Αντίλογος σεισμολόγων

Αντιδράσεις προκάλεσε, όπως άλλωστε αναμενόταν, το δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ»
του περασμένου Σαββάτου, στο οποίο ο συντάκτης μας Αντ. Ρενιέρης επιχείρησε
μία, μάλλον χιουμοριστική, παρουσίαση των σεισμολόγων και άλλων επιστημόνων,
που τις προηγούμενες ημέρες είχαν παρουσιαστεί στις τηλεοράσεις και ομιλούσαν
για τους σεισμούς. Οι αντιδράσεις προήλθαν από τρεις επιστήμονες (από τους
εννέα στους οποίους αναφερόταν το δημοσίευμα) και συγκεκριμένα γραπτώς από τον
κ. Άκη Τσελέντη και από τον Τομέα Γεωφυσικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
(με την υπογραφή εννέα καθηγητών και λεκτόρων), ενώ τηλεφωνικά εξέφρασε τις
διαμαρτυρίες του και ο κ. Γερ. Παπαδόπουλος.

Εκείνο που ενόχλησε περισσότερο, φαίνεται να είναι ο βαθμός αξιοπιστίας τον
οποίο έβαλε ο συντάκτης μας σε κάθε έναν από τους επιστήμονες. Για τον βαθμό
αυτό όμως και τη σημασία του, υπενθυμίζουμε τι αναφερόταν στον πρόλογο του
δημοσιεύματος: «Αυτή η βαθμολογία δεν αφορά άλλες δραστηριότητές τους, παρά
μόνον τις τελευταίες εμφανίσεις τους στην τηλεόραση». Που σημαίνει ότι
επρόκειτο, στην ουσία, για μια τηλεοπτική κριτική και όχι βαθμολόγηση του
επιστημονικού έργου τους, την οποία, φυσικά, ο συντάκτης ούτε μπορεί ούτε
επεδίωξε να κάνει.

Την επιστολή για τον κ. Β. Παπαζάχο υπογράφουν οι:

Ε. Παπαδημητρίου, αν. καθηγήτρια, δ/ντρια Τομέα Γεωφυσικής

Γ. Καρακαΐσης, αν. καθηγητής

Δ. Κοντοπούλου, αν. καθηγήτρια

Α. Κυρατζή, αν. καθηγήτρια

Δ. Παναγιωτόπουλος, αν. καθηγητής

Θ. Τσάπανος, αν. καθηγητής

Π. Χατζηδημητρίου, αν. καθηγητής

Β. Καρακώστας, λέκτορας

Ε. Σκορδύλης, λέκτορας

και μεταξύ άλλων αναφέρουν τα εξής:

«Με έκπληξή μας διαβάσαμε στο φύλλο του Σαββάτου 2/10/99 τα σχετικά σχόλια που
αφορούν στο επιστημονικό έργο του ομότιμου καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας του
Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), κ. Β. Παπαζάχου. Συγκεκριμένα
αναφέρεται ότι: “Πριν τα χρόνια αρχίσουν να βαραίνουν την πλάτη του, εθεωρείτο
ένας από τους κορυφαίους σεισμολόγους του κόσμου”. Ίσως να οφείλεται στην
ελλιπή ενημέρωση του γράφοντος, αλλά ο κ. Β. Παπαζάχος εξακολουθεί να είναι
από τους κορυφαίους σεισμολόγους παγκοσμίως και αυτό προκύπτει από τη συνεχή
ερευνητική του παρουσία με δημοσιεύσεις στα εγκυρότερα διεθνή περιοδικά, τη
συμμετοχή του σε διεθνή συνέδρια (τον Ιούνιο του 1999 ήταν προσκεκλημένος
ομιλητής σε διεθνές συνέδριο στην Ισλανδία) και τις νέες ιδέες που διαρκώς
προτείνει στην επιστημονική κοινότητα. Διεθνώς, οι ερευνητές, οι οποίοι
“τυπικά” αποδεσμεύονται από τον χώρο εργασίας τους, δεν σταματούν να
εργάζονται ερευνητικά και να συμμετέχουν στα επιστημονικά δρώμενα, και αυτή
ακριβώς είναι και η στάση του κ. Β. Παπαζάχου.

Το “οξύθυμο” του χαρακτήρα του κ. Β. Παπαζάχου προφανώς προκύπτει για τον
γράφοντα από τον ευθύ τρόπο με τον οποίο ο κ. Β. Παπαζάχος τοποθετείται πάνω
στο θέμα της πρόγνωσης των σεισμών. Η τεράστια ερευνητική του πείρα και η
επιστημονική του συμβολή, ιδιαίτερα πάνω στην έρευνα για μακράς διάρκειας
πρόγνωσης των σεισμών, νομίζουμε ότι του παρέχει τη δυνατότητα να έχει
βαρύνουσα άποψη πάνω στο θέμα αυτό, την οποία και να εκφράζει ευθέως. Εδώ
πρέπει να τονισθεί ότι η σχετική έρευνα που αφορά στη μέσης και μακράς
διάρκειας πρόγνωσης των σεισμών έχει δώσει και εξακολουθεί να δίνει ελπιδοφόρα
αποτελέσματα, πρακτικά αξιοποιήσιμα από την Πολιτεία, για την αντισεισμική
θωράκιση της χώρας.

Σε άλλο σημείο του άρθρου αναφέρεται: “… δεν φρόντισε να εκπαιδεύσει κάποιον
μαθητή για διάδοχό του”. Προφανώς και αυτό το σημείο οφείλεται στην έλλειψη
ενημέρωσης του γράφοντος, εφόσον ο κ. Β. Παπαζάχος ήταν επιβλέπων καθηγητής
στις διδακτορικές διατριβές των περισσότερων σεισμολόγων και γεωφυσικών του
ελληνικού χώρου, αρχής γενομένης από τη διδακτορική διατριβή του αείμνηστου
καθηγητή Ι. Δρακόπουλου. Ο κ. Β. Παπαζάχος έχει επιβλέψει όλες τις
διδακτορικές διατριβές των μελών ΔΕΠ του Τομέα Γεωφυσικής του Τμήματος
Γεωλογίας του ΑΠΘ, καθώς και άλλων ερευνητών αυτού του χώρου (περισσότερες από
12), τις διδακτορικές διατριβές ερευνητών του Ινστιτούτου Τεχνικής
Σεισμολογίας και Αντισεισμικών Κατασκευών, καθώς και άλλων ερευνητών, οι
οποίοι εργάζονται σε άλλα Ινστιτούτα. Ενδεικτικά αναφέρουμε τον κ. Γ.
Παπαδόπουλο και τον κ. Σ. Τάσσο, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, καθώς και
τον κ. Κ. Θανάσουλα του ΙΓΜΕ.

Πέραν των ανωτέρω, θα θέλαμε να γνωστοποιήσουμε την πρωτοβουλία του για την
εγκατάσταση του Δικτύου Σεισμογράφων στον ελληνικό χώρο (το 1966 όταν ο κ. Β.
Παπαζάχος ήταν ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών), του αντίστοιχου
δικτύου του Τομέα Γεωφυσικής του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, το οποίο
αποτέλεσε το πρώτο τηλεμετρικό δίκτυο των Βαλκανίων και λειτουργεί από το
1981, καθώς και του δικτύου επιταχυνσιογράφων του ΙΤΣΑΚ».

Σημείωση: Ο συντάκτης μας Αντ. Ρενιέρης παρατηρεί: Απορώ γιατί οι
συνεργάτες του κ. Παπαζάχου εχρησιμοποίησαν, στην αρχή, μόνο τη μισή φράση.
Αναφέρουν ότι έγραψα: Πριν τα χρόνια αρχίσουν να βαραίνουν την πλάτη του,
εθεωρείτο ένας από τους κορυφαίους σεισμολόγους του κόσμου». Όμως, αποσιωπούν
ότι η φράση συνεχιζόταν ως εξής: «φήμη και κύρος που διατηρεί και σήμερα».

Όσο για τα υπόλοιπα, μάλλον αδικούν τον καθηγητή τους με τα όσα γράφουν. Είναι
γνωστό ότι η προσφορά του είναι σημαντικότερη από όση αναφέρουν. Και αυτό
προκύπτει σαφώς από το δημοσίευμα. Σχετικά με το αν έβγαλε ή όχι διαδόχους,
χαίρομαι που όλοι όσων τα ονόματα αναφέρονται στην επιστολή αισθάνονται
ισάξιοί του…

Η επιστολή του κ. Τσελέντη έχει ως εξής:

«Με την παρούσα θέλω να εκφράσω τις ευχαριστίες μου για τον βαθμό 1 (με άριστα
το 10) που μου έβαλε ο κ. Ρενιέρης. Πραγματικά εξεπλάγην γιατί παρά την από
δεκαετίας εμπαθή στάση που τρέφει ο κ. Ρενιέρης στο Σεισμολογικό της Πάτρας
και σε εμένα ειδικά, με ανέδειξε ως τον άσο της Σεισμολογίας.

Σχετικά τώρα με τα σχόλιά του περί μεγεθών που ανακοινώνουμε τον καλώ να
συγκρίνει τους τελικούς δημοσιευμένους καταλόγους προς το εξωτερικό με αυτά
που ανακοινώνουμε και εκεί θα φανεί ποιος αλλάζει τα μεγέθη.

Είναι γεγονός ότι τα ΜΜΕ διαμορφώνουν γνώμη, αλλά στην πράξη αντισεισμική
πολιτική δεν μπορεί να γίνει με μαϊντανούς και YESMEN».