Δύο ισχυρές προσωπικότητες πίσω από το γάμο CΒS-Viacom

Τελικά επικράτησαν τα χαμόγελα. Ο διευθύνων σύμβουλος της Viacom, Σάμερ Ρέντστοουν (αριστερά) και ο διευθύνων σύμβουλος της CBS, Μελ Καρμάζιν, έκαναν πραγματικότητα τη μεγαλύτερη επιχειρηματική συγχώνευση στην ιστορία των μέσων μαζικής ενημέρωσης

Καθώς ο 76χρονος πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Viacom, Σάμερ
Ρέντστοουν, έβγαινε από τον ανελκυστήρα του ξενοδοχείου «Ρίτζις» στο κέντρο
του Μανχάταν, ο άνθρωπος που βρισκόταν δίπλα του, ο 56χρονος πρόεδρος και
διευθύνων σύμβουλος της CBS, Μέλβιν Καρμάζιν, ένιωσε αμήχανος για μερικά
δευτερόλεπτα. Καθώς ο Καρμάζιν δεχόταν ακόμη τα συγχαρητήρια των
παρευρισκομένων, ο Ρέντστοουν κοίταξε πίσω, για να δει πού βρίσκεται ο νέος
του συνέταιρος. «Είμαι ακριβώς πίσω σου, Σάμερ», είπε ο Καρμάζιν, και πέρασε
γρήγορα μέσα από μία ομάδα φωτογράφων που τον τύφλωσαν με τα φλας των μηχανών τους.

Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι αυτή η στιγμή περιγράφει την περίπλοκη σχέση
που συνδέει πλέον τους δύο άνδρες. Ενώ ο Ρέντστοουν αγοράζει τη CBS για να την
προσθέσει στην αυτοκρατορία μέσων μαζικής ενημέρωσης της Viacom και θα
παραμείνει στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου, βασίζεται πολύ στον Καρμάζιν
για τη σωστή διαχείριση του νέου του αποκτήματος.

Ο Καρμάζιν, πρώην πωλητής διαφημιστικού χρόνου, είναι ίσως ο πιο αμείλικτος
μάνατζερ στις Ηνωμένες Πολιτείες και διάσημος για την ικανότητά του να μειώνει
το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων που αναλαμβάνει. Ακόμη και μετά τη
συγχώνευση θα παραμείνει ο ισχυρότερος άνδρας της CBS, έχοντας όλα τα τμήματα
της εταιρείας υπό τον έλεγχό του. Ο Ρέντστοουν, ένα δημιούργημα του κόσμου των
μέσων μαζικής ενημέρωσης, μεγάλωσε σε μία λαϊκή πολυκατοικία της Βοστώνης κατά
τη διάρκεια της μεγάλης οικονομικής κρίσης της δεκαετίας του ’30. Πρόκειται
για τον άνθρωπο που μεταμόρφωσε μία σειρά από ερημωμένους κινηματογράφους, στη
μεγαλύτερη αλυσίδα κινηματογράφων των Ηνωμένων Πολιτειών. Τελικά, το 1987,
εξαγόρασε τη Viacom.

Η αξίας 37,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων συγχώνευση των δύο εταιρειών ενώνει όχι
μόνο δύο τεράστιες εταιρείες του κλάδου των μέσων μαζικής ενημέρωσης, αλλά δύο
πληθωρικές επιχειρηματικές προσωπικότητες. Πρόκειται για έναν γάμο που
επετεύχθη ύστερα από φλερτ διάρκειας δύο χρόνων και έναν σύντομο ­ αλλά έντονο
­ γύρο τελικών διαπραγματεύσεων διάρκειας δύο εβδομάδων.

Πώς κατέληξαν σε συμφωνία

«Μας ξελόγιασε», είπε ο Ρέντστοουν αναφερόμενος στον Καρμάζιν. «Αυτό ξεκίνησε
σαν μια συμφωνία που αφορούσε μόνο μερικούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Μετά άρχισε
να μας μιλά για τα δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης. Μετά κατάλαβα πού το πήγαινε.
Είναι ένας από τους καλύτερους πωλητές και άρχισε να μου ανοίγει την όρεξη».
Έχοντας μεγαλώσει στο Λονγκ Άιλαντ, ο Καρμάζιν είναι ο γιος μιας οικογένειας
πρώτης γενιάς Αμερικανών. Ο πατέρας του ­ έχει πεθάνει ­ ήταν οδηγός ταξί και
η μητέρα του, με την οποία έχει ακόμη μία πολύ στενή σχέση, δούλευε σε
εργοστάσιο. Μετά το Λύκειο, ο Καρμάζιν εργάστηκε σε μία μικρή διαφημιστική
εταιρεία και πήρε το πρώτο του πτυχίο στο νυχτερινό τμήμα του Πανεπιστημίου Πέις.

«Δεν τον αγγίζει η μεγαλομανία. Ακόμη και όταν ετέθη επικεφαλής της CBS, τα
μυαλά του δεν πήραν αέρα», λέει ένα στέλεχος τηλεοπτικού σταθμού του Λος
Άντζελες και πολύ στενός φίλος του Καρμάζιν. «Παλιότερα ήταν ένας ασκητής που
ζούσε σε ένα μικρό διαμέρισμα. Τώρα είναι ένας ασκητής που ζει σε ένα
πολυτελές, μεγάλο διαμέρισμα».

Πιστός

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’70, ο Καρμάζιν δούλεψε ως διευθυντής
ραδιοφωνικών σταθμών. Το 1981 ίδρυσε την εταιρεία Ινφίνιτι Μπροουντκάστινγκ.
«Είναι κάτι σαν τη φιγούρα του Χριστού στη ζωή μας», λέει ένας συνεργάτης του.
«Είχα την ευκαιρία, πριν από λίγα χρόνια, να δουλέψω σε κάποια άλλη εταιρεία
για περισσότερα χρήματα. Ούτε που πέρασε από το μυαλό μου αυτή η προοπτική.
Υπήρχε ο παράγων πίστη. Ο Μέλβιν είναι εκπληκτικά πιστός και έτσι είμαι κι εγώ
προς αυτόν».

Όταν η CBS εξαγόρασε την Ινφίνιτι, το 1996, ο Καρμάζιν ήταν μέρος του πακέτου
της συμφωνίας. Κατ’ αρχήν, ανέλαβε τη διεύθυνση του τμήματος ραδιοφωνικών
σταθμών της Ινφίνιτι, όπως και το διαφημιστικό της τμήμα. Όταν ο Μάικλ
Τζόρνταν, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της CBS, τον τοποθέτησε επικεφαλής
του τηλεοπτικού σταθμού του ομίλου, ο Καρμάζιν έγινε γενικός διεθυντής της
εταιρείας. Τον Οκτώβριο του 1998 πίεσε τον Τζόρνταν να παραιτηθεί και πήρε τη
θέση του.

«Ο Μέλβιν το έχει κάνει αυτό και στο παρελθόν», λέει ένα στέλεχος του
τηλεοπτικού σταθμού του περιβάλλοντος του Καρμάζιν. «Πήγε στον Μάικ Τζόρνταν
και του είπε: “Θέλω να αγοράσω τους ραδιοφωνικούς σταθμούς που ελέγχεις”. Ο
Τζόρνταν είπε όχι. Τότε ο Μέλβιν απάντησε: “Αγόρασέ με”. Αυτή τη φορά πήγε
στον Σάμερ και του είπε ότι θέλει να αγοράσει τη Viacom. Ο Σάμερ αρνήθηκε.
Τότε ο Μέλβιν του είπε: “Τότε θα πρέπει ή να εξαγοράσεις την εταιρεία μου ή να
προχωρήσουμε σε συγχώνευση”. Και όταν ο Μέλβιν δεν θα είναι πλέον διευθύνων
σύμβουλος της Viacom, ο Καρμάζιν θα βρίσκεται ακόμη εδώ».

Ως διευθύνων σύμβουλος της CBS, ο Καρμάζιν προχώρησε στην περικοπή του
προϋπολογισμού του τηλεοπτικού τμήματος κατά 10% και αποφάσισε τη μείωση των
θέσεων εργασίας. Η ομάδα δημοσίων σχέσεων που διαθέτει, είναι έτοιμη να
εναντιωθεί σε οποιονδήποτε υποστηρίζει ότι ο Καρμάζιν είναι απλώς ένας καλός
λογιστής, που ξέρει να μειώνει το λειτουργικό κόστος μιας επιχείρησης. Ο ίδιος
έχει πολλές φορές αναφερθεί στις ικανότητές του για εξοικονόμηση πόρων.
Παράδειγμα; Ο Ρέντστοουν και ο Καρμάζιν ανακοίνωσαν ότι προκειται να
ταξιδέψουν στην Ουάσιγκτον για να συναντηθούν με μέλη της Εθνικής Επιτροπής
Τηλεπικοινωνιών. Ο Καρμάζιν δήλωσε: «Ο Ρέντστοουν θα πετάξει με το προσωπικό
του τζετ, ενώ εγώ θα πάω με το αεροπλάνο της γραμμής»

Ο Ρέντστοουν

Από την πλευρά του, ο Ρέντστοουν είναι ένα εξίσου φιλόδοξο επιχειρηματικό
στέλεχος, που έχει επίσης ένα «φτωχικό παρελθόν». Ο πατέρας του ξεκίνησε
αγοράζοντας ένα νυχτερινό κέντρο στη Νέα Υόρκη. Όταν ο Ρέντστοουν πήρε το
πτυχίο Νομικής από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, μεταμόρφωσε την αλυσίδα
κινηματογράφων «Νάσιοναλ Αμιούζμεντς» σε μία πανίσχυρη εταιρεία. Κατά τη
διάρκεια των δεκαετιών του ’50 και του ’60 εξαγόρασε πολλά τμήματα από την
Κολούμπια και την MGM. Τελικά κατάφερε να συγκεντρώσει τα απαιτούμενα κεφάλαια
για την εξαγορά της Viacom το 1987, τότε που η εταιρεία ήταν προβληματική.
Αργότερα, καθώς η εταιρεία πάσχιζε για την επιβίωσή της, αντί να ακούσει τους
συμβούλους του που του πρότειναν να πουλήσει το MTV και τη Νικελόντιον, ο
Ρέντστοουν μείωσε τα χρέη του πουλώντας άλλα περιουσιακά στοιχεία, όπως
ραδιοφωνικούς σταθμούς και εκδοτικούς οίκους.

Η συντομία αλλά και η σιγουριά με την οποία οι δύο άνδρες προχώρησαν στη
συμφωνία συγχώνευσης των επιχειρήσεών τους, δείχνει ότι οι σχετικές επαφές
είχαν αρχίσει τουλάχιστον πριν από δύο χρόνια. Ωστόσο, ο Καρμάζιν υποστήριξε
ότι προσέγγισε για πρώτη φορά τον Ρέντστοουν τον Αύγουστο, μετά την πρόταση
της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών για τη χαλάρωση των κανονισμών που
περιορίζουν τη συγκέντρωση δυνάμης στον χώρο των μίντια..

Ο Καρμάζιν πρότεινε κατ’ αρχήν την εξαγορά της Viacom από τη CBS. Ο Ρέντστοουν
δεν έδειξε να ενθουσιάζεται με την ιδέα. Είπε όμως ότι θα τον ενδιέφερε μία
συμφωνία που θα τον διατηρούσε στη θέση του. Προσκάλεσε στη συνέχεια τον
Καρμάζιν για γεύμα στα κεντρικά γραφεία της Viacom, στα τέλη Αυγούστου.

Η δεύτερη συνάντηση μεταξύ των δύο ανδρών πραγματοποιήθηκε μερικές ημέρες
αργότερα. Στο γεύμα συμμετείχαν και στελέχη της Viacom, οι οποίοι πίεσαν τον
Ρέντστοουν να σκεφθεί σοβαρά το ενδεχόμενο μιας συγχώνευσης. Το παράδοξο είναι
πως και οι δύο θα παραιτηθούν όταν θα ολοκληρωθεί η συγχώνευση, στις αρχές του
2000. Τελικά, οι Ρέντστοουν και Καρμάζιν έδωσαν τα χέρια στις 24 Αυγούστου.

Το πιο δύσκολο σημείο για την επίτευξη συμφωνίας ήταν, σύμφωνα με άνθρωπο που
πήρε μέρος στις διαπραγματεύσεις, το ποιος θα διευθύνει τη νέα γιγαντιαία επιχείρηση.

«Η συμφωναία δεν θα είχε επιτευχθεί αν δεν συμμετείχε ο Μέλβιν», δήλωσε ο
Καρμάζιν. «Είναι πανέξυπνος. Είναι ένας επιχειρηματίας, όπως άλλωστε και εγώ…».