Βαρύ το κλίμα για την επίσκεψη

Τριβές δημιουργούνται στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις με αφορμή την
επίσκεψη του Μπιλ Κλίντον στην Ελλάδα, καθώς η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται
να προσέρχεται στην Αθήνα με άδεια χέρια ­ αλλά πολλές πιέσεις.

Τα ελληνοτουρκικά, το Κυπριακό και η τρομοκρατία είναι τα τρία θέματα στα
οποία θα επικεντρώσει την προσοχή της η Ουάσιγκτον, ζητώντας ουσιαστικά και
για τα τρία υποχωρήσεις εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης: στις συναντήσεις
του Αμερικανού Προέδρου με τον Κώστα Σημίτη.

Στα ελληνοτουρκικά, οι Αμερικανοί πιέζουν την Αθήνα να δεχθεί την τουρκική
υποψηφιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση στη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι άνευ
ανταλλαγμάτων ­ είτε από την Τουρκία είτε από την Ένωση. Το ενδεχόμενο αυτό
δεν το συζητά η Αθήνα, η οποία έχει διαμηνύσει προς κάθε κατεύθυνση ότι
αναμένει συγκεκριμένες κινήσεις για να συμφωνήσει στην τουρκική υποψηφιότητα.

Απεσταλμένοι για Κυπριακό

Στο Κυπριακό, ο κ. Κλίντον δεν συζητά κάποια παραχώρηση εκ μέρους της Αθήνας ­
αλλά τής ζητεί να «ξεχάσει» ουσιαστικά πως η έμπρακτη συμβολή στην επίλυση του
Κυπριακού είναι από τους όρους που έχει θέσει η Σύνοδος Κορυφής του
Λουξεμβούργου στην Άγκυρα. Τη Δευτέρα φθάνουν στην Αθήνα, προερχόμενοι από την
Άγκυρα, οι άνθρωποι της Ουάσιγκτον για το Κυπριακό, κ.κ. Μόουζες και Γουέστον,
προκειμένου να συναντηθούν με τον Γιώργο Παπανδρέου.

Ωστόσο, το κλίμα προσδοκίας που επιχείρησε το τελευταίο διάστημα να
δημιουργήσει η Ουάσιγκτον δεν δείχνει να δικαιώνεται. Ο Ραούφ Ντενκτάς και ο
Μπουλέντ Ετζεβίτ συνεχίζουν να αρνούνται τις συνομιλίες με τον κ. Κληρίδη ­
και ενώ αρχικά ο κ. Κλίντον επρόκειτο να έρθει στην Αθήνα «κομίζοντας» την
επιτυχία της επανέναρξης των συνομιλιών, τώρα ετοιμάζει τις βαλίτσες του χωρίς
αυτό το στοιχείο.

Το τρίτο θέμα, αυτό της τρομοκρατίας, είναι ενδεχομένως αυτό που ενοχλεί
περισσότερο στις διμερείς ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Οι Αμερικανοί
εμφανίζονται δυσαρεστημένοι από την απουσία «πνεύματος συνεργασίας» στην
καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την άρνηση ­ όπως υποστηρίζουν ­ των
ελληνικών αρχών να τους κοινοποιήσουν στοιχεία, τα οποία έχουν (για παράδειγμα
το τεστ DNA που έγινε στο «αίμα της 17Ν»).

«Περίεργη»

Υποστηρίζουν ακόμη ότι η άρνηση των ελληνικών αρχών να διερευνήσουν τυχόν
ανάμειξη κάποιων ανθρώπων ­ τα ονόματα των οποίων έχουν κοινοποιήσει στην
Αθήνα ­ σε τρομοκρατικές πράξεις είναι «περίεργη» και «επιδέχεται πολλές ερμηνείες».

Σε μια έμμεση προειδοποίηση των πιέσεων που θα ασκήσει ο κ. Κλίντον, το Στέιτ
Ντιπάρτμεντ περιέλαβε δύο ελληνικές οργανώσεις στη λίστα των 28 οργανώσεων που
υπάρχουν στον κόσμο ­ τη «17Ν» και τον «ΕΛΑ». Σημειώνεται ότι σε ολόκληρη την
Ευρώπη, κατά τους Αμερικανούς, δεν υπάρχουν άλλες, πέραν της βασκικής ΕΤΑ και
του κουρδικού ΡΚΚ.

Η διάθεση των Αμερικανών να υποτιμήσουν την επίσκεψη του Προέδρου Κλίντον στην
Αθήνα σηματοδοτείται και από ορισμένες «συμβολικές» κινήσεις:

«Συμβολικές» κινήσεις

Με την επίσπευση της επίσκεψης, ο κ. Κλίντον και η συνοδεία του θα είναι στην
Αθήνα Σαββατοκύριακο (13-15 Νοεμβρίου), ημέρες που για την αμερικανική
πρακτική θεωρούνται «νεκρές». Επιπλέον, η αλλαγή των ημερομηνιών έγινε γνωστή
στη διάρκεια μιας ελληνοαμερικανικής υπηρεσιακής σύσκεψης ­ και όχι διά της
καθιερωμένης διπλωματικής οδού. Μάλιστα, ακόμη και ο Αμερικανός πρέσβης στην
Αθήνα Νίκολας Μπερνς φέρεται να ενοχλήθηκε από το γεγονός ότι δεν το εγνώριζε.

Η Ουάσιγκτον απέρριψε την πρόταση της Αθήνας ­ και πρόταση του κ. Μπερνς ­ να
περιληφθεί στο πρόγραμμα του κ. Κλίντον η Θεσσαλονίκη, που τυγχάνει και έδρα
του Οργανισμού για την Ανασυγκρότηση των Βαλκανίων. Αντιθέτως, σύμφωνα με τους
κατ’ αρχήν σχεδιασμούς, ο κ. Κλίντον θα μεταβεί ­ με ελικόπτερο ­ στους Δελφούς.

Χωρίς δηλώσεις

Τριβές δημιούργησε και η θέση των αρμοδίων του Λευκού Οίκου ότι στη διάρκεια
της επίσκεψης «δεν θα γίνουν δηλώσεις, διότι έτσι κάνει πάντα ο Πρόεδρος». Η
ελληνική πλευρά διεμήνυσε, ωστόσο, ότι στην ελληνική ­ και ευρωπαϊκή ­
πρακτική όταν συναντώνται οι ηγέτες δύο χωρών, ακολούθως κάνουν δηλώσεις στον
Τύπο. Σύμφωνα με πληροφορίες, επ’ αυτού η ελληνική πλευρά θα εμμείνει.

Ένα ακόμη στοιχείο υποβάθμισης εκ μέρους του Λευκού Οίκου είναι το γεγονός ότι
η αμερικανική πλευρά δεν έχει προβλέψει καμιά συνάντηση αντιπροσωπειών ­ ούτε
μετά τη συνάντηση του κ. Κλίντον με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ούτε μετά τη
συνάντησή του με τον κ. Σημίτη. Άλλωστε, κυβερνητική πηγή έλεγε στα «ΝΕΑ» ότι
καμία συμφωνία δεν προβλέπεται μέχρι στιγμής να υπογραφεί στην Αθήνα.