Το Κόσοβο, «ντόμινο των συνόρων»

Παραμονές της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ ο ειδικός εκπρόσωπος του γενικού
γραμματέα του ΟΗΕ για το Κόσοβο, Μπερνάρ Κουσνέρ, καταφθάνει στη Νέα Υόρκη.
Στο πλαίσιο των επαφών του, ενημερώνει και τους εκπροσώπους των «φίλων του
γ.γ. του ΟΗΕ για το Κόσοβο» για την κατάσταση στην περιοχή.

Οι διπλωμάτες ­ μεταξύ των οποίων και ο Έλληνας μόνιμος αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ,
κ. Γούναρης ­ ακούν μια λεπτομερή περιγραφή πραγμάτων, που ως επί το πλείστον
γνωρίζουν: ότι τα λεφτά δεν φθάνουν, ότι ο ρατσισμός (ακόμη κι από τα μικρά
Αλβανάκια) εναντίον Σέρβων, Τσιγγάνων και άλλων μη Αλβανών έχει πάρει
ανησυχητικές διαστάσεις, ότι τα προβλήματα θα αυξηθούν με τον χειμώνα που
έρχεται. Διαπιστώνουν, ωστόσο, ότι ο κ. Κουσνέρ δεν έχει καμία πρόθεση να
μιλήσει για το ακανθώδες ζήτημα του μελλοντικού καθεστώτος του Κοσόβου. «Αυτό
θα πρέπει να επανεξεταστεί», λέει μόνο ο Γάλλος που έγινε πασίγνωστος για τη
συμβολή του σε ανθρωπιστικές επιχειρήσεις.

Και υπεραμύνεται της απόφασής του να εισαγάγει το μάρκο στις συναλλαγές ­ μια
ενέργεια σαφούς υπονόμευσης της γιουγκοσλαβικής, έστω και στα… χαρτιά,
κυριαρχίας ­ ως «πράξης ρεαλισμού».

Το εγκώμιο

Οι πρέσβεις δεν εκπλήσσονται ­ όπως δεν εκπλήσσονται κι όταν ο Αμερικανός
αντιπρόσωπος, ο πολύς Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, πλέκει το εγκώμιο του κ. Κουσνέρ:
για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ είναι γνωστό πλέον ότι οι Αμερικανοί τα
‘χουν βρει με τον Γάλλο πολιτικό, τον οποίο αρχικά αντιμετώπιζαν με
επιφυλακτικότητα. Όπως είναι γνωστό κι ότι η Ουάσιγκτον έχει πλέον αλλάξει
πολιτική ­ και πιστεύει πως η δημιουργία ενός ανεξάρτητου κοσοβικού κράτους
είναι η καλύτερη λύση.

Όταν λίγες ημέρες αργότερα η «Ουάσιγκτον Ποστ» αποκαλύπτει τις νέες
αμερικανικές σκέψεις, οι διαψεύσεις είναι εξαιρετικά χλιαρές. Άλλωστε, οι
περισσότεροι σύμμαχοι έχουν διαπιστώσει ήδη ότι τα περί πολυεθνικού –
πολυπολιτισμικού Κοσόβου δεν περπατούν στην πράξη.

Και η απόφαση της μετατροπής, ουσιαστικά, του UCK στη «Δύναμη Προστασίας
Κοσόβου» επιβεβαιώνει τους φόβους των Σέρβων και του Βελιγραδίου ότι υπάρχει
καινούργιο αφεντικό στην πόλη. Και είναι μόνο ένα ­ η αλβανική πλειονότητα.

Ενώ μέρα τη μέρα αποδεικνύεται ότι οι δυνάμεις του ΟΗΕ δεν μπορούν να
διασφαλίσουν τον πολυεθνικό χαρακτήρα του Κοσόβου, οι βαλκανικές πρωτεύουσες
κάνουν τους σχεδιασμούς τους για την «επόμενη μέρα» που φοβούνται (και κάποιες
επιδιώκουν): την αλλαγή, με αφετηρία το Κόσοβο, των συνόρων.

Η Ελλάδα

Κουσνέρ – Χόλμπρουκ: η αρχική επιφυλακτικότητα των Αμερικανών για τον Γάλλο ειδικό εκπρόσωπο του ΟΗΕ έγινε θερμή υποστήριξη

Η Αθήνα δεν αποτελεί εξαίρεση ­ και στο υπουργείο Εξωτερικών παραδέχονται πως
«όλα τα μηνύματα εκεί δείχνουν ότι προωθείται η ανεξαρτησία του Κοσόβου».

Κάτι τέτοιο, όμως, επαναφέρει το «σενάριο του ντόμινο»: από τους Αλβανούς του
Κοσόβου στους Αλβανούς των Σκοπίων, με τα Τίρανα και τη Σόφια να παρακολουθούν
κάτι παραπάνω από ενεργά.

Ήδη, την εκρηκτική κατάσταση που ελλοχεύει στα Βαλκάνια εντοπίζουν οι διεθνείς
οργανισμοί. Πρόσφατη έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη FYROM
προειδοποιεί ότι «η χώρα θα μπορούσε να αναδειχθεί σε νέα πηγή προβλημάτων,
και για τον λόγο αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό το να διατηρηθεί η ειρήνη
ανάμεσα στις διάφορες εθνικές της ομάδες». Ως σημείο έντασης αναφέρεται
χαρακτηριστικά το «αλβανικό πανεπιστήμιο» στο Τέτοβο.

Κι εδώ τα πράγματα έρχονται σε αυτό που στο υπουργείο Εξωτερικών ονομάζουν
«θέμα του 21ου αιώνα» ­ τις μειονότητες. Οι οποίες υπάρχουν σε όλες
ανεξαιρέτως τις βαλκανικές χώρες και μπορούν ­ όπως δείχνει το παράδειγμα του
Κοσόβου ­ να επιβάλουν στην ατζέντα το θέμα της αλλαγής των συνόρων.

Η Αθήνα επιμένει στο αδιαπραγμάτευτο των συνόρων ­ αλλά, αναγνωρίζοντας τη
σοβαρότητα του Βαλκανικού προβλήματος, στη Βασιλίσσης Σοφίας υποστηρίζουν
πλέον ότι ο κίνδυνος τελικά μπορεί να μην προέλθει από τα ελληνοτουρκικά, αλλά
τα βαλκανικά. Άλλωστε, στο θέμα των συνόρων και των μειονοτήτων, Αθήνα και
Άγκυρα βρίσκονται κατά τραγική ειρωνεία από την ίδια μεριά.

Η Θράκη

Οι «απαντήσεις» της Αθήνας σε αυτούς τους κινδύνους του μέλλοντος είναι δύο ­
ανοικτή πολιτική για τη μειονότητα της Θράκης και ισχυρή οικονομία. Η πρώτη θα
διασφαλίσει ότι ουδείς θα διανοηθεί να υποστηρίξει ποτέ ότι οι μουσουλμάνοι
της Θράκης θα ήταν καλύτερα με κάποια «ανεξαρτησία».

Στο πλαίσιο αυτό αποφασίσθηκε, τον περασμένο Αύγουστο, και η μεταβίβαση των
σχετικών αρμοδιοτήτων από το υπουργείο Εξωτερικών στο υπουργείο Εσωτερικών.

Η δεύτερη θα διασφαλίσει πως ουδείς εντός Ελλάδας θα διανοηθεί ποτέ για τον
εαυτό του ότι θα ήταν σε καλύτερη οικονομική κατάσταση εάν ήταν υπήκοος άλλης
χώρας, γειτονικής. Την Τετάρτη, πάντως, ο Γιώργος Παπανδρέου θα έχει την
ευκαιρία να ακούσει τον άνθρωπο με τη μεγαλύτερη πείρα σε θέματα μειονοτικής
πολιτικής: τον αρμόδιο του ΟΑΣΕ κ. Βαν ντερ Στουλ.