ΠΡΟΣΩΠΑ Ο «τραπεζίτης των φτωχών» στο Κόσοβο

Από το μακρινό Μπανγκλαντές, ο «τραπεζίτης των φτωχών» έφτασε στη γειτονιά
μας και ετοιμάζει μικροδάνεια για τους Κοσοβάρους.

Μουχαμάντ Γιουνούς: «Θα βοηθήσουμε 10.000 Κοσοβάρους να αρχίσουν να εργάζονται και να ζουν»

Με πρωτοβουλία της ιταλικής οργάνωσης Arcobaleno (Ουράνιο Τόξο), η τράπεζα
Grameen του Μουχαμάντ Γιουνούς θα στείλει αυτό το μήνα στο Κόσοβο στελέχη της,
τα οποία θα φροντίσουν για τη χορήγηση ενάμισι δισεκατομμυρίου δραχμών με τη
μορφή μικροδανείων στους Κοσοβάρους. Ο τόκος θα είναι πολύ μικρός ­ γύρω στο
1,5% με 2%, μόλις για να καλυφθούν τα έξοδα. Στόχος είναι να αποκτήσουν οι
άνθρωποι αυτοί ένα μικρό κεφάλαιο ώστε να αρχίσουν κάποια επιχειρηματική
δραστηριότητα και να τονωθεί έτσι η οικονομία της ρημαγμένης επαρχίας. «Με
μικρές πιστώσεις των 500 δολαρίων», εξηγεί ο Γιουνούς, «θα βοηθήσουμε γύρω
στους 10.000 Κοσοβάρους να αρχίσουν και πάλι να εργάζονται και να ζουν. Θα
χρησιμοποιήσουμε στο πρόγραμμα αυτό όλη την πείρα μας».

Καθηγητής Οικονομίας στο πανεπιστήμιο του Μπανγκλαντές, ο 59χρονος Γιουνούς
ίδρυσε την τράπεζα Grameen πριν από 22 χρόνια έχοντας διαπιστώσει πως οι
φτωχοί εργάζονται περισσότερο και πιο σκληρά από τους πλούσιους («Την ανάπαυση
και την οκνηρία, μόνον αυτοί οι τελευταίοι την επιτρέπουν στον εαυτό τους»)
και πως η φτώχεια είναι θεσμική («Σ’ έναν κόσμο που βασίζεται όλο και
περισσότερο στο χρήμα, ουδείς σού δίνει χρήματα για να ξεκινήσεις. Οι τράπεζες
δίνουν σε όποιον έχει εγγυήσεις, συνεπώς μόνο στους έχοντες»). Η τράπεζα
Grameen δίνει δάνεια στους μη έχοντες, στηριζόμενη στην προσωπικότητα και το
επιχειρηματικό σχέδιό τους. Μέχρι σήμερα είχε 2.367.000 πελάτες, το 95%
γυναίκες. «Είναι πιο αξιόπιστες», εξηγεί ο τραπεζίτης. «Τα παιδιά, η
οικογένεια, είναι γι’ αυτές απόλυτη προτεραιότητα. Αποταμιεύουν, φροντίζουν
και για την τελευταία δεκάρα, επενδύουν και πάλι. Οι άνδρες, μόλις υπάρχει
κάποιο κέρδος, προκρίνουν τις προσωπικές ανάγκες τους». Ο Γιουνούς απορρίπτει
το δυτικό σύστημα πρόνοιας και τη βοήθεια προς τον Τρίτο Κόσμο: «Η ελεημοσύνη
στερεί την αξιοπρέπεια αυτού που τη δέχεται. Τον καθιστά εξαρτημένο,
αντικείμενο. Στους φτωχούς πρέπει να δίνονται οι ίδιες ευκαιρίες με τους
άλλους, γιατί στους ανθρώπους δεν φτάνει να επιβιώνουν: έχουν την ανάγκη να
εκφράζουν τις δεξιότητές τους, να τις πραγματοποιούν».

Η Grameen έχει σήμερα παρουσία σε 39.000 χωριά του Μπανγκλαντές και τα δάνεια
που χορηγεί επιστρέφονται σε ποσοστό σχεδόν 100%. Έχει ανοίξει καταστήματα σε
58 χώρες και είναι πιθανότατα η μοναδική «τεχνολογία» που ο Τρίτος Κόσμος
εξάγει στον Πρώτο ­ ακόμη και στην Αμερική: το 1985, ο τότε κυβερνήτης του
Άρκανσω, Μπιλ Κλίντον είχε ζητήσει τις συμβουλές του Γιουνούς για να ιδρύσει
την τράπεζα Good Faith (Καλή Πίστη), η οποία ασχολείται με τους ανέργους της
Πολιτείας και λειτουργεί με επιτυχία μέχρι σήμερα.