Βαριά άρρωστοι από… βιασύνη!

Σκέφτεστε διαρκώς τι μπορείτε να κάνετε στα 90 δευτερόλεπτα που περιμένετε
για να ζεσταθεί το φαγητό σας στον φούρνο μικροκυμάτων; Πατάτε μετά μανίας το
κουμπί για να κλείσουν οι πόρτες στο ασανσέρ; (Ξέρατε ότι, στις περισσότερες
περιπτώσεις, τα κουμπιά είναι μόνο «βιτρίνα»;).

Τρέχουμε και δεν φτάνουμε. Και το χειρότερο είναι πως μας αρέσει!

Τρώτε το μεσημεριανό σας περπατώντας στον δρόμο ή στο γραφείο για να κερδίσετε
χρόνο με «την ψυχή στο στόμα»; Απαντάτε στο τηλέφωνο διαβάζοντας τα email σας
ή απαντάτε στα email όταν βλέπετε τηλεόραση; Τότε, σύμφωνα με τον Τζέιμς
Γκλάικ, συγγραφέα του νέου βιβλίου «Faster: The Acceleration of Just About
Everything» (Γρηγορότερα: Η επιτάχυνση σχεδόν των πάντων), μάλλον υποφέρετε
από την «Ασθένεια της Βιασύνης», την αρρώστια που λέει ότι χαρακτηρίζει τη
δεκαετία μας.

«Οι υπολογιστές μας, οι ταινίες μας, οι σεξουαλικές μας επιδόσεις, οι
προσευχές μας ­ όλα κινούνται με γρηγορότερους ρυθμούς από ό,τι παλιότερα»,
λέει ο συγγραφέας. «Και όσο περισσότερο γεμίζουμε τη ζωή μας με μηχανήματα και
στρατηγικές που γλιτώνουν χρόνο, τόσο περισσότερο αγχωμένοι νιώθουμε».

Πώς όμως γίνεται αυτό; Είμαστε θύματα ή τα… θέλουμε και τα παθαίνουμε; Ο
Γκλάικ, επιστημονικός συντάκτης για τους «New York Times» και συγγραφέας του
μπεστ σέλερ «Χάος», προσπαθεί να δώσει απαντήσεις:

«Είμαι από αυτούς που πάντα προσπαθούν να κάνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα.
Κάθομαι μπροστά στον φούρνο μικροκυμάτων και αναρωτιέμαι τι θα μπορούσα να
πετύχω σε αυτά τα 90 δευτερόλεπτα», παραδέχεται, κάπως ένοχα… «Έχετε
προσέξει, για παράδειγμα, ότι η τηλεόραση έχει γίνει κάτι σαν το ράδιο; Δεν
είμαστε πια ικανοποιημένοι με το να βλέπουμε απλά ένα πρόγραμμα, αλλά πρέπει
να έχουμε το τηλεκοντρόλ μονίμως στο χέρι. Η τηλεόραση παίζει, αλλά εμείς
ασχολούμαστε και με το κομπιούτερ. Ακόμη και η τηλεόραση δεν αρκεί πια για να
κρατήσει απασχολημένο το μυαλό μας».

Η τεχνολογία έχει κάνει ταχύτερη τη ζωή μας, αλλά είμαστε εμείς έτοιμοι να
ανταποκριθούμε στους ρυθμούς της; «Είναι φανερό ότι δεν μπορούμε να
παρακολουθήσουμε αυτή την ταχύτητα.

Ως πολιτισμός πάσχουμε από βιασύνη και έλλειψη προσοχής. Πολλά πράγματα όμως
στη φύση έχουν τους δικούς τους ρυθμούς και κινούνται πιο αργά, δεν βλέπω
λοιπόν γιατί ο εγκέφαλός μας πρέπει να διαφέρει».

Τώρα, βέβαια, τα παράπονά μας έχουν αλλάξει. Παραέχουμε πολλά πράγματα να
κάνουμε και πολύ κόσμο να συναντήσουμε. Γεμίζουμε τις τσέπες μας με μπίπερ,
κινητά και ηλεκτρονικές ατζέντες ­ ακόμα και περπατώντας στον δρόμο μπορούμε
να μπούμε στο Ίντερνετ ­ και παραπονιόμαστε για υπερβολικό φόρτο πληροφοριών.
«Δύσκολα μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε, για παράδειγμα, ότι ο ιαπωνικός
στόλος διέσχισε ανενόχλητος και απαρατήρητος ολόκληρο τον Ειρηνικό Ωκεανό για
11 ημέρες πριν χτυπήσει το Περλ Χάρμπορ. Περιμένουμε η πληροφορία να είναι
διαθέσιμη παντού και πάντα».

Αλλά αυτές οι προσδοκίες μάς έχουν εξοντώσει σωματικά και ψυχολογικά, μας
έχουν αγχώσει και η πίεση μεγαλώνει καθώς μας κατακλύζουν τα φαξ και τα email,
δημιουργώντας μία ψευδαίσθηση του επείγοντος της κατάστασης. Ο Γκλάικ λέει ότι
όλοι αισθάνονται αυτή την πίεση, που εντείνεται από τη φοβερή ταχύτητα του
Ίντερνετ. Δεν μας απελευθερώνει, αντίθετα μας κάνει ακόμα πιο ανυπόμονους ­
άλλο ένα σύμπτωμα της «Ασθένειας της Βιασύνης». «Αυτό το αίσθημα της
ανυπομονησίας νιώθουμε καθώς κατακλυζόμαστε από πληροφορίες, τη μία μετά την
άλλη. Αυτή η διαδικασία όμως γίνεται σήμερα πιο γρήγορα και από ό,τι την
ονειρευόμασταν μέχρι πριν από 10 χρόνια. Αν όμως το καλοσκεφτούμε,
συνειδητοποιούμε ότι αυτό που μας ενοχλεί είναι το πόσο αργά γίνονται όλα αυτά».

Ο πολύς ελεύθερος χρόνος μάλιστα έχει γίνει αρνητική έννοια στην κοινωνία μας.
Όσο περισσότερο χρόνο έχει κανείς, τόσο λιγότερο πρεστίζ. Ο συγγραφέας τονίζει
πάντως ότι οι περισσότεροι προτιμούν να είναι σε αυτή την κατάσταση παρά να
ξαναγυρίσουν σε εποχές λιγότερο βιαστικές. «Παραπονιόμαστε, αλλά δεν
εγκαταλείπουμε τα email μας. Έχουμε τα κινητά παντού ανοιχτά, μαζί μας.

Πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που μισούν την τεχνολογία. Αλλά αν δώσεις τη
δυνατότητα επιλογής σε κάποιον να κάνει λιγότερα ή περισσότερα, θα προτιμήσει
το δεύτερο. Δεν μας ενδιαφέρει και τόσο η επιστροφή σε μία ζωή πιο απλή. Αν
και όλοι νιώθουμε ότι δεν μας αρκεί ο χρόνος για να μείνουμε μόνοι με τις
σκέψεις μας, όταν φθάσει εκείνη η στιγμή δεν μας ενθουσιάζει ιδιαίτερα».

Δέκα τρόποι για να… κόψετε ταχύτητα

Μπορούμε να μειώσουμε τους φρενήρεις ρυθμούς της ζωής μας και να
χρησιμοποιήσουμε πιο ευχάριστα τον χρόνο μας στη δουλειά και το σπίτι; Η Κάρι
Κούπερ, καθηγήτρια Υγείας και Ψυχολογίας στο Ινστιτούτο Επιστήμης και
Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, πιστεύει ότι αυτό είναι δυνατό
αρκεί να ακολουθήσουμε τις οδηγίες της:

Στη δουλειά

1 Ορίστε την ακριβή ώρα που θα φεύγετε από το γραφείο (π.χ. 5.30 μ.μ.)
και πιέστε τον εαυτό σας να μη μένει περισσότερο, εκτός από τις μέρες που
είναι απολύτως απαραίτητο.

2 Κάνετε διάλειμμα για φαγητό, τουλάχιστον μισής ώρας, μακριά από το
γραφείο σας.

3 Μάθετε να καθοδηγείτε εσείς την τεχνολογία και όχι αυτή εσάς.
Επιλέξτε τα ηλεκτρονικά μηνύματα, τα φαξ και τα τηλεφωνήματα που έχουν
προτεραιότητα. Ετοιμάστε μία τυπική απάντηση για όσα δεν χρειάζονται άμεσα την
προσοχή σας. Αφήστε τον προσωπικό σας τηλεφωνητή (voicemail) να απαντήσει στο
τηλέφωνο για να μη σας διακόπτουν συνέχεια. Γίνετε φίλοι με το καλάθι των
αχρήστων και το κουμπί «delete» στον υπολογιστή. Έτσι, θα μειώσετε τον όγκο
της δουλειάς σας σε αυτά που πραγματικά αξίζουν της προσοχής σας.

4Αποδεχτείτε το γεγονός ότι όταν φεύγετε από το γραφείο στο τέλος της
ημέρας, θα υπάρχουν ακόμα πράγματα που «πρέπει» να κάνετε.

5 Η δουλειά πρέπει να μη σας πνίγει ψυχολογικά ούτε να σας προκαλεί
κατάθλιψη. Μόλις νιώσετε έτσι, σταματήστε. Μιλήστε σε ένα συνάδελφό σας για
θέματα άσχετα με τη δουλειά ­ αθλητικά, μία ταινία, κάτι άλλο. Ή βγείτε για
λίγο έξω και αναπνεύστε. Θα νιώσετε καλύτερα.

Στο σπίτι

1Μην πηγαίνετε σπίτι και στήνεστε μπροστά στην τηλεόραση. Οργανώστε
δραστηριότητες μαζί με τα παιδιά σας, όπως φαγητό έξω, μία βόλτα στο
γυμναστήριο, ή επιτραπέζια παιχνίδια στο σπίτι.

2Γίνετε «δέκτης» και όχι «πομπός». Μην πηγαίνετε σπίτι και αρχίστε να
μιλάτε στους ανθρώπους γύρω σας. Ακούστε τι έχουν αυτοί να σας πουν.

3Έχουμε χάσει την αίσθηση της κοινότητας, που είναι πολύ σημαντική.
Γίνετε μέρος μίας κοινότητας, μίας ομάδας ­ στο σχολείο, το πανεπιστήμιο, τις
τοπικές φιλανθρωπικές οργανώσεις, για παράδειγμα. Ή καλέστε τους γείτονές σας
στο σπίτι. Είναι καλό μερικές φορές να κάνετε κάτι για κάποιον άλλο.

4 Επιλέξτε ποιοι από τους φίλους σας σας κάνουν να νιώσετε όμορφα και
προσπαθήστε να βρίσκεστε μαζί τους συχνά. Πολλοί πολυάσχολοι άνθρωποι δεν
έχουν τίποτα να κάνουν τα σαββατόβραδα γιατί δεν έχουν τον χρόνο να κανονίσουν
κάτι στη διάρκεια της εβδομάδας και μετά ντρέπονται να τηλεφωνήσουν στους
φίλους τους το βράδυ της Παρασκευής ή του Σαββάτου. Μη διστάζετε να σηκώσετε
το τηλέφωνο. Μία καλή ιδέα είναι να ορίσετε ένα μόνιμο ραντεβού σε ένα
εστιατόριο, κάθε δύο εβδομάδες, με ένα γκρουπ κοινών φίλων και όποιος μπορεί
να πηγαίνει. Η ζωή δεν είναι μόνο η δουλειά και τα λεφτά.

5 Δοκιμάστε να ασχοληθείτε με κάτι που πάντα θέλατε να κάνετε αλλά δεν
ξέρετε αν θα τα καταφέρετε. Ζωγραφική, ένα μουσικό όργανο, ένα περίεργο σπορ,
ό,τι σας έχει περάσει από το μυαλό. Είναι καιρός να το δοκιμάσετε.