ΗΠΑ: Το πλάνο για Κυπριακό

Όλα είναι έτοιμα από αμερικανικής πλευράς για την πραγματοποίηση των
διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό. Το χρονοδιάγραμμα, ο τόπος, τα σημαντικότερα
σημεία πάνω στα οποία θα βασισθεί η λύση και η συμφωνία, τόσο της
ελληνοκυπριακής πλευράς όσο και της Αθήνας, ότι η σημερινή συγκυρία είναι
μοναδική για να μπορέσει να υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα είναι δεδομένα.

Ωστόσο, αυτό που εξακολουθεί να λείπει ακόμη είναι η σύμφωνη γνώμη της
τουρκικής πλευράς (και φυσικά του κ. Ντενκτάς) για τη διεξαγωγή των
διαπραγματεύσεων επίλυσης του Κυπριακού.

Η αμερικανική πλευρά θεωρεί βέβαιο ότι στις αρχές Οκτωβρίου ο γενικός
γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν θα αποστείλει προσκλήσεις στους κ.κ. Κληρίδη και
Ντενκτάς, για να προσέλθουν σε διαπραγματεύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και
ακόμη θεωρεί δεδομένο ότι ο κ. Ντενκτάς θα προσέλθει στις διαπραγματεύσεις
αυτές. Αυτό που παραμένει άγνωστο είναι τι στάση θα κρατήσει ο κ. Ντενκτάς σε
μία τέτοια συνάντηση. Αν πρόκειται δηλαδή να έρθει ­ ύστερα και από τουρκική
πίεση ­ έτοιμος να βρει λύση στο Κυπριακό ή, απλώς, για να κερδίσει χρόνο εν
όψει της Συνόδου Κορυφής του Ελσίνκι στην οποία θα αποφασισθεί κατά πόσον η
Τουρκία θα γίνει υποψήφιο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τόπος – χρόνος

Οι Αμερικανοί, μάλιστα, έχουν ετοιμάσει ήδη το χρονοδιάγραμμα και έχουν
αποφασίσει τον τόπο των συνομιλιών. Θεωρούν ότι θα γίνουν από τα μέσα
Οκτωβρίου και για τρεις εβδομάδες στη στρατιωτική σχολή του «Γουέστ Πόιντ»
(κοντά στη Νέα Υόρκη), θα υπάρξει μία διακοπή μερικών εβδομάδων για να
επισκεφθεί ο πρόεδρος Κλίντον την Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα και θα
ξαναρχίσουν στις αρχές Δεκεμβρίου ­ πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι.

Οι συνομιλίες αναμένεται, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς των Αμερικανών και με
βάση τις αδιάλλακτες θέσεις του κ. Ντενκτάς, να διεξαχθούν κατ’ αρχήν εκ του
σύνεγγυς σε επίπεδο αντιπροσωπειών και στη συνέχεια, εφόσον υπάρξει κοινό
έδαφος λύσης, να μπουν στην τελική τους μορφή, ίσως με συνάντηση κορυφής
Κληρίδη – Ντενκτάς.

Χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου κ. Παπαπέτρου τόνισε με ιδιαίτερη
έμφαση, μετά τη συνάντηση Κληρίδη – Ολμπράιτ στη Νέα Υόρκη, ότι η
ελληνοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμη να προσέλθει σε συνομιλίες σε ισότιμη βάση
στις οποίες ο μεν κ. Κληρίδης θα εκπροσωπεί τους Ελληνοκυπρίους, ο δε κ.
Ντενκτάς θα εκπροσωπεί τους Τουρκοκυπρίους.

Όμως, πέρα από το διαδικαστικό ­ το οποίο οι Αμερικανοί θεωρούν ότι θα
ξεπεραστεί σίγουρα κατά τη συνάντηση Κλίντον – Ετζεβίτ στις 28 Σεπτεμβρίου,
στην Ουάσιγκτον ­ η αμερικανική πλευρά έχει ήδη προχωρήσει παραπέρα συζητώντας
με τις δύο πλευρές και θέματα ουσίας.

Το σχέδιο

Όπως έχουν ξαναγράψει «ΤΑ ΝΕΑ», οι Αμερικανοί προωθούν ένα σχέδιο λύσης, στα
σημαντικότερα σημεία του οποίου προσπαθούν να έχουν την έγκριση και των δύο
πλευρών ώστε με την έναρξη των συνομιλιών να υπάρχει μία «μίνιμουμ συμφωνία»
πάνω στην οποία οι δύο πλευρές να μπορούν να διαπραγματευτούν.

«Ο κ. Κληρίδης συζήτησε με την κυρία Ολμπράιτ όλες τις πτυχές του Κυπριακού»,
είπε χαρακτηριστικά χθες ο κ. Παπαπέτρου. Διπλωματικές πηγές μάλιστα έλεγαν
ότι στη συζήτηση, στην οποία πήρε μέρος και ο υφυπουργός Εξωτερικών κ.
Γκρόσμαν, συζητήθηκαν μεταξύ άλλων θέματα όπως η εναλλασσόμενη προεδρία, το
καθεστώς της αστυνόμευσης του νησιού ύστερα από μία λύση, η συμμετοχή των
ελληνικών και τουρκικών στρατευμάτων σε μία ΝΑΤΟϊκή δύναμη που θα μπορούσε να
εγκατασταθεί στο νησί μετά τη λύση κ.λπ. Πάντως προς το παρόν και παρά την
αισιοδοξία που καλλιεργεί η αμερικανική πλευρά, οι Τούρκοι δεν έχουν κάνει
κανένα βήμα που να δημιουργεί κάποιες προσδοκίες. «Δεν έχει υπάρξει μία τέτοια
ένδειξη», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαπέτρου.

Γι’ αυτό τον λόγο, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, μιλώντας στη Γενική
Συνέλευση του ΟΗΕ, κάλεσε «την τουρκοκυπριακή πλευρά στο νέο πνεύμα
συμφιλίωσης Ελλάδας και Τουρκίας να αρπάξουν αυτή την ιστορική ευκαιρία και να
βοηθήσουν το γκρέμισμα του τελευταίου “τείχους του Βερολίνου” που χωρίζει τους ανθρώπους».

Οι θέσεις

Ο κ. Παπανδρέου, είπε, δουλεύει σκληρά για να δει μία λύση στην Κύπρο με βάση
ένα ομόσπονδο κράτος, με ενιαία κυριαρχία, χωρίς ξένα στρατεύματα στο νησί και
την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που θα βοηθήσει οικονομικά τόσο
την ελληνοκυπριακή όσο και την τουρκοκυπριακή πλευρά.

Τέλος, ο κ. Παπανδρέου στην ομιλία του μίλησε για την ανάγκη προώθησης της
δημοκρατίας, της ασφάλειας και της ανοικοδόμησης στα Βαλκάνια, ενώ
αναφερόμενος στην αλληλεγγύη Ελλήνων και Τούρκων που επιδείχθηκε κατά τη
διάρκεια των τελευταίων σεισμών είπε ότι «ενώνει τα χέρια του με τον Τούρκο
ομόλογό του Ισμαήλ Τζεμ για τη δημιουργία μιας κοινής ελληνοτουρκικής μονάδας
επείγουσας παρέμβασης σε περίπτωση καταστροφών για την ενίσχυση του ρόλου που
παίζουν τα Ηνωμένα Έθνη στον τομέα αυτό».

Ερωτηματικά από δηλώσεις Παπανδρέου

Ερωτηματικά προκάλεσαν δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Παπανδρέου,
αναφορικά με την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, με αποτέλεσμα ο
κυβερνητικός εκπρόσωπος να επαναλάβει πως η Αθήνα για να συναινέσει στην
υποψηφιότητα της Τουρκίας επιμένει στην εκπλήρωση των γνωστών προϋποθέσεων. Ο
κ. Παπανδρέου σε προχθεσινή του ομιλία ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «έχουμε τη
γνώμη ότι η Τουρκία μπορεί και πρέπει να επιδιώξει επίσημα την υποψηφιότητα
ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να
υποστηρίξει». Σε δηλώσεις του, εξάλλου, στην τουρκική εφημερίδα «Μιλιέτ», ο
υπουργός Εξωτερικών είπε πως «είμαι πεπεισμένος ότι θα ξεπεράσουμε το εμπόδιο
εργαζόμενοι μαζί. Εμείς έχουμε προβεί στις ενέργειές μας υπέρ της τουρκικής
πλευράς στο πλαίσιο της Ευρώπης, ως μια μονομερή χειρονομία, για να
επιδείξουμε την καλή πρόθεσή μας και δεν περιμέναμε οποιαδήποτε χειρονομία ή
ανταπόδοση». Ο Δημήτρης Ρέππας, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, επανέλαβε τη
θέση της ελληνικής κυβέρνησης, όπως διαμορφώθηκε στην τελευταία σύσκεψη στο
Μέγαρο Μαξίμου (με τη συμμετοχή και του Γιάννου Κρανιδιώτη). «… Προϋπόθεση
(σ.σ. για την τουρκική υποψηφιότητα) αποτελεί το να έχει ανταποκριθεί η
Τουρκία στις συγκεκριμένες προϋποθέσεις: Η μια είναι αυτή που αφορά τη συμβολή
της στην αντιμετώπιση και λύση του κυπριακού προβλήματος. Η δεύτερη αφορά την
ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας με την Ελλάδα, στη βάση των αρχών και των
κανόνων του Διεθνούς Δικαίου».