Ελ Γκρέκο στην Εθνική Πινακοθήκη

Η μορφή της Παναγίας από την «Προσκύνηση των Μάγων» του Ελ Γκρέκο, που είναι
και το έμβλημα της τριεθνούς έκθεσης «Ταυτότητα και μεταμόρφωση» – Μαδρίτη,
Ρώμη, ΑθήναΤο γεγονός της χρονιάς. Η μεγαλύτερη σε αριθμό και πληρέστερη
έκθεση 72 έργων του Ελ Γκρέκο που γνώρισε ο εικοστός αιώνας, εγκαινιάζεται
επισήμως τη Δευτέρα στην Εθνική Πινακοθήκη παρουσία της βασίλισσας της
Ισπανίας Σοφίας και ανοίγει τις πύλες της στο ευρύ κοινό από την ερχόμενη
Τετάρτη. Τίτλος της «Ταυτότητα και μεταμόρφωση». Με την έκθεση αυτή
παρουσιάζονται για πρώτη φορά μαζί έργα του Ελ Γκρέκο που έγιναν στον Χάνδακα,
τη Βενετία, τη Ρώμη και το Τολέδο.

Με πολλά σπάνια και δυσπρόσιτα έργα του Θεοτοκόπουλου ­ αξίας 5 έως 30
εκατομμυρίων δολαρίων το καθένα ­, έργα που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην
έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης, με πολλά από τα γνωστότερα αριστουργηματικά
και εμβληματικά έργα του, που προσφέρθηκαν γενναιόδωρα από τα μεγαλύτερα
Μουσεία της Ισπανίας και όλου του κόσμου. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει εικόνες,
κοσμικούς και θρησκευτικούς πίνακες, όπου καταγράφονται για πρώτη φορά όλες οι
εκπληκτικές μεταμορφώσεις της ζωγραφικής του. Από τον Χάνδακα της Κρήτης, όπου
ξεκίνησε έτοιμος και αναγνωρισμένος ζωγράφος βυζαντινών εικόνων σε ηλικία 27
χρόνων, εξελίχθηκε σε καλλιτέχνη ζωγράφο στη Βενετία και τη Ρώμη, όπου γνώρισε
τα μυστικά της δυτικής τέχνης και κατέκτησε τα εκφραστικά μέσα του
μανιερισμού, ώς το πέρασμά του στην Ισπανία. Εκεί ο Ελ Γκρέκο, ο Έλληνας, όπως
τον αποκαλούσαν στην Ισπανία, πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του και
διαμόρφωσε την πρωτότυπη, ανεπανάληπτη και εντελώς προσωπική του γλώσσα.

«Πρόθεσή μας δεν ήταν να κάνουμε τη μεγαλύτερη έκθεση Ελ Γκρέκο, αλλά την πιο
πλήρη», εξήγησε στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο Ισπανός γενικός επιμελητής της,
Χοσέ Άλβαρο Λοπέρα. Η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Μαρίνα
Λαμπράκη-Πλάκα, τόνισε την ειδική συμβολική σημασία που παίρνει η επιστροφή
αυτών των έργων στην πατρίδα τού Ελ Γκρέκο ως ένα νόστο του δημιουργού τους
και προέβλεψε ότι η έκθεση στην Αθήνα θα σημειώσει τη μεγαλύτερη επιτυχία από
τις άλλες πόλεις όπου παρουσιάσθηκε, τη Μαδρίτη και τη Ρώμη, και όπου την
είδαν 500.000 άνθρωποι. Ο συνεπιμελητής καθηγητής κ. Νίκος Χατζηνικολάου
παρουσίασε τρία έργα που προστέθηκαν την τελευταία στιγμή στην έκθεση των
Αθηνών, από το Τολέδο ­ την «Πέμπτη Σφραγίδα της Αποκάλυψης», από το
Νταμπάρντον Όουκς, την «Επίσκεψη της Παναγίας» από το Νταμπάρντον Όουκς της
Ουάσιγκτον, και τη «Μνηστεία της Παναγίας» από το Εθνικό Μουσείο της Ισπανίας.
Με τα έργα αυτά, η βεντάλια της έκθεσης ανοίγεται από την αρχή ώς το τέλος της
ζωής του Ελ Γκρέκο.

Σημειώνεται ότι η έκθεση θα διαρκέσει τρεις μήνες, ώς τις 17 Ιανουαρίου του
2000, και είναι μια χορηγία της Τράπεζας Μπάρκλεϊς.

Τα ωράρια: Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή 9 π.μ.-3 μ.μ. και 5 μ.μ.-9 μ.μ. Πέμπτη
– Σάββατο 9 π.μ.-3 μ.μ. Κυριακή 10 π.μ.-3 μ.μ. Τρίτη κλειστά. Είσοδος 2.000
δρχ. και μειωμένο 1.000 δρχ.