ΟΝΕ: Ανοίγει ο δρόμος

Προμήνυμα ένταξης της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση θα
απευθύνουν, σύμφωνα με πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, σε περίπου ένα μήνα οι
υπουργοί Οικονομίας των 15, αποφασίζοντας ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα και το
δημόσιο χρέος της χώρας κινούνται πλέον σε όρια που ικανοποιούν το σχετικό
κριτήριο της Συνθήκης του Μάαστριχτ.

Το θετικό περιεχόμενο της απόφασης, που έχει προγραμματισθεί για το ECOFIN του
Νοεμβρίου, προεξοφλεί έκθεση για τη δημοσιονομική κατάσταση στην Ελλάδα, που
μόλις συνέταξαν οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η έκθεση επισημαίνει τη
σημαντική πρόοδο που έχει συντελεσθεί στη δημοσιονομική εξυγίανση της χώρας
για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι:

* Η Ελλάδα δεν έχει πλέον υπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα. Από το 1998, όταν
το έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 2,5% του ΑΕΠ της, βρίσκεται κάτω από το όριο
αναφοράς της Συνθήκης (3% του ΑΕΠ) και το 1999 θα σημειωθεί περαιτέρω μείωση
κάτω από το 2% του ΑΕΠ. Σημειώνεται, μάλιστα, ότι οι επίσημες κυβερνητικές
προβλέψεις αναφέρουν συγκράτηση του ελλείμματος στο 1,6% του ΑΕΠ το 1999 και
στο 1,2% του ΑΕΠ το 2000.

Μείωση

* Το δημόσιο χρέος της χώρας μειώνεται σταθερά από το 1996 και μετά και φέτος
θα διαμορφωθεί στο 104,5% του ΑΕΠ. Η έκθεση σημειώνει ότι το ποσοστό αυτό
είναι πάνω από το όριο της Συνθήκης (60%), αλλά η καθοδική τάση επαρκεί για να
ικανοποιείται το κριτήριο ένταξης. Εξάλλου, στην ίδια την έκθεση εκτιμάται ότι
το μέγεθος αυτό θα συνεχίσει την καθοδική του πορεία τα επόμενα χρόνια. Από το
1994 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωνε κάθε χρόνο ότι η Ελλάδα έχει υπερβολικό
έλλειμμα και της απηύθυνε συστάσεις να το μειώσει. Η σύσταση του 1998 ήταν η
τελευταία, όπως προκύπτει από την έκθεση αυτή της Επιτροπής.

Η απόφαση του ECOFIN αναμένεται να επηρεάσει θετικά τη διεθνή αγορά σε ό,τι
αφορά τη θέση της Ελλάδας, αφού θα είναι το πρώτο επίσημο σήμα ότι η
δημοσιονομική συμπεριφορά της χώρας είναι πλέον αντίστοιχη με αυτή των χωρών
της ζώνης του ευρώ. Ανάλογη θετική αντανάκλαση εκτιμάται ότι θα υπάρξει και
στην εγχώρια αγορά.

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι τα
στοιχεία της προκύπτουν ύστερα από ενδελεχή εξέταση και διασταύρωση των
στοιχείων της ΕΣΥΕ από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Γιουροστάτ). Τα
στοιχεία αυτά, αναφέρουν οι πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, είναι σύμφωνα με
τους κανόνες της Γιουροστάτ για τους εθνικούς λογαριασμούς.

Μεταξύ άλλων, η έκθεση αποδέχεται τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος
μέσω της λεγόμενης «άσπρης τρύπας» των πλεονασμάτων των ασφαλιστικών ταμείων.
Τα πλεονάσματα αυτά αντιστοιχούν στο 2% του ΑΕΠ, επισημαίνει η έκθεση. Πάντως,
η έκθεση τονίζει ότι η εικόνα της κοινωνικής ασφάλισης ­ αν δεν επιχειρηθούν
παρεμβάσεις ­ θα επιδεινωθεί, καθώς τα σχετικώς νεώτερα επικουρικά ταμεία που
παρουσιάζουν πλεονάσματα θα μετατραπούν σε ελλειμματικά, με την πάροδο του
χρόνου, λόγω της γήρανσης του πληθυσμού.

Τα ταμεία

Ενώ όμως αποδέχονται τον συνυπολογισμό των πλεονασμάτων των ασφαλιστικών
ταμείων στη μείωση του ελλείμματος, οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν
δέχθηκαν να εξαιρέσουν από το σχετικό μέγεθος τις μεταβιβάσεις κεφαλαίων της
ΔΕΚΑ (υπουργείο Οικονομικών) σε διάφορες δημόσιες επιχειρήσεις. Οι σχετικές
μεταβιβάσεις ήταν 62,4 δισ. δρχ. το 1998, δηλαδή 0,17% του ΑΕΠ. Έτσι, το
έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 2,5% του ΑΕΠ, αντί του 2,4% που ανέφεραν οι
υπολογισμοί της κυβέρνησης.

Η βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση,
οφείλεται στα υψηλότερα φορολογικά έσοδα, στην αύξηση της απορροφητικότητας
των κοινοτικών πόρων και στη μείωση των δαπανών για τόκους, λόγω της μείωσης
των επιτοκίων. Η συνεισφορά των μισθών και των άλλων πρωτογενών δαπανών ήταν
λιγότερο σημαντική, υποστηρίζει η έκθεση.

Σε μια πρώτη εκτίμηση των επιπτώσεων του «πακέτου Σημίτη», οι υπηρεσίες της
Επιτροπής αναφέρουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του προϋπολογισμού του 2000 θα
είναι ελαφρώς μειωμένο. Όμως, η έκθεση επικαλείται την εκτίμηση της κυβέρνησης
ότι το έλλειμμα θα μειωθεί στο 1,2% του ΑΕΠ. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στην
προϋπόθεση ότι: 1. Οι δαπάνες για τόκους θα αντιπροσωπεύουν το 7,9% του ΑΕΠ
από 8,7% του ΑΕΠ φέτος (θα είναι μειωμένες κατά 112,2 δισ. δρχ.) και 2. Το
πρωτογενές πλεόνασμα θα είναι 6,7% του ΑΕΠ από 7,1% του ΑΕΠ φέτος.