Υπερκομματικό «ναι» στον Στεφανόπουλο

Οι έρευνες που συγκροτούν το «Πολιτικό και κοινωνικό βαρόμετρο» των «ΝΕΩΝ»,
τη διενέργεια των οποίων αναλαμβάνει η εταιρεία V. PRC, πραγματοποιούνται
τέσσερις φορές τον χρόνο στην περιφέρεια της πρωτεύουσας (Ιανουάριος, Μάιος,
Ιούλιος και Νοέμβριος) και δύο φορές τον χρόνο σε πανελλαδική κλίμακα (Μάρτιος
και Σεπτέμβριος). Για τις έρευνες της πρώτης κατηγορίας το μέγεθος του
δείγματος είναι περίπου 1.000 άτομα, σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές που
ισχύουν για αντίστοιχου τύπου τακτικά «βαρόμετρα». Οι δύο πανελλαδικές έρευνες
(Μάρτιος και Σεπτέμβριος) προσφέρουν επίσης μια εκτίμηση για την εν δυνάμει
εκλογική επιρροή των κομμάτων και για τον λόγο αυτό χρησιμοποιούν ελαφρώς
αυξημένο δείγμα.

Όταν, πριν από πέντε περίπου χρόνια, ο Κ. Στεφανόπουλος προτάθηκε από το
ΠΑΣΟΚ και την Πολιτική Άνοιξη ως υποψήφιος Πρόεδρος της Δημοκρατίας, είχε ήδη
διαμορφώσει την εικόνα ενός συμπαθούς και αγαπητού πολιτικού, ο οποίος όμως ­
έπειτα από μια μακρόχρονη πολιτική διαδρομή (πρωτοεξελέγη βουλευτής με την ΕΡΕ
το 1964) ­ είχε παραμείνει για αρκετό διάστημα στο περιθώριο της άμεσης
επικαιρότητας.

Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, και η πλειοψηφία των πολιτών αδυνατούσε να
διατυπώσει για το πρόσωπό του μια σαφή γνώμη (θετική ή αρνητική), με
αποτέλεσμα και η δημοτικότητά του να τοποθετείται σε σχετικώς χαμηλά επίπεδα
(31,2% θετικές κρίσεις τον Μάιο του 1994, σύμφωνα με τις «Τάσεις» της MRB).

Όμως, αμέσως μόλις επανήλθε στο προσκήνιο της επικαιρότητας, ως υποψήφιος
Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στις αρχές του 1995, η μεγάλη πλειοψηφία της κοινής
γνώμης αναγνώρισε στο πρόσωπό του τα ιδιαίτερα εκείνα χαρακτηριστικά τα οποία
θα επιθυμούσε να διαθέτει ο κάτοχος αυτής της ιδιότυπα πολιτικής (και εν μέρει
απολιτικής) θέσης. Έτσι, μέσα σε διάστημα λίγων μόλις εβδομάδων, η
δημοτικότητα του Κ. Στεφανόπουλου εκτινάχθηκε σε πρωτοφανή επίπεδα,
ξεπερνώντας το 70%.

Σύμφωνα με ειδική έρευνα της MRB για το Mega, που πραγματοποιήθηκε τις
παραμονές της προεδρικής εκλογής τον Φεβρουάριο του 1995, οι θετικές κρίσεις
για τον Κ. Στεφανόπουλο έφταναν το 72,9% (με τις αρνητικές μόλις στο 10,9%),
το 80,2% θεωρούσε ότι είναι κατάλληλος για το αξίωμα του Προέδρου της
Δημοκρατίας και το 74,1% τον θεωρούσε καταλληλότερο από τον (τότε) επίσημο
υποψήφιο της Ν.Δ. Αθ. Τσαλδάρη (βλ. και «ΤΑ ΝΕΑ», 1/3/1995).

Η αποδοχή που συνάντησε η υποψηφιότητα του Κ. Στεφανόπουλου είχε μάλιστα
αποκτήσει τόσο ευρείες διαστάσεις, ώστε ακόμη και οι ψηφοφόροι της Ν.Δ. τον
θεωρούσαν, με τεράστια διαφορά (63,3%, έναντι 28,1%) καταλληλότερο από τον Αθ. Τσαλδάρη.

Αλλά και μετά την εκλογή του στην Προεδρία της Δημοκρατίας, ο Κ. Στεφανόπουλος
κατόρθωσε να διατηρήσει και σταδιακά να εμπεδώσει τη θετική αυτή εικόνα, που
συνδυάζεται βέβαια με την κατοχή και την άσκηση του συγκεκριμένου αξιώματος.

Έτσι, σύμφωνα με τις διαθέσιμες μετρήσεις, η δημοτικότητά του δεν έπεσε ποτέ
κάτω από το 67% («Τάσεις» MRB, Δεκ. 1995) και σήμερα καταγράφεται ως το
δημοφιλέστερο πολιτικό πρόσωπο στην Ελλάδα, με θετικές κρίσεις στο 74% (και
αρνητικές μόλις 11%, «Τάσεις» MRB, Μάιος 1999).

Δεν είναι επομένως καθόλου παράδοξο ότι, όπως προκύπτει και από την παρούσα
έρευνα της V. PRC για «ΤΑ ΝΕΑ», η συντριπτική πλειονότητα της κοινής γνώμης
επιθυμεί την επανεκλογή του Κ. Στεφανόπουλου στην Προεδρία της Δημοκρατίας.
Την άποψη αυτή υποστηρίζει το 78,8% των ερωτηθέντων, ενώ εναντίον της
επανεκλογής Στεφανόπουλου τάσσεται μόνο το 11,2%.

Αυτό μάλιστα που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι η προοπτική της
επανεκλογής Στεφανόπουλου υιοθετείται με παραπλήσια ποσοστά (μεταξύ 75% και
80%) από όλες τις κατηγορίες του πληθυσμού, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας,
εισοδήματος, μορφωτικού επιπέδου ή τόπου κατοικίας.

Το σημαντικότερο όμως στοιχείο, που προκύπτει από την παρούσα έρευνα, είναι
ότι υπέρ της επανεκλογής Στεφανόπουλου τάσσονται με μεγάλη πλειοψηφία και όλες
οι ιδεολογικές τάσεις του εκλογικού σώματος, με μια ελαφρά μόνο διαφοροποίηση
όσον αφορά τα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος (θετικές κρίσεις περί το 68% για
όσους αυτοτοποθετούνται στην Αριστερά ή στη Δεξιά).

Έτσι, την προοπτική της επανεκλογής Στεφανόπουλου υιοθετούν με συντριπτικά
ποσοστά όχι μόνον οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ (υπέρ 92%), αλλά και εκείνοι του ΣΥΝ
και του ΔΗΚΚΙ (περίπου 85%), καθώς επίσης και η μεγαλύτερη μερίδα της
εκλογικής βάσης της Ν.Δ. (το 70,8% όσων σήμερα δηλώνουν πρόθεση ψήφου για τη
Ν.Δ. ή το 72,4% των ψηφοφόρων της το 1996), ενώ σχετικώς επιφυλακτικοί
εμφανίζονται μόνον οι οπαδοί του ΚΚΕ (υπέρ 52%, κατά 28%).

Η ανεπιφύλακτα θετική στάση της κοινής γνώμης απέναντι στο πρόσωπο του
σημερινού Προέδρου της Δημοκρατίας δεν συνεπάγεται πάντως αυτόματα και
υιοθέτηση της κυβερνητικής πρότασης για επανεκλογή του από τη σημερινή Βουλή.

Το γεγονός ότι έχουμε ήδη εισέλθει στον τελευταίο χρόνο της τετραετίας καθιστά
ευκολότερα αποδεκτό το ενδεχόμενο ελαφρώς πρόωρων εκλογών, τον Μάρτιο του
2000.

Έτσι, ενώ πριν από μερικούς μήνες το 65% θεωρούσε ότι η κυβέρνηση πρέπει να
εξαντλήσει την τετραετία, ανεξάρτητα μάλιστα από το αποτέλεσμα των (τότε)
επικείμενων Ευρωεκλογών («ΤΑ ΝΕΑ», 3/5/99), σήμερα μόνο το 47,0% επιμένει ότι
η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας πρέπει να πραγματοποιηθεί από τη
σημερινή Βουλή.

Το ενδεχόμενο διεξαγωγής νέων βουλευτικών εκλογών, εν όψει ή με αφορμή την
εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, αντιμετωπίζεται θετικά από μια σημαντική
μερίδα του πληθυσμού (37,9%), χωρίς πάντως να συνιστά πλειοψηφική τάση έξω από
τον χώρο της Δεξιάς (62,6%) και εν μέρει της Κεντροδεξιάς (49,7%).

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν προηγουμένως σκιαγραφούν με σαφήνεια το κρίσιμο
δίλημμα που καλείται να επιλύσει η Ν.Δ. εν όψει της προεδρικής εκλογής. Ενώ η
πλειοψηφία της εκλογικής της βάσης (57,5%) θα επιθυμούσε τη διεξαγωγή πρόωρων
εκλογών, μόνο μια μικρή μειοψηφία (μόλις 19,0%) τοποθετείται εναντίον της
επανεκλογής Στεφανόπουλου.

Και το κυριότερο είναι ότι υπάρχει μια σημαντική μερίδα (πάνω από το 1/4 της
σημερινής εκλογικής της βάσης) που θα επιθυμούσε να δει τον σημερινό Πρόεδρο
της Δημοκρατίας επανεκλεγόμενο συναινετικά από την παρούσα Βουλή.

Το κρίσιμο αυτό τμήμα του εκλογικού σώματος έχουν ως άμεσο στόχο οι
κυβερνητικές πρωτοβουλίες σχετικά με την προεδρική εκλογή και γι’ αυτό,
προφανώς, το ΠΑΣΟΚ επιθυμεί να διατηρήσει στην επικαιρότητα τις σχετικές συζητήσεις.