ΔΡΟΜΟΙ

Ο τελευταίος…

… των (γνωστών) βασανιστών του ναζισμού βρέθηκε ένοχος χθες για εγκλήματα
πολέμου. Κροατικό δικαστήριο καταδίκασε τον Ντίνκο Σάκιτς σε κάθειρξη είκοσι
ετών για την εξόντωση 2.000 κρατουμένων στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του
Γιασένοβατς, στο «Άουσβιτς των Βαλκανίων». Ήταν μόλις είκοσι τριών ετών, όταν,
το 1944, ανέλαβε τη διοίκηση του στρατοπέδου, ενός από τα είκοσι που είχε
στήσει το φασιστικό καθεστώς της Κροατίας. Το Γιασένοβατς ήταν το χειρότερο.
Σαράντα μάρτυρες «έδειξαν» χθες τον Σάκιτς, αναγνωρίζοντας στο πρόσωπό του τον
βασανιστή τους.

Η υπεράσπιση…

… υποστήριξε ότι η δίκη ήταν πολιτική, προϊόν διεθνών πιέσεων προς την
Κροατία. Πράγματι, η δίκη είχε διχάσει τη χώρα. Η κυβέρνηση του Φράνιο
Τούτζμαν υποχρεώθηκε να ζητήσει την έκδοση του Σάκιτς (φωτ.) από την Αργεντινή
μόνο ύστερα από έντονες διεθνείς πιέσεις. Άλλωστε, για ένα αυταρχικό καθεστώς
σαν του Φράνιο Τούτζμαν δεν ήταν εύκολο να πάρει αποστάσεις από το χιτλερικό
καθεστώς των Ουστάσι. Μα ακόμη και όταν εκδόθηκε ο Σάκιτς, ο ακροδεξιός
Τούτζμαν φρόντισε να μην κατηγορηθεί για γενοκτονία. Για την εβραϊκή οργάνωση
Μπνάι Μπριτ, που έκανε τα πάντα για να καθίσει ο Σάκιτς στο σκαμνί, αυτή η
δίκη ήταν ο μοναδικός τρόπος για να απαλλαγεί η Κροατία από το μελανό παρελθόν
της. Σε περισσότερους από 85.000 υπολογίζονται οι Σέρβοι, οι Εβραίοι, οι
Τσιγγάνοι και οι Κροάτες αντιφασίστες που εξοντώθηκαν στο Γιασένοβατς. Μόνο
τέσσερις αυτόπτες μάρτυρες επέζησαν για να πουν πως είχαν δει με τα ίδια τους
τα μάτια τον Σάκιτς να αδειάζει το πιστόλι του στο κεφάλι του γιατρού Μίλο Μπόσκοβιτς.

Ο Μπόσκοβιτς…

… δεν θα γίνει ποτέ άγιος. Όμως ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ ετοιμάζεται να
κάνει άγιο τον πάπα του Χίτλερ. Στην αρχή, ο Βρετανός συγγραφέας Τζον Κόρνουελ
είχε ξεκινήσει να γράψει μια «καλή» βιογραφία του πάπα Πίου ΙΒ’ (κατά κόσμον
Εουτζένιο Πατσέλι). Μα γράφοντας και ψάχνοντας, κατέληξε να έχει στα χέρια του
ένα βιβλίο-καταπέλτη που εξηγεί γιατί ο καθολικισμός δεν μπόρεσε να ορθώσει το
ανάστημά του στον ναζισμό («Η μυστική ιστορία του Πίου ΙΒ’», εκδ. Viking). Ως
πάπας, αντί να αντιταχθεί στη «βιομηχανία εγκλημάτων» του Χίτλερ, ο Πατσέλι
έγινε συνένοχος, μολονότι είχε επίγνωση του Άουσβιτς. Ο Κόρνουελ τον παραδίδει
στην Ιστορία σαν έναν γνήσιο υπηρέτη του παπικού αντιεβραϊσμού.

Αν ο αντισημιτισμός…

… ήταν ενδημικός στο καθολικό δόγμα εκείνης της εποχής, τότε ο Πατσέλι ήταν
ο τέλειος πάπας για τον Χίτλερ. Παρέμεινε σιωπηλός στην εισβολή στην Πολωνία.
Βάφτισε «χριστιανική απελευθέρωση» την ναζιστική κατοχή της Ουκρανίας.
Υποστήριξε τους φασίστες και καθολικούς Ουστάσι της Κροατίας. Όταν έγιναν
γνωστές οι σφαγές των Σέρβων, των Εβραίων και των Τσιγγάνων από τους Ουστάσι,
ο Πατσέλι αρνήθηκε να καταδικάσει τους δολοφόνους (ήταν ανάμεσά τους και
Φραγκισκανοί μοναχοί). Ο Κόρνουελ βλέπει «εκλεκτική συγγένεια» ανάμεσα στον
καθολικισμό και τον φασισμό και θεωρεί κοινό εχθρό τους τον κομμουνισμό.
Επισημαίνει πως σχεδόν όλοι οι δικτάτορες εκείνης της εποχής ήταν καθολικοί:
Χίτλερ, Χόρτι, Φράνκο, Πετέν, Μουσολίνι, Πάβελιτς. Ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β’,
που ετοιμάζεται να κάνει άγιο τον πάπα του Χίτλερ, δεν είναι αντισημίτης. Δεν
είναι όμως ούτε κομμουνιστής.