Κάπνισμα κατά καρδιάς

Τριάντα με τριάντα πέντε χιλιάδες άνθρωποι κάθε χρόνο χάνουν ξαφνικά, μέσα
σε λίγα δευτερόλεπτα, τη ζωή τους από πρόβλημα στην καρδιά.

Ο αιφνίδιος θάνατος θερίζει, σε μεγάλο βαθμό, άνδρες που βρίσκονται στις πιο
παραγωγικές ηλικίες, κυρίως καπνιστές και συνήθως συμβαίνει τη νύχτα, κοντά
στο ξημέρωμα.

Γιατί και πώς συμβαίνει αυτό το παράδοξο εκ πρώτης όψεως φαινόμενο; Την
απάντηση δίνει ο κ. Παναγιώτης Βάρδας, πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής
Εταιρείας και διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού
Νοσοκομείου της Κρήτης: «Μια σειρά παραμέτρων που συντελούν στο φαινόμενο
έχουν κιρκάδια κατανομή», λέει. «Δηλαδή, τις ώρες αυτές αρχίζει να ανεβαίνει η
αρτηριακή πίεση, καθώς και ορισμένες ορμόνες, όπως η κορτιζόνη, ενώ, επίσης,
είναι πολύ εύκολη η συγκόλληση των αιμοπεταλίων που γίνονται θρόμβοι».

Αρρυθμίες

Στις περισσότερες περιπτώσεις, λέει ο κ. Βάρδας, ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος
οφείλεται στην ανάπτυξη κακοήθων καρδιακών αρρυθμιών, όπως η κοιλιακή
μαρμαρυγή (που είναι και η πιο μοιραία) ή η ταχεία κοιλιακή ταχυκαρδία. Η
κοιλιακή μαρμαρυγή είναι μία πλήρης ηλεκτρική και μηχανική αποδιοργάνωση της
καρδιάς, η οποία λόγω του φαινομένου παύει τελικά να συστέλλεται, επιφέροντας
ακαριαία τον θάνατο. Η ταχεία κοιλιακή ταχυκαρδία είναι, επίσης, μια φοβερή
αρρυθμία, ελαφρώς πιο «οργανωμένη», από την οποία μερικές φορές μπορεί να
γλιτώσει ο ασθενής αλλά που κάποιες φορές μπορεί να οδηγήσει σε κοιλιακή
μαρμαρυγή. Αυτοί που κινδυνεύουν περισσότερο είναι όσοι πέρασαν τέτοιο
επεισόδιο και σώθηκαν, όσοι παρουσιάζουν κάποιον από τους παράγοντες κινδύνου
(έμφραγμα, διατατική μυοκαρδιοπάθεια, καρδιακή συσταλτικότητα κ.α.).

40άρηδες

Υπάρχει και μία τρίτη κατηγορία, που δύσκολα ανιχνεύεται, αυτοί που «είναι μια
χαρά» και πεθαίνουν από αιφνίδιο καρδιακό θάνατο.

Σε μεγαλύτερο κίνδυνο, σ΄ αυτή την κατηγορία, είναι άνδρες άνω των 40 ετών,
καπνιστές, με υψηλή αρτηριακή πίεση, ιστορικό διαβήτη, χοληστερίνη άνω του 280
και οικογενειακό ιστορικό εμφράγματος ή ισχαιμικής καρδιακής νόσου.

Και όμως, τα δύο τρίτα αυτών των θανάτων θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί και
πάνω από 20.000 άνθρωποι στη χώρα μας να έχουν σωθεί, αν υπήρχαν προγράμματα
πρόληψης καρδιακών νοσημάτων. Θα ήταν καλό, λέει ο κ. Βάρδας, αν γίνονταν
προληπτικές εξετάσεις για τον εντοπισμό τέτοιων παθήσεων, ενώ οι άνδρες μετά
τα 40 και οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση θα έπρεπε να υποβάλλονται σε τεστ κοπώσεως.