Ανταλλάγματα από την Ευρώπη

Η Ελλάδα δεν συναρτά τη στάση της στη σύνοδο κορυφής του Ελσίνκι από κάποια
ενέργεια ή χειρονομία εκ μέρους της Άγκυρας. Αντιθέτως, επιδιώκει ανταλλάγματα
εκ μέρους των «15» προκειμένου να συναινέσει στον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως
υποψηφίας για διεύρυνση χώρας.

Αυτό ανέφερε αρμόδια πηγή του υπουργείου Εξωτερικών, σημειώνοντας παράλληλα
ότι ως εκ τούτου η αδιάλλακτη στάση που τήρησε για το Κυπριακό ο Μπουλέντ
Ετζεβίτ, στη συνάντησή του με τον Μπιλ Κλίντον, δεν ανατρέπει τη
διαπραγματευτική θέση της Ελλάδας. «Κάθε χειρονομία εκ μέρους της Άγκυρας
είναι θετική, είναι καλοδεχούμενη και είναι προς το συμφέρον της Τουρκίας.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει πως εμείς θέτουμε όρους στην Τουρκία για να
χαρακτηρισθεί υποψηφία», έλεγε η ίδια πηγή.

Έτσι, η Αθήνα επιδιώκει στο Ελσίνκι να πάρει δύο «ανταλλάγματα» ­ το ένα αφορά
το περιεχόμενο της τουρκικής υποψηφιότητας: να εμπεριέχει, δηλαδή, μια
«ατζέντα» ή έναν «οδικό χάρτη», βάσει του οποίου η Άγκυρα θα ελέγχεται και θα
πιέζεται για βήματα εξευρωπαϊσμού, στα οποία συγκαταλέγεται και η σχέση καλής
γειτονίας. Το άλλο «αντάλλαγμα» αφορά την προοπτική ένταξης της Κύπρου: η
Αθήνα θέλει να αποτυπωθεί με κάποιο τρόπο στο Ελσίνκι η βούληση της Ένωσης να
κάνει δεκτή την Κύπρο ακόμη κι αν δεν έχει επιλυθεί το Κυπριακό.

Χειρονομία ουσίας

Διευκρινίζοντας το γεγονός ότι η Αθήνα δεν συναρτά τη θέση της με την πολιτική
της Άγκυρας, η αρμόδια πηγή του υπουργείου Εξωτερικών τόνιζε ότι στην αντίθετη
περίπτωση η Τουρκία θα μπορούσε να κάνει «μια νερόβραστη χειρονομία», να πάρει
την υποψηφιότητα και εν συνεχεία να επανέλθει στην πολιτική των διεκδικήσεων
έναντι της Ελλάδας ­ οπότε, στον… ισολογισμό, η Ελλάδα θα ήταν χαμένη.

Θέλοντας να δώσει ένα παράδειγμα, ανέφερε το ζήτημα των συνομιλιών Κληρίδη –
Ντενκτάς που δρομολογεί η διεθνής κοινότητα. «Το χειρότερο θα ήταν να πάει ο
Ντενκτάς, να χρονοτριβήσει μέχρι το Ελσίνκι και εν συνεχεία να επανέλθει στην
αδιαλλαξία.

Εμείς προτιμούμε είτε να πάει και να υπάρξει πρόοδος ουσιαστική είτε να μην
πάει καθόλου. Διαφορετικά θα χρησιμοποιηθεί η προσέλευσή του απλώς για να…
πείσει εμάς ότι οφείλουμε να δώσουμε την υποψηφιότητα, χωρίς ουσιαστικά να
έχει υπάρξει αποτέλεσμα».

Ταυτοχρόνως, έκανε γνωστό πως η Ουάσιγκτον διατείνεται ότι θα συνεχίσει να
πιέζει την Τουρκία «μέχρι την επίσκεψη Κλίντον, τον Νοέμβριο» ­ και δεν
εξαντλείται το ζήτημα με τη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον κ. Ετζεβίτ.

Οι σύμμαχοι

Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι και τα δύο ζητούμενα από τους «15» δεν είναι
διασφαλισμένα. Η πλειοψηφία των εταίρων επιθυμεί απλώς μια «ταμπέλα» υποψηφίας
για την Τουρκία, χωρίς καμιά δέσμευση ούτε εκ μέρους της Άγκυρας ούτε εκ
μέρους της Ένωσης. Σύμμαχοι της Ελλάδας στην πρόταση για road map (οδικός
χάρτης) είναι οι Σκανδιναβοί, οι Αυστριακοί και, εν μέρει, οι Γερμανοί.

Η Σουηδία, μάλιστα, επιθυμεί ο οδικός χάρτης να υποβληθεί στην Άγκυρα και
μόνον εφόσον αυτή συμφωνήσει με τις δεσμεύσεις να της δοθεί ο χαρακτηρισμός
της υποψηφίας.

Η Κύπρος

Αντιστοίχως, προβλήματα συναντά και το ζήτημα της ένταξης της Κύπρου, καθώς η
πλειοψηφία των εταίρων ­ με πλέον κατηγορηματικούς τους Γάλλους ­ δεν θέλουν
να εγερθεί τέτοιο θέμα πριν ολοκληρωθεί η διαπραγματευτική διαδικασία.

Σημειώνεται πως η ίδια πηγή ­ που είναι εν γνώσει των σκέψεων του Πρωθυπουργού
­ τόνιζε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν θα διστάσει να εμποδίσει την τουρκική
υποψηφιότητα εάν εκτιμήσει ότι το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης με τους
εταίρους δεν είναι ικανοποιητικό. «Δεν είναι δεδομένη η ψήφος μας», υπογράμμιζε.

Και εξέφραζε την ελπίδα πως ακόμη και αν η έκβαση της συνόδου κορυφής του
Ελσίνκι δεν ικανοποιήσει την Τουρκία, αυτό δεν θα οδηγήσει σε πισωγύρισμα την
πρόοδο που έχει επιτευχθεί τους τελευταίους τέσσερις μήνες στις σχέσεις Αθήνας
– Άγκυρας.

Την ίδια ελπίδα εκφράζουν και τουρκικές διπλωματικές πηγές, σημειώνοντας πως ο
διάλογος θα συνεχισθεί «και θα διευρυνθεί» στους ερχόμενους μήνες.

Στο μεταξύ, καλά πληροφορημένες πηγές στην Αθήνα, χωρίς να αμφισβητούν την
ακρίβεια των σχετικών δημοσιευμάτων, απέδιδαν τις πληροφορίες για την υγεία
του Μπουλέντ Ετζεβίτ στους κύκλους εκείνους της Τουρκίας που επιμένουν σε
«σκληρή» στάση στο Κυπριακό.

Επανήλθε στις αδιάλλακτες θέσεις του ο Τούρκος πρωθυπουργός

Τις γνωστές αδιάλλακτες θέσεις του για την ανάγκη αναγνώρισης δύο κρατών στην
Κύπρο επανέλαβε ο Τούρκος πρωθυπουργός σε δύο ομιλίες του στην Ουάσιγκτον
λίγες μόλις ώρες μετά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Κλίντον.

Ο κ. Ετζεβίτ είπε ότι απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξουν διαπραγματεύσεις
επίλυσης του Κυπριακού είναι να αναγνωρισθεί διεθνώς το ψευδοκράτος του Ρ.
Ντενκτάς, κάνοντας έτσι σαφές πως δεν μπορεί κάποιος να περιμένει σημαντικές
εξελίξεις από την επίσκεψη την επόμενη εβδομάδα του προεδρικού απεσταλμένου
Άφλρεντ Μόουζες στην Τουρκία για το Κυπριακό.

Ο κ. Ετζεβίτ είπε ακόμη ότι η Άγκυρα στηρίζει απολύτως τις προτάσεις Ντενκτάς
για την ύπαρξη δύο κρατών στο νησί και την εγκαθίδρυση μιας λύσης συνομοσπονδίας.

Μιλώντας για τα ελληνοτουρκικά, ο κ. Ετζεβίτ υποστήριξε ότι μία διευθέτηση στα
θέματα του Αιγαίου είναι δυνατή, ιδιαίτερα μετά το καλό κλίμα που έχει
δημιουργηθεί στις σχέσεις των δύο χωρών, απέρριψε όμως το ότι οι
ελληνοτουρκικές διαφορές είναι νομικής φύσεως.

Μάλιστα, μιλώντας στην Εθνική Λέσχη Τύπου, ο Τούρκος πρωθυπουργός είπε ότι η
Τουρκία δεν διεκδικεί και ούτε ποτέ διεκδικούσε τίποτα από την Ελλάδα (!) και
εξέφρασε την αισιοδοξία του για το διάλογο που έχει αρχίσει ανάμεσα στα δύο
υπουργεία Εξωτερικών.

Είπε επίσης ότι οι δύο χώρες μπορούν να λύσουν τα υφιστάμενα προβλήματα με
πολιτικές διαπραγματεύσεις και όχι με παραπομπή τους σε ένα διεθνές διαιτητικό
όργανο, ενώ υποστήριξε ότι αυτός ήταν και ο στόχος του μυστικού διαλόγου του
ιδίου με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

«Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί να πάμε στη Χάγη όταν μπορούμε να λύσουμε τις
διαφορές μας διμερώς» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ετζεβίτ, απαντώντας σε
ερωτήσεις στο «Ουάσιγκτον Ίνστιτιουτ για την πολιτική στην Εγγύς Ανατολή» και
υποστήριξε ότι η Τουρκία έχει λύσει με πολιτικές διαπραγματεύσεις θέματα
υφαλοκρηπίδας στη Μαύρη Θάλασσα τόσο με τη Ρωσία όσο και με τη Βουλγαρία.

Τουρκικές πηγές έλεγαν χτες ότι στόχος του κ. Ετζεβίτ είναι να μην υπάρξει
οποιαδήποτε πρόοδος στο Κυπριακό έως τη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι.

Παρ’ όλα αυτά, έλεγαν οι ίδιες πηγές, ο Τούρκος Πρωθυπουργός ίσως να δεχθεί
την έναρξη εκ του σύνεγγυς συνομιλιών στη Νέα Υόρκη μεταξύ του κ. Ντενκτάς και
του κ. Κληρίδη, έτσι ώστε να δώσει περισσότερα επιχειρήματα στην αμερικανική
πλευρά να πιέσει την Ελλάδα στη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι για να συναινέσει
στο χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.