Η συμφιλίωση έρχεται στη Βοσνία

Από τις όχθες του ποταμού Νερέτβα, ο παρατηρητής μπορεί να διακρίνει τους
βράχους που χωρίζουν το Μόσταρ σε έναν μουσουλμανικό και έναν κροατικό τομέα
και μπορεί να διαπιστώσει ένα συμβολικό βήμα για τη συμφιλίωση στην Ευρώπη.
Επιτέλους άρχισε η ανακατασκευή της παλιάς φημισμένης γέφυρας που την
κατέστρεψαν για σπορ οι Κροάτες το 1993. Για τη Βοσνία και το Κόσοβο ο
συμβολισμός δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρος.

Η Ευρώπη δεν μπορεί να είναι ειρηνική και ασφαλής όσο ο πόλεμος, το
εθνικιστικό μίσος και η σύγκρουση εξακολουθούν να υπάρχουν μέσα στα σύνορά
της. Η υπομονή και τα αποθέματα της διεθνούς κοινότητας θα τεθούν σε σκληρή
δοκιμασία. Η επιμονή όμως αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία της αποστολής μας.

Τα τελευταία δύο χρόνια, στη Βοσνία έχει γίνει μεγάλη πρόοδος. Μια νέα γενιά
μεταπολεμικών ηγετών ανατέλλει, που αποδέχεται τον πυρήνα της Συμφωνίας του
Ντέιτον: μια ενιαία, πολυεθνική χώρα. Αυτό συμβολίζει και η απόφαση της κοινής
τριμελούς προεδρίας να ανακηρύξει την 21η Νοεμβρίου, ημερομηνία υπογραφής της
Συμφωνίας, σε εθνική εορτή της Βοσνίας.

Για πρώτη φορά οι παρατηρητές αναφέρουν ότι σημαντικός αριθμός προσφύγων
επιστρέφει σε περιοχές όπου η εθνική τους ομάδα συνιστά μειονότητα. Είναι
κυρίως Σέρβοι, που επιστρέφουν σε μουσουλμανικές και κροατικές περιοχές.
Αντίθετα, οι Σέρβοι εξακολουθούν να εμποδίζουν τους μουσουλμάνους που θέλουν
να επιστρέψουν.

Στη Βοσνία και το Κόσοβο, ο πόλεμος δεν θα ξαναρχίσει αν η διεθνής κοινότητα,
υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, εξακολουθήσει να παρέχει το περιβάλλον ασφαλείας που
χρειάζεται ώστε να σταθεροποιηθεί η πολιτική κατάσταση και να δημιουργηθούν
υπερεθνικά κόμματα.

Δύο κόμματα όμως στο σερβικό τμήμα της Βοσνίας εξακολουθούν να προπαγανδίζουν
το εθνικιστικό μίσος και να υπονομεύουν τη Συμφωνία του Ντέιτον: το Σερβικό
Δημοκρατικό Κόμμα του εγκληματία πολέμου Ράντοβαν Κάρατζιτς και το ρατσιστικό,
φασιστικό κόμμα του Βόισλαβ Σέσελι.

Αυτά τα δύο κόμματα πρέπει να καταργηθούν με διεθνή εντολή, όπως οι ναζί
τέθηκαν εκτός νόμου μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτή η πράξη, που έπρεπε να
έχει γίνει από καιρό, μαζί με τη σύλληψη του σημαντικότερου εγκληματία
πολέμου, θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τον χρόνο παραμονής των
στρατευμάτων μας στη Βοσνία.

Στο Κόσοβο, δεν υπάρχει άλλη κυβέρνηση από εκείνη των Ηνωμένων Εθνών, που
ασκούν κυριαρχία χωρίς προηγούμενο στην ιστορία τους. Η πρόκληση είναι
τεράστια και συνεπάγεται τεράστιο κόστος. Οι ηγέτες όμως που απέκρουσαν τον
Μιλόσεβιτς και κέρδισαν τον πόλεμο δεν μπορούν να γυρίσουν την πλάτη τους εκεί
που ξεκίνησαν. Το μέλλον τόσο του ΝΑΤΟ όσο και του ΟΗΕ εξαρτάται άμεσα από την
έκβαση των προσπαθειών μας στη Βοσνία και το Κόσοβο.

Ο Richard Holbrooke είναι πρέσβης των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη