Δύσκολοι καιροί για την Μπόινγκ

Πολλοί πιστεύουν ότι ο διευθύνων σύμβουλος της Μπόινγκ, Φιλ Κόντιτ, δεν θα καταφέρει να λύσει τα προβλήματα της εταιρείας

Τα τελευταία χρόνια η Μπόινγκ περνά τη μία δοκιμασία μετά την άλλη. Δεν είχε
ακόμη αναρρώσει από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου ­ και τη μείωση των
στρατιωτικών παραγγελιών που προκάλεσε ­ και ήρθε η οικονομική κρίση των αρχών
της δεκαετίας του ’90. Στη συνέχεια ξέσπασε η ασιατική και η Μπόινγκ έχασε
μερικούς από τους καλύτερους πελάτες της.

Η υπεροχή της Μπόινγκ στην αγορά επιβατικών αεροσκαφών αμφισβητήθηκε με
αξιοσημείωτη επιτυχία από τον ευρωπαϊκό όμιλο Ερμπάς. Ο πόλεμος που ξέσπασε
στα μέσα της δεκαετίας του ’90 μεταξύ των δύο ανταγωνιστών ψαλίδισε τα
περιθώρια κέρδους της Μπόινγκ, κυρίως λόγω του υψηλού κόστους παραγωγής της.
Και αυτά δεν ήταν αρκετά. Η γραφειοκρατία που κυριαρχεί στη διοίκηση της
εταιρείας αλλά και οι δύσκαμπτες πρακτικές απασχόλησης την υποχρέωσαν να
ανακοινώσει την απώλεια 48.000 από τις 230.000 θέσεις εργασίας της κατά τη
διάρκεια των δυο τελευταίων χρόνων. Στα παραπάνω πρέπει να προστεθούν και μια
απεργία που δεν πραγματοποιήθηκε, αλλά κόστισε πολλά στην Μπόινγκ. Παράλληλα,
η εταιρεία κατηγορείται για φυλετικές διακρίσεις μετά τη μήνυση που υπέβαλε
μια ομάδα Αφροαμερικανών εργατών. Μηνύσεις έχουν υποβάλει και δύο πρώην
υπάλληλοι της εταιρείας, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι στα τέλη της δεκαετίας του
’80 και τις αρχές της δεκαετίας του ’90 η εταιρεία θυσίασε την ασφάλεια και
την ποιότητα των αεροσκαφών προκειμένου να επιταχύνει τον ρυθμό παραγωγής ­
κατηγορίες τις οποίες η Μπόινγκ αρνείται κατηγορηματικά.

Πρόκειται για ένα παζλ προβλημάτων που συνθέτουν την εικόνα μιας μεγάλης
επιχείρησης που υποφέρει από έναν οξύ πονοκέφαλο. Πάντως ακόμη και κάτω από
αυτές τις συνθήκες, η εταιρεία έχει τη δυνατότητα να αισιοδοξεί για το μέλλον.
Ύστερα από δύο χρόνια απογοητευτικών οικονομικών αποτελεσμάτων ­ με τους
περισσότερους αναλυτές της Γουώλ Στρητ να πιστεύουν ότι η Μπόινγκ δεν μπορεί
να παράγει ούτε κέρδη ούτε αεροσκάφη ­ οι αριθμοί έχουν αρχίσει να δείχνουν
εμφανή σημάδια ανάρρωσης της εταιρείας. Τα καθαρά έσοδα της εταιρείας έφτασαν
το δεύτερο φετινό τρίμηνο τα 520 εκατομμύρια δολάρια, παρουσιάζοντας αύξηση
κατά 55% σε σχέση με τα έσοδα του αντίστοιχου περυσινού τριμήνου. Το πρώτο
εξάμηνο του 1999 τα κέρδη της Μπόινγκ αυξήθηκαν περίπου 300%, από τα 308
εκατομμύρια στα 1,17 δισεκατομμύρια δολάρια. Όλα αυτά φάνηκαν και στο ταμπλό
της Γουώλ Στρητ, όπου η μετοχή της Μπόινγκ απογειώθηκε από τα 29,5 στα 45 δολάρια.

Κέρδη

Το διαστημικό και στρατιωτικό τμήμα της Μπόινγκ «βρυχάται» κυρίως λόγω ενός
πακτωλού κρατικών συμβολαίων. Ακόμη και το τμήμα παραγωγής εμπορικών
αεροσκαφών είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση απ’ ό,τι πριν από δύο χρόνια, όταν
οι περισσότερες από τις παραδόσεις είχαν καθυστερήσει και οι παραγγελίες είχαν
παρουσιάσει σημαντική μείωση.

Παρά την απώλεια του 40% της πελατειακής της βάσης λόγω τηων οικονομικών
κρίσεων στην Ασία και τη Βραζιλία, η Μπόινγκ ελπίζει ότι θα καταφέρει να
κατασκευάσει 640 αεροσκάφη φέτος, στα οποία θα περιλαμβάνονται και ορισμένα
από τα ολοκαίνουργια μεγάλου βεληνεκούς 777, τα οποία θα μπορούν να πετούν για
8.000 μίλια χωρίς ανεφοδιασμό.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Μπόινγκ

Όλα τα παραπάνω αποτελούν λόγους για αισιοδοξία. Ο 58χρονος Φιλ Κόντιτ,
διευθύνων σύμβουλος της Μπόινγκ, έχει σε γενικές γραμμές επιτύχει στην
επίτευξη των στόχων που έθεσε όταν ανέλαβε τη διοίκηση της εταιρείας πριν από
τρία χρόνια: τη διατήρηση της παραγωγής, την περικοπή του κόστους, την αύξηση
της κερδοφορίας και την είσοδο της εταιρείας σε νέους πολλά υποσχόμενους κλάδους.

Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να πει ότι αυτές τις ημέρες ο Κόντιτ είναι ένας
ευτυχισμένος άνθρωπος. Στην πραγματικότητα δεν είναι λίγοι αυτοί που
υποστηρίζουν ότι η καρέκλα του Κόντιτ έχει αρχίσει να τρίζει.

Την περασμένη εβδομάδα κατάφερε να αποτρέψει την απεργία 40.000 μηχανικών της
εταιρείας. Του κόστισε όμως ακριβά, αφού υπέκυψε σχεδόν σε όλα τα αιτήματά
τους: αύξηση μισθών, συντάξεων, ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και υπερωριών.

«Το απόλυτο κλειδί εδώ είναι η προσδοκία για την ικανότητά μας να δουλέψουμε
μαζί και να αυξήσουμε την παραγωγικότητα», δήλωσε ο Κόντιτ μετά την ανακοίνωση
της επίτευξης συμφωνίας με τους εργαζομένους. «Πιστεύω ότι δουλεύοντας μαζί με
το σωματείο των εργαζομένων έχουμε πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας απ’
ό,τι αν δουλεύαμε ο ένας ενάντια στον άλλο».

Οι αναλυτές της Γουώλ Στρητ συμφωνούν ότι ο Κόντιτ, του οποίου οι ετήσιες
απολαβές είναι κάτι λιγότερο από ένα εκατομμύρια δολάρια, δεν είχε άλλη
επιλογή από το να υποκύψει στα αιτήματα των εργαζομένων αν ήθελε να διατηρήσει
κάποια από τα επιτεύγματά του. Ωστόσο, αυτός είναι ένας ανορθόδοξος τρόπος για
την περικοπή του κόστους παραγωγής μιας επιχείρησης, ακόμη και για έναν
άνθρωπο με φήμη οπαδού του ρεαλισμού. Τα αποτελέσματα που ανακοίνωσε πρόσφατα
η εταιρεία είναι χωρίς αμφιβολία εύθραυστα.

Κατά μία έννοια, τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της Μπόινγκ ­ το μέγεθός της και
η πολύχρονη κυριαρχία της στην αγορά αεροσκαφών ­ είναι ταυτόχρονα και τα
μεγαλύτερα μειονεκτήματά της. Η κυριαρχία της στον τομέα των εμπορικών και
μαχητικών αεροσκαφών ήταν για πολλά χρόνια τόσο απόλυτη που την οδήγησε στο να
μεγεθυνθεί με έναν τερατώδη τρόπο.

Οι εργαζόμενοι της Μπόινγκ απολαμβάνουν τη μεγαλύτερη σιγουριά, τους
υψηλότερους μισθούς και την καλύτερη κάλυψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης από
οποιονδήποτε άλλο εργαζόμενο χειρωνακτικά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην
περιοχή του Σιατλ ­ έδρα της εταιρείας ­ μια θέση εργασίας στην Μπόινγκ
σημαίνει εξασφάλιση απασχόλησης για όλη τη ζωή ­ ένα επίτευγμα για μια
ευέλικτη και σύγχρονη εταιρεία, αλλά ταυτόχρονα ένα πρόβλημα για μια εταιρεία
με γραφειοκρατική διάρθρωση, δύσκαμπτο μάνατζμεντ και ευαίσθητη στα προβλήματα
που προκαλεί ο οικονομικός κύκλος.

Οι προσπάθειες της εταιρείας να δώσει σε άλλες επιχειρήσεις μια σειρά από
τμήματα της γραμμής παραγωγής της προκάλεσε το 1995 μια διάρκειας 69 ημερών
εξαιρετικά επιζήμια απεργία των μηχανικών της. Το ίδιο θέμα απασχόλησε και τις
πρόσφατες μισθολογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της Μπόινγκ και του
αμερικανικού σωματείου των μηχανικών αεροσκαφών. Έχοντας καταπιεί τις
περυσινές περικοπές των θέσεων εργασίας, το σωματείο αντιστάθηκε σθεναρά στις
προσπάθειες της εταιρείας να κλείσει συμβόλαια με άλλες εταιρείες και πέτυχε
να αυξήσει τις αμοιβές για υπερωρίες. Η μόνη επιτυχία της Μπόινγκ στις
διαπραγματεύσεις ήταν το δικαίωμά της να μεταφέρει ελεύθερα τμήματα της
παραγωγής της από εργοστάσιο σε εργοστάσιο στις ΗΠΑ.

Η αντιπαράθεση με τους εργαζομένους έδειξε πόσο δύσκολο είναι να συμπιεστεί το
κόστος σε μια εταιρεία όπως η Μπόινγκ. Η νέα οικονομική διευθύντρια της
εταιρείας, Ντέμπι Χόπκινς, έβαλε πρόσφατα σε εφαρμογή ένα πρωτοποριακό
πρόγραμμα για την περικοπή του κόστους παραγωγής της Μπόινγκ. Ελπίζει ότι μόνο
για το 1999 θα εξοικονομήσει περίπου 600 εκατομμύρια δολάρια, ενώ
μακροπρόθεσμα υπολογίζει σε συμπίεση του κόστους κατά 2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η απειλή απεργίας ήταν ένα δείγμα της αντίστασης της Μπόινγκ στην αλλαγή. Ένα
άλλο είναι η αγωγή για φυλετικές διακρίσεις, η οποία έδειξε πόσο παλιομοδίτικη
εταιρεία είναι η Μπόινγκ. Οι Αφροαμερικανοί, οι οποίοι αποτελούν μόλις το 6%
του εργατικού δυναμικού της εταιρείας, δημιούργησαν έναν εντυπωσιακό φάκελο
που περιλαμβάνει περιστατικά ρατσιστικής κακοποίησης, όπως τη δραστηριοποίηση
της Κου Κλουξ Κλαν στην Μπόινγκ και την ύπαρξη ενός εικονικού εμποδίου που
απαγορεύσει την ανέλιξη των Αφροαμερικανών στην ιεραρχία της.

Ο Κόντιτ προσπάθησε να αποσιωπήσει το ζήτημα ζητώντας ένα συμβιβασμό που θα
κόστιζε 15 εκατομμύρία δολάρια. Δυστυχώς γι’ αυτόν, η προσφορά αυτή έδειξε τη
διάθεση της Μπόινγκ να παραδεχθεί ότι το πρόβλημα υφίσταται. Οι αντίδικοι, όχι
μόνο απέρριψαν την πρόταση συμβιβασμού, αλλά έφεραν τις κατηγορίες τους
ενώπιον της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, η οποία πρόκειται να ξεκινήσει τη δική
της έρευνα για το θέμα. Μπόινγκ έχει υπογράψει συμβόλαια αξίας 11
δισεκατομμυρίων με την αμερικανική κυβέρνηση, τα οποία θα πέσουν στο κενό αν
επιβεβαιωθούν οι κατηγορίες των εργαζομένων.