μοντέλα. Στα αυτοκίνητα αντιρρυπαντικής τεχνολογίας
χρησιμοποιούνται πιο σκληρά μέταλλα, γι’ αυτό και είναι σε θέση να
χρησιμοποιήσουν αμόλυβδη βενζίνη.

Αυτόν τον ρόλο ­ δηλαδή του μολύβδου σαν λιπαντικό ­ παίζουν τα πρόσθετα
βενζίνης, τα οποία είτε αναμειγνύονται από τον ιδιοκτήτη σε δοσολογία
βασισμένη στις οδηγίες των κατασκευαστών (π.χ. 5 ml πρόσθετο ανά 10 λίτρα
βενζίνης) είτε ­ σε ορισμένες χώρες ­ αναμειγνύονται ήδη από τις εταιρείες
πετρελαιοειδών. Στην τελευταία περίπτωση ο εφοδιασμός πραγματοποιείται
κανονικά από συγκεκριμένες αντλίες στα βενζινάδικα, οι οποίες τροφοδοτούν με
έτοιμο μείγμα αμόλυβδης βενζίνης και πρόσθετου.

Ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη δυνατότητα, πολλά αυτοκίνητα μεγάλης ηλικίας
μπορούν να χρησιμοποιήσουν αμόλυβδη βενζίνη χωρίς πρόσθετα παρ’ όλη την
απουσία καταλύτη, επειδή έχουν φτιαχτεί οι έδρες των βαλβίδων από κατάλληλα
μέταλλα. Μάλιστα στο εξωτερικό κυκλοφορούν εδώ και χρόνια φυλλάδια με όλα τα
μη καταλυτικά μοντέλα, στα οποία δίνουν οι κατασκευαστές το πράσινο φως για τη
χρήση αμόλυβδης βενζίνης. Πολλοί αναγνώστες θα θυμούνται εξάλλου τα
αυτοκόλλητα που κοσμούσαν τα παρμπρίζ τέτοιων αυτοκινήτων και έγραφαν «καίω
και αμόλυβδη».

Αν πιστέψουμε πάντως ειδικούς μηχανικούς, ακόμη και οι ιδιοκτήτες Ι.Χ. που δεν
συμπεριλαμβάνονται σε μία τέτοια λίστα δεν πρέπει να έχουν λόγο ανησυχίας. Και
αυτό επειδή με την πάροδο του χρόνου έχει επικαθίσει τόσος μόλυβδος πάνω στις
έδρες των βαλβίδων, ώστε να λειτουργεί σαν ασπίδα προστασίας τους. Βέβαια οι
ειδικοί ξεκινούν από την προϋπόθεση ότι δεν θα ζορίζεται υπερβολικά ο
κινητήρας ­ κάτι λογικό για ένα παλαιό αυτοκίνητο ­ και υπογραμμίζουν ότι θα
υπάρξει μείωση της απόδοσής του.

Δυστυχώς όχι μείωση, αλλά αύξηση θα σημειωθεί στις εκπομπές καυσαερίων και
ειδικότερα του βενζολίου, μιας καρκινογόνου ουσίας που υπάρχει σε πολύ
μεγαλύτερη περιεκτικότητα στην αμόλυβδη βενζίνη παρά σε εκείνη με μόλυβδο.
Μόνο που στα μοντέλα αντιρρυπαντικής τεχνολογίας συγκρατείται σε μεγάλο βαθμό
από τον καταλύτη, ενώ στα παλαιά αυτοκίνητα εκπέμπεται ανεμπόδιστα στην
ατμόσφαιρα. Εκεί εντοπίζεται ίσως και το μεγαλύτερο πρόβλημα, αν εκτελεστεί η
απόφαση της Ε.Ε., που τείνει να εξελιχθεί σε μπούμερανγκ και θα προκαλέσει
τελικά επιβάρυνση του περιβάλλοντος.