Ο σεισμός οδηγεί σε αλλαγή σχεδίων

Τ. Γιαννίτσης: Η αύξηση της δαπάνης έχει ευνοϊκές επιπτώσεις στην οικοδομική δραστηριότητα και την απασχόληση και δεν προβλέπεται να επιδράσει αρνητικά στο ισοζύγιο

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης δεν έχει ακόμη ακριβή εικόνα του
κόστους που θα κληθεί να καταβάλει ο προϋπολογισμός για την αποκατάσταση των
ζημιών του σεισμού. Ακόμη και το ποσόν των 200 δισ. δρχ. που ανέφερε ο
Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης στην επιστολή του στον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής κ. Ρ. Πρόντι είναι μια εκτίμηση κατά προσέγγιση, αφού ακόμη δεν έχει
ολοκληρωθεί η καταμέτρηση των ζημιών και συνεπώς δεν μπορεί να υπολογισθεί το
κόστος που θα αναλάβει να καλύψει το κράτος. Έτσι, έναν μήνα πριν από την
προγραμματισμένη κατάθεση του προϋπολογισμού τού 2000, το οικονομικό επιτελείο
της κυβέρνησης είναι υποχρεωμένο να διαμορφώσει τα μεγέθη του με βάση
προσεγγίσεις, από τις οποίες ενδέχεται να υπάρξουν σημαντικές αποκλίσεις.
Πάντως, με όλες τις επιφυλάξεις που προαναφέρθηκαν, οι εκτιμήσεις μέχρι
στιγμής αναφέρουν ότι οι αλλαγές που θα επέλθουν στους δύο προϋπολογισμούς θα
είναι οι εξής:

1 Οι δαπάνες του προϋπολογισμού του 1999 θα επιβαρυνθούν με ένα ποσόν
της τάξης των 50 δισ. δρχ.. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει μια επιβάρυνση του
ελλείμματος κατά 0,1% του ΑΕΠ περίπου. Δεδομένου, όμως, ότι ο προϋπολογισμός
υπολογίζεται να κλείσει με έλλειμμα 1,5% του ΑΕΠ, έναντι του 1,9% που είχε
προβλεφθεί πέρυσι, η επιβάρυνση αυτή δεν συνιστά πρόβλημα.

2 Οι δαπάνες του προϋπολογισμού του 2000 θα επιβαρυνθούν με 100 δισ.
δρχ. τουλάχιστον, αφού κατά το έτος αυτό θα δοθεί το μεγαλύτερο μέρος των
αποζημιώσεων στους πληγέντες. Άλλωστε, αν ληφθεί υπ’ όψιν ότι το 2000 θα
έχουμε εκλογές, η κυβέρνηση δεν θα θελήσει ασφαλώς να αφήσει δυσαρεστημένους
τους σεισμοπαθείς, καθυστερώντας τις αποζημιώσεις τους. Η δαπάνη αυτή
αντιπροσωπεύει διεύρυνση του ελλείμματος κατά 0,25% του ΑΕΠ. Πάντως, ο
υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γ. Παπαντωνίου αναφέρει ότι τυπικά το
δημοσιονομικό έλλειμμα δεν θα επηρεασθεί, αφού οι σχετικές δαπάνες δεν θα
υπολογισθούν σ’ αυτό, λόγω του έκτακτου χαρακτήρα τους. Τη δυνατότητα αυτή
δίνει το σύστημα Εθνικών Λογαριασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να διεκδικήσει την ένταξη στην ΟΝΕ,
παρουσιάζοντας ένα έλλειμμα 1,2% του ΑΕΠ για το 2000.

Ν. Χριστοδουλάκης: Δεν χάνονται τα λεφτά για την οικονομία, που συνολικά δεν θα πληγεί από τις ζημιές του σεισμού

Στην πραγματικότητα, όμως, η δαπάνη των 100 δισ. δρχ. τουλάχιστον θα γίνει,
έστω και αν δεν επηρεάσει τον δείκτη, που αποτελεί κριτήριο για την ένταξη.
Έτσι, το ουσιαστικό ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι να εξασφαλίσει την
κάλυψη της δαπάνης από κοινοτικούς πόρους, μέσω του Κοινοτικού Πλαισίου
Στήριξης. Κάτι τέτοιο…Θα είχε, βεβαίως, ως συνέπεια την αντίστοιχη περικοπή
προϋπολογισμών προγραμμάτων και έργων που έχουν προγραμματισθεί στο πλαίσιο
του ΚΠΣ. Αλλά η περικοπή αυτή δεν θα δημιουργούσε προβλήματα, αφού η
χρηματοδότηση από τα κοινοτικά ταμεία θα συνεχισθεί για πολλά έργα και
προγράμματα στο πλαίσιο του «πακέτου Σαντέρ», που ξεκινά το 2000. Αυτό που
ζητά η κυβέρνηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι όχι να διαθέσει πρόσθετα
ποσά για την κάλυψη των ζημιών του σεισμού, αλλά να εγκρίνει τη διάθεση ενός
μέρους των κονδυλίων που δικαιούται η Ελλάδα από τα διαρθρωτικά ταμεία γι’
αυτό τον σκοπό. Να χαρακτηρίσει, με άλλα λόγια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις
σχετικές δαπάνες ως επιλέξιμες για χρηματοδότηση από τα διαρθρωτικά ταμεία.
Οπωσδήποτε, αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει νέα αναμόρφωση τόσο του τρέχοντος Β’
Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης όσο και του σχεδίου για το επόμενο, που θα
χρηματοδοτηθεί από το «πακέτο Σαντέρ».

Όλα αυτά, βεβαίως, προϋποθέτουν ότι η Κοινότητα θα αποδεχθεί τελικά το
ελληνικό αίτημα και θα χαρακτηρίσει τις σχετικές δαπάνες επιλέξιμες για
χρηματοδότηση από τα διαρθρωτικά ταμεία. Στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι το κλίμα
είναι θετικό. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά «όταν δίνουν στην Τουρκία τόσα
πολλά και όταν η Ελλάδα δεν ζητά πρόσθετα κονδύλια, παρά μόνο αλλαγή του
προορισμού αυτών που ήδη δικαιούται, δεν περιμένουμε ότι θα υπάρξει αρνητική
στάση». Όμως, οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι προς το παρόν δεν υπάρχει παρά
μόνο μία εκδήλωση θετικής διάθεσης. «Απλώς ελπίζουμε ότι θα γίνει», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Σε ό,τι αφορά το ύψος του ποσού που θα μπορούσε να εγκρίνει η Κοινότητα γι’
αυτό τον σκοπό, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν σ’ ένα ποσό της τάξης των 100 δισ.
δρχ.. Εκτιμάται, συνεπώς, ότι το ήμισυ του δημοσιονομικού κόστους των σεισμών
θα μπορούσε να καλυφθεί από κοινοτικούς πόρους. Αν ευοδωθούν οι στόχοι της
κυβέρνησης για κάλυψη ενός επιπλέον ποσού από δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας
Επενδύσεων, του Ταμείου του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Παγκόσμιας
Τράπεζας, η άμεση επιβάρυνση του προϋπολογισμού θα συρρικνωθεί δραστικά.
Πάντως, τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου επισημαίνουν ότι ανεξάρτητα από
το δημοσιονομικό κόστος, η οικονομία συνολικά δεν θα πληγεί από τις ζημιές του
σεισμού. «Δεν χάνονται τα λεφτά για την οικονομία», παρατηρεί ο υφυπουργός
Οικονομικών κ. Ν. Χριστοδουλάκης. Για το ίδιο θέμα, ο οικονομικός σύμβουλος
του Πρωθυπουργού, κ. Τ. Γιαννίτσης, σημειώνει: «Η αύξηση της δαπάνης έχει
ευνοϊκές επιπτώσεις στην οικοδομική δραστηριότητα και στην απασχόληση και δεν
προβλέπεται να επιδράσει αρνητικά στο ισοζύγιο.

Πιθανότατα, μάλιστα, θα οδηγήσει σε μείωση της αγοράς αυτοκινήτων, κάτι που θα
έχει θετικές επιπτώσεις για το έλλειμμα του ισοζυγίου». Υπάρχει, βεβαίως, και
ο πληθωρισμός, στον οποίο οποιαδήποτε αύξηση δαπάνης έχει αρνητικές
επιπτώσεις, αλλά ο κ. Γιαννίτσης εκτιμά ότι αυτές θα είναι περιορισμένες και
ίσως να μην είναι καν μετρήσιμες.