Υποκριτικές υποσχέσεις Ντενκτάς

Πιέσεις από τους εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση ­ αλλά και τους Αμερικανούς
­ να συναινέσει στην τουρκική υποψηφιότητα, κατά τη Σύνοδο Κορυφής του
Ελσίνκι, αναμένει η Αθήνα.

Την ίδια στιγμή, στο κλίμα της ελληνοτουρκικής προσέγγισης «εντάχθηκε» χθες
και ο Τούρκος πρόεδρος Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ ­ χωρίς μέχρι στιγμής να φαίνεται
στον ορίζοντα κάποια διάθεση της Άγκυρας να προχωρήσει σε κάποιο ουσιαστικό
βήμα. Μάλιστα, η ελληνική πλευρά ανησυχεί για το ενδεχόμενο μία «διακοσμητική»
παρουσία τού κ. Ντενκτάς σε συνομιλίες με τον κ. Κληρίδη να χρησιμοποιηθεί ως
επιχείρημα για το «πράσινο φως» στην τουρκική υποψηφιότητα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Αμερικανοί συνεχίζουν να εμφανίζονται αισιόδοξοι
για την έναρξη εκ του σύνεγγυς διαπραγματεύσεων μέσα στο φθινόπωρο μεταξύ των
κ.κ. Κληρίδη και Ντενκτάς, παρά τη δημόσια αδιάλλακτη στάση στο Κυπριακό, τόσο
του Μπουλέντ Ετζεβίτ όσο και του Ραούφ Ντενκτάς. Η πεποίθηση αυτή των
Αμερικανών ερμηνεύεται από διπλωματικές πηγές ­ αλλά και από μερίδα του
τουρκικού Τύπου ­ ως ένδειξη ότι ο κ. Ετζεβίτ έδωσε διαβεβαιώσεις στον πρόεδρο
Κλίντον για την πραγματοποίηση των συνομιλιών.

Ανώτατος Αμερικανός αξιωματούχος, που ασχολείται με το θέμα της Κύπρου, είπε
ότι ο προεδρικός απεσταλμένος Άλφρεντ Μόουζες, ο οποίος έρχεται στην περιοχή
την ερχόμενη εβδομάδα, αναμένεται να πετύχει την έναρξη των συνομιλιών.

Ο Σ. Ντεμιρέλ

Στο μεταξύ, ο Τούρκος πρόεδρος Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ είπε ότι «είναι αναγκαιότητα
να ζούμε μαζί και να συνεργαζόμαστε για την πρόοδο των λαών και της περιοχής
μας». Υποδεχόμενος τον πρόεδρο του ΕΜΠ Σπύρο Κυρίτση, ο κ. Ντεμιρέλ πρόσθεσε:
«Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τα προβλήματα και από την άλλη να διαμορφώνουμε
το κατάλληλο κλίμα για να συζητήσουμε τα προβλήματα αυτά».

Ωστόσο, διπλωματικές πηγές εκφράζουν έντονο προβληματισμό για την εξέλιξη που
θα έχουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις καθώς, παρά το «φιλικό κλίμα», η Άγκυρα
δεν φαίνεται διατεθειμένη να κάνει κάποιο ουσιαστικό βήμα. Αυτό είναι το
συμπέρασμα από τις επαφές του Γιώργου Παπανδρέου με τον Ισμαήλ Τζεμ ­ αλλά
αυτό είναι και το «μήνυμα» που περιέρχεται στην Αθήνα από τρίτους.

Ακόμη και το ενδεχόμενο πραγματοποίησης των συνομιλιών Κληρίδη – Ντενκτάς
ενδέχεται ­ σύμφωνα με τους φόβους της Αθήνας ­ να χρησιμοποιηθεί ως μέσον
πίεσης της Αθήνας, προκειμένου να συναινέσει στην τουρκική υποψηφιότητα.

Θα μπορούν, δηλαδή, εταίροι και Άγκυρα να υποστηρίξουν ότι η Τουρκία έκανε ένα
βήμα στην κατεύθυνση της ικανοποίησης των όρων του Λουξεμβούργου ­ χωρίς αυτό
να σημαίνει ότι, την επομένη του Ελσίνκι, ο κ. Ντενκτάς δεν θα αποχωρήσει από
τις συνομιλίες ή ότι η Άγκυρα δεν θα επιστρέψει στην πολιτική των απειλών και διεκδικήσεων.

Μία κίνηση στο Κυπριακό «εισηγείται» και άρθρο στη χθεσινή αγγλόφωνη εφημερίδα
«Turkins Daily News», η οποία θεωρείται ότι απηχεί τις απόψεις του τουρκικού
υπουργείου Εξωτερικών. «Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την ανάγκη μιας
επείγουσας διευθέτησης του κυπριακού προβλήματος για το συνολικό καλό των
στόχων της εξωτερικής πολιτικής της Άγκυρας», γράφει η εφημερίδα. Και
υποστηρίζει ότι τόσο στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΑΣΕ τον Νοέμβριο στην
Κωνσταντινούπολη, όπου «ο πρόεδρος Κλίντον και ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κώστας
Σημίτης θα είναι μεταξύ των ξένων ηγετών που παίρνουν μέρος, όσο και στη
Σύνοδο Κορυφής των «15» στο Ελσίνκι, η Άγκυρα θα έχει έναν ακόμη «πονοκέφαλο»
πέραν των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας: το Κυπριακό.

Ερωτηματικά

Στο μεταξύ, ερωτηματικά δημιούργησε η αισιοδοξία του Γερμανού καγκελάριου
Γκέρχαρντ Σρέντερ για την τουρκική υποψηφιότητα, καθώς ­ απαντώντας σε ερώτηση
για το εάν είναι εγγύτερα στην Ένωση η Τουρκία μετά την επίσκεψή του στην
Αθήνα ­ απάντησε «νομίζω, ναι».

Ο Κώστας Σημίτης, από την πλευρά του, στη χθεσινή συνεδρίαση της
Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ επανέλαβε ότι το «πρωτόγνωρα καλό κλίμα στις
ελληνοτουρκικές σχέσεις», θα πρέπει «να μετατραπεί σε πράξεις και αποφάσεις
της Τουρκίας, που θα πείθουν ότι μπήκαμε σε μια νέα περίοδο των
ελληνοτουρκικών σχέσεων, οι οποίες θα δημιουργούν ένα σταθερό υπόβαθρο για τη
βελτίωση αυτών των σχέσεων».

«Έχουμε διαμορφώσει», είπε ο Πρωθυπουργός, «μια δυναμική, η οποία έθεσε στην
Τουρκία με σαφή τρόπο το δίλημμα ειρηνική πορεία και συνεργασία ή βαθμιαία
απομάκρυνση από τις ευρωπαϊκές δομές και περιθωριοποίηση».