Πόσο κοστίζει το πτυχίο σε ξένη πόλη

Στον δρόμο προς το πτυχίο, οι φοιτητές που σπουδάζουν σε πανεπιστήμια και
ΤΕΙ μακριά από το σπίτι τους και δεν διαμένουν στις λίγες ­ και δύσκολες στην
εισαγωγή φοιτητικές εστίες ­ πρέπει να… σπείρουν αρκετά εκατομμύρια δραχμές.

Αν είναι επιμελείς και πάρουν το πτυχίο στα 4 χρόνια, πρέπει να υπολογίσουν
ότι θα τους στοιχίσει τουλάχιστον 8-10 εκατ. δραχμές που θα πληρώσουν για τη
διαβίωση στην ξένη πόλη, ενώ αν καθυστερήσουν περισσότερο, αυξημένα θα είναι
και τα έξοδα… Και αυτό βέβαια συμβαίνει γιατί η πλειονότητα των φοιτητών που
δεν πέτυχαν τόσο καλούς βαθμούς ώστε να εισαχθούν στη σχολή επιλογής τους,
εισάγονται συμπτωματικά σε κάποια σχολή, η οποία μπορεί να εδρεύει λ.χ. στη
Θράκη, ενώ εκείνοι ζουν στην Κρήτη…

Μισό εκατ. το μήνα

Χρύσα Λαζούρα: Μισό εκατομμύριο δραχμές το μήνα «στοιχίζουν» στην οικογένεια της φοιτήτριας του Παν. Αθηνών, που κατάγεται από τα Τρίκαλα, οι σπουδές της ίδιας και της μεγαλύτερης αδελφής της μακριά από το σπίτι. Συνολικά, η οικογένεια υπολογίζει ότι θα έχει ξοδέψει σχεδόν 30 εκατ. δραχμές, ώσπου τα δύο κορίτσια να πάρουν το πτυχίο τους…

Υπάρχουν βέβαια και οι φοιτητές που είναι καλοί και επιλέγουν τα Πανεπιστήμια
της Αθήνας, ενώ κατάγονται από επαρχιακές πόλεις. Δυο τέτοιες φοιτήτριες,
είναι οι αδελφές Λαζούρα από τα Τρίκαλα.

Οι οποίες «στοιχίζουν» στην οικογένειά τους σχεδόν μισό εκατομμύριο δραχμές το
μήνα, ή αλλιώς 6 εκατομμύρια το χρόνο, για τις σπουδές στο Πανεπιστήμιο
Αθηνών, όπου σπουδάζουν η μια στην Ιατρική σχολή και η άλλη στο Μαθηματικό
Τμήμα του Πανεπιστήμιου.

Η οικογένεια της Χρύσας Λαζούρα, 3ετούς φοιτήτριας σήμερα στο Μαθηματικό
Τμήμα, έχει ήδη πληρώσει 15 εκατ. δραχμές για τη διαβίωση της μεγαλύτερης
αδελφής της που βρίσκεται 5 χρόνια τώρα στην Αθηνα και 6 εκατ. δραχμές για τις
σπουδές της ίδιας, με δυο χρόνια στην πρωτεύουσα. Συνολο πάνω από 20 εκατ. ως
τώρα, που θα ξεπεράσουν πιθανότατα τα 30 εκατ., ώσπου και οι δυο φοιτήτριες να
πάρουν το πολυπόθητο πτυχίο. Και οι δυο αδελφές, προέρχονται από μια
οικογένεια σχετικά εύπορη, που ωστόσο βαρυγκομά από τα έξοδα. Τι να πουν οι
φτωχές οικογένειες με παιδιά που ο βαθμός του Λυκείου τα οδήγησε συμπτωματικά
σε κάποια σχολή και συνεπώς σε εσωτερική μετανάστευση για να σπουδάσουν;

«Η οικογένεια μάς στέλνει σχεδόν 500.000 το μήνα» λέει η Χρύσα. «Με αυτά
πληρώνουμε το νοίκι μας που είναι 90.000 δρχ. για ένα δυάρι στου Ζωγράφου,
τους λογαριασμούς που έρχονται γύρω στις 40.000 το μήνα και απομένουν περίπου
150.000 στην καθεμία για όλα τα υπόλοιπα έξοδα του μήνα, τη διατροφή και τις
μετακινήσεις. Επιπλέον κάπου 50.000 το χρόνο κοστίζουν διάφορες φωτοτυπίες και
βοηθήματα που χρειάζονται για τα μαθήματα».

Με λιγότερα

Ο 21χρονος φοιτητής του Χημικού Τμήματος Γιάννης Καραγιάννης από την
Αλεξανδρούπολη πάλι, είναι… ολιγαρκέστερος. Αρκείται σε οικογενειακό
«επίδομα» 200.000 δρχ. το μήνα (2,4 εκατ. το χρόνο) για τη διαβίωσή του, από
τα οποία δεν περισσεύει ούτε δραχμή. Γιατι ο Γιάννης πληρώνει ενοίκιο 80.000
δραχμών, λογαριασμούς 30.000 δρχ. και με τις υπόλοιπες 90.000 δρχ. πρέπει να
ζήσει για ένα μήνα.

«Εκτος αυτών, πρέπει να υπολογίσει κανείς ότι θα του χρειαστεί και περίπου 1
εκατ. δραχμές για τα αρχικά έξοδα εγκατάστασης, δηλαδή για να αγοράσει
μικροέπιπλα, να πληρώσει εγγυήσεις ενοικίων και να κινηθεί. Επισης, αν η σχολή
έχει εργαστήρια, ο φοιτητής θα χρεωθεί για ό,τι ζημιά προκαλέσει, όπως εγώ που
χρεώθηκα εφέτος ήδη με 50.000 δρχ. επειδή έσπασαν κάτι γυάλινα εργαστηριακά
σκεύη…» συμπληρώνει.

Συνολικά 150 δισ.

Γιάννης Καραγιάννης: Με 200.000 δρχ. το μήνα «επίδομα» από την οικογένειά του, ο νεαρός φοιτητής του Παν. Αθηνών από την Αλεξανδρούπολη, μόλις που τα βγάζει πέρα. Γιατί; Μα το ενοίκιο μόνο στοιχίζει 80.000 το μήνα και οι λογαριασμοί άλλες 30.000 δρχ. Του απομένουν 90.000 δρχ. για όλα τα υπόλοιπα μηνιαία έξοδα

Έτσι, η φοιτητική ζωή εκτός σπιτιού, στοιχίζει σήμερα περίπου το 1/3 του
ετήσιου εισοδήματος μιας μέσης οικογένειας. Οι φοιτητές-εσωτερικοί μετανάστες,
επιβαρύνουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό με περίπου 2-3 εκατ. δραχμές το
χρόνο, κάτι που όταν γίνουν οι υπολογισμοί, δίνει ένα τρομακτικό συνολικό
κονδύλι που υπερβαίνει τα 150 δισ. το χρόνο, μόνο για το κόστος των σπουδών
(της διαβίωσης δηλαδή) των φοιτητών αυτών…

Τελος, ένα άλλο και λιγότερο γνωστό έξοδο, στο οποίο αναγκάζονται να
υποβληθούν συχνά χιλιάδες αδύναμοι στα μαθήματα φοιτητές, είναι το…
φροντιστήριο! Γιατι φροντιστήρια δεν υπάρχουν μόνο για τη Δευτεροβαθμια
Εκπαιδευση. Έξω από κάθε πανεπιστημιακή σχολή, βρίσκει κανείς δεκάδες
ανακοινώσεις για φροντιστηριακά μαθήματα που απευθύνονται σε φοιτητές, οι
οποίοι είναι αδύναμοι σε κάποιο από τα μαθήματα. «Οι τιμές σε αυτά δεν είναι
προκαθορισμένες. Χτυπάνε όπου πετύχουν και μια μέση συνηθισμένη τιμή είναι
5.000 δρχ. την ώρα», λέει ο Γιάννης. Όσο και ένα μέσο ιδιαίτερο μάθημα δηλαδή…

Είμαστε η χώρα με τους περισσότερους φοιτητές στο εξωτερικό

Η χώρα μας διατηρεί εδώ και παρά πολλά χρόνια ένα πανευρωπαϊκό ρεκόρ: είναι η
χώρα με τους περισσότερους φοιτητές στο εξωτερικό, αν εξαιρέσει κανείς το
μικρό Λουξεμβούργο, το οποίο όμως εμφανίζει μεγάλη φοιτητική μετανάστευση
επειδή… έχει ελάχιστα πανεπιστήμια!

Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο ότι ενώ η τάση της μετανάστευσης για σπουδές στο
εξωτερικό έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, εν τούτοις η Ελλάδα παραμένει
πρώτη με ποσοστό 9,3% του συνόλου των φοιτητών, δηλαδή πάνω από 30.000 άτομα
να σπουδάζουν σε άλλες χώρες. Και πάλι καλά, αφού τη δεκαετία του ’80 τα
αντίστοιχα ποσοστά υπερέβαιναν το 25-30%, ενώ τα αμέσως προηγούμενα χρόνια
έφταναν στο 14-15%. Εξυπακούεται ότι την ίδια στιγμή δεν υπάρχουν Ευρωπαίοι
φοιτητές που να σπουδάζουν σε ελληνικά ΑΕΙ…

Σύμφωνα λοιπόν με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Δικτύου Εκπαιδευτικών Πληροφοριών
«Ευρυδίκη», οι Έλληνες φοιτητές του εξωτερικού (σε ευρωπαϊκές χώρες)
ανέρχονταν σε 30.261 προ 3 ετών, καθώς έκτοτε δεν έχει γίνει άλλη καταγραφή.
Οι περισσότεροι από αυτούς (35%) σπουδάζουν στην Αγγλία και ακολουθεί η
Γερμανία (27%), η Ιταλία (23%) και η Γαλλία (9%). Σύμφωνα όμως με υπολογισμό
του καθηγητή κ. Μαν. Δρεττάκη, αν υπολογίσει κανείς και τους φοιτητές που
σπουδάζουν στις ΗΠΑ και σε χώρες της Ανατ. Ευρώπης, ο συνολικός αριθμός των
φοιτητών εξωτερικού πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 35.000 – 40.000. Με δεδομένο
ότι στον καθένα χρειάζονται τουλάχιστον 3 εκατ. δρχ. τον χρόνο (αν και
υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις ανάλογα με τη χώρα, καθώς στις ΗΠΑ λόγου χάρη
δεν φτάνουν τα 5 εκατ. και συχνά τα 10 εκατ. λόγω και υψηλών διδάκτρων, ενώ
στις ανατολικές χώρες αρκούν και λιγότερα χρήματα), τότε η επιεικέστερη
εκτίμηση των συνολικών δαπανών για σπουδές των Ελλήνων στο εξωτερικό δίνει ένα
κονδύλιο που υπερβαίνει τα 100 δισ. δραχμές τον χρόνο.

Κολέγια και ΙΕΚ

Αλλά δεν είναι μόνο αυτά τα έξοδα για την Τριτοβάθμια, αλλά και τη
μεταλυκειακή εκπαίδευση που βγαίνουν κατευθείαν από τις τσέπες των
οικογενειών. Πέραν των πανεπιστημίων και ΤΕΙ, υπάρχει και η ιδιωτική
μεταλυκειακή εκπαίδευση και κατάρτιση. Έχουμε και λέμε λοιπόν: στην Ελλάδα
σήμερα υπάρχουν πάνω από 30 «κολέγια» (εργαστήρια ελεύθερων σπουδών που
συνεργάζονται με ΑΕΙ του εξωτερικού ή αποτελούν και «παραρτήματά» τους) με
κάπου 20.000 σπουδαστές, οι οποίοι δεν ενδιαφέρονται για το γεγονός ότι το
πτυχίο που λαμβάνουν δεν αναγνωρίζεται από το ΔΙΚΑΤΣΑ, αφού στοχεύουν σε
επαγγελματική αποκατάσταση στον ιδιωτικό τομέα. Αυτοί πληρώνουν δίδακτρα 1 ως
2 εκατ. τον χρόνο. Επίσης υπάρχουν κάπου 50 «foundations», δηλαδή σχολές
προετοιμασίας για σπουδές στο εξωτερικό, με δίδακτρα 600.000 – 1,5 εκατ. τον
χρόνο και 130 εργαστήρια ελεύθερων σπουδών με 50.000 – 60.000 σπουδαστές και
δίδακτρα από 350.000 ως 1 εκατ. τον χρόνο. Ο υπολογισμός δίνει ένα ετήσιο
συνολικό κονδύλιο γύρω στα 60 δισ. Τέλος, υπάρχουν 103 δημόσια ΙΕΚ με 23.000
σπουδαστές που πληρώνουν δίδακτρα 65.000 δρχ. το εξάμηνο και άλλα 93 ιδιωτικά
ΙΕΚ, με 20.000 σπουδαστές και δίδακτρα 350.000 – 500.000 δρχ. το εξάμηνο. Αυτό
σημαίνει άλλα 23 δισ. συνολικά ετήσια δαπάνη.

Έτσι λοιπόν, μαζί με τις σπουδές εξωτερικού και τις δαπάνες για τους
εσωτερικούς μετανάστες φοιτητές, ο κύκλος των ιδιωτικών δαπανών για
τριτοβάθμια και μεταλυκειακή εκπαίδευση ξεπερνά τα 330 δισ. δραχμές τον χρόνο…