700 δισ. εισφοροδιαφυγή

Έσοδα ύψους 400 δισ. δρχ. θα έδιναν κάθε χρόνο στα ασφαλιστικά ταμεία οι
500.000 άνεργοι στη χώρα μας. Η εισφοροδιαφυγή σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία
ξεπερνάει τα 700 δισ. δρχ. ενώ η κρατική συμμετοχή στη χρηματοδότηση του
ασφαλιστικού συστήματος είναι χαμηλή.

Τα Ταμεία των μισθωτών έχουν σημαντικό έλλειμμα, το οποίο συνεχώς διογκώνεται
και μάλιστα την τελευταία 5ετία αυξήθηκε κατά 95%, οι εισφορές εργαζομένων και
εργοδοτών παρουσιάζουν συνεχή αύξηση ενώ οι ανεξέλεγκτες δαπάνες υγείας
μεταφράζονται σε απώλειες της τάξης των 300 δισ. δρχ. επίσης.

Αποκρυπτογράφηση

Με αφορμή την κατάθεση του νέου κοινωνικού προϋπολογισμού στη Βουλή, από τον
οποίο προκύπτει ότι το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης βρίσκεται σε οριακό
σημείο, «ΤΑ ΝΕΑ», με τη βοήθεια της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού
Οργανισμών Κοινωνικής Πολιτικής (ΠΟΠΟΚΠ) και του προέδρου της κ. Γιώργου
Κουτρουμάνη, αποκρυπτογραφούν τον νέο κοινωνικό προϋπολογισμό και τα
προβλήματα που αντιμετωπίζει το ασφαλιστικό μας σύστημα.

Δεν πληρώνει το κράτος!

Κατ΄ αρχάς θα πρέπει να τονιστεί ότι η ανεργία είναι ένα από τα μεγαλύτερα
προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα το ασφαλιστικό σύστημα. Αρκεί μόνο να
αναφερθεί ότι η απασχόληση των 500.000 ανέργων θα έδινε έσοδα 400 δισ. δρχ.
στα ασφαλιστικά ταμεία, σε ετήσια βάση. Εξίσου σημαντικό είναι και το πρόβλημα
της σχετικά μικρής χρηματοδότησης που έχει η κοινωνική ασφάλιση από το κράτος.
Για πολλές δεκαετίες το κράτος όχι μόνο δεν πλήρωνε τη συμμετοχή του, αλλά,
αντίθετα, εκμεταλλευόταν τους πόρους των Ταμείων. Σήμερα η συμμετοχή αυτή
είναι στο περίπου 20% των εσόδων (ποικίλλει από Ταμείο σε Ταμείο), αλλά εάν
αφαιρεθεί το κόστος της κοινωνικής πολιτικής που ασκεί η πολιτεία μέσα από
τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης, στην πραγματικότητα η συμμετοχή του
κράτους στη χρηματοδότηση του συστήματος παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.

Απώλειες 300 δισ. ετησίως

Μια άλλη παράμετρος που επιβαρύνει σημαντικά το σύστημα είναι η αναχρονιστική
οργάνωση και λειτουργία των ασφαλιστικών φορέων. Ο παράγοντας αυτός
«ευθύνεται» σε μεγάλο βαθμό για την τεράστια εισφοροδιαφυγή (συνολικά
υπολογίζεται για όλα τα Ταμεία σε πάνω από 700 δισ. δρχ. το έτος), αλλά και
για τις υπέρογκες δαπάνες των κλάδων υγείας απ΄ όπου εκτιμάται ότι οι απώλειες
των Ταμείων ξεπερνούν τα 300 δισ. δρχ. ετησίως. Παράλληλα, η δυσλειτουργία
έχει αποτέλεσμα να ταλαιπωρούνται οι πολίτες από τις υπηρεσίες των Ταμείων με
άμεσο αντίκτυπο στη γενικότερη εικόνα, το κύρος και την αξιοπιστία των φορέων
και του θεσμού της κοινωνικής ασφάλισης.

Ταμεία μισθωτών

Μια ματιά στα οικονομικά στοιχεία του νέου κοινωνικού προϋπολογισμού οδηγεί
στο συμπέρασμα ότι είναι εντονότερα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ταμεία
σύνταξης των μισθωτών. Προβλήματα που αναμένεται να οξυνθούν τα επόμενα
χρόνια. Η αιτία αυτής της κρίσης εντοπίζεται στο γεγονός ότι η μισθωτή εργασία
μειώνεται συνεχώς τα τελευταία χρόνια και, όπως προβλέπεται, η πορεία αυτή θα
συνεχιστεί. Έτσι λοιπόν οι συνταξιούχοι θα αυξάνονται συνεχώς ενώ όλο και
λιγότεροι ασφαλισμένοι αναλογικά θα καλούνται να σηκώσουν το βάρος της δαπάνης
για την καταβολή των συντάξεων και των άλλων παροχών.

Ανεργία – γήρανση

Όσον αφορά την επιδείνωση της σχέσης συνταξιούχων – ασφαλισμένων, θα πρέπει να
επισημανθεί ότι αυτή οφείλεται στην ανεργία, σε συνδυασμό με τις δημογραφικές
εξελίξεις και τη γήρανση του πληθυσμού. Οι ηλικιωμένοι, που έχουν μεγαλύτερη
ανάγκη και είναι στον μεγαλύτερο βαθμό οι αποδέκτες των παροχών ενός
ασφαλιστικού συστήματος, αυξάνονται σημαντικά σε σχέση με τον ενεργό πληθυσμό
κάθε χώρας. Όταν, από την άλλη πλευρά, οι νέοι κυρίως είναι άνεργοι και ως εκ
τούτου δεν πληρώνουν στο σύστημα, γίνεται το πρόβλημα έντονο, αφού εκείνοι που
δίνουν μειώνονται και εκείνοι που παίρνουν αυξάνονται. Ειδικά για τη χώρα μας
η δυσμενής αριθμητική σχέση μεταξύ ασφαλισμένων και συνταξιούχων οφείλεται και
στο γεγονός ότι υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι, αλλά ανασφάλιστοι.

Άλλη βάση εισφορών

Ένα άλλο σημαντικό θέμα που σύντομα θα απασχολήσει κυβέρνηση και κοινωνικούς
εταίρους ­ στον διάλογο που αναμένεται να αρχίσει την άνοιξη του επόμενου
έτους, για την αναμόρφωση του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος ­ είναι και η
διεύρυνση της χρηματοδοτικής βάσης του συστήματος. Σήμερα ­ παρατηρεί ο
πρόεδρος της ΠΟΠΟΚΠ κ. Γ. Κουτρουμάνης ­ ασφαλίζουμε μόνο την εργασία ενώ οι
επιχειρήσεις εντάσεως κεφαλαίου ελάχιστα συνεισφέρουν στο σύστημα. Επιβάλλεται
επομένως ­ προσθέτει ­ να αναζητήσουμε άλλη βάση εισφορών που μπορεί να είναι
μεικτή, ασφάλιση εργασίας και παραγόμενου έργου ή προϊόντος.